خانه | عکاسی | لحظه‌های قطعی حمید جبلی از ماسوله ۶۷

گالری اتبین

لحظه‌های قطعی حمید جبلی از ماسوله ۶۷

نقدی بر نمایشگاه ماسوله 67 عکس‌های حمید جبلی
گالری آتبین
آوام مگ به قلم مریم روشن فکر
نمایشگاه عکس ماسوله حمید جبلی گالری اتبین

ماسوله روستای به خصوصی است، از قیام جنگل تا مقصد گردشگری محبوب اهالی پایتخت. روستایی که امروز ثبت جهانی شده است. با ساختاری ویژه و پلکانی که موقعیت‌های ترکیب‌بندی عالی برای اهل هنرهای دیداری فراهم می‌کند.

ترکیب‌بندی معماری در این روستا شوق‌انگیز است، شکست‌ها و پیوست‌هایی که از سطوح متقاطع بام و حیاط خانه‌ها حاصل می‌شود. همچنین تقریباً می‌توان گفت بیشتر عکاسان بنام ایران مجموعه عکسی از ماسوله در کارنامه خود دارند. اما مجموعه عکس‌های حمید جبلی با عنوان «ماسوله 67» یک ویژگی ممتاز دارد و آن عمیق‌تر شدن و پرسه در زوایای داخلی این روستاست.نمایشگاه عکس ماسوله حمید جبلی گالری اتبین

جبلی در سال 1367 به واسطه مشکلی که در پروسه ساخت فیلم «ای ایران» به وجود می‌آید، زمانی قریب به یکسال را در ماسوله می‌گذراند. طی این یکسال او بیش از بیشتر عکاسان دیگر با این روستا خو گرفته و در آن زیسته است. مجموعه عکس‌های سیاه و سفید او امروز پس از گذشت سی سال علاوه بر اینکه تصویری درونگرا از ماسوله 1367 هستند بلکه تصویری از چالاکی نگاه و توانایی یک هنرمند در عکاسی نیز هستند. هنرمندی که بیشتر به خاطر خلق شخصیت‌های ماندگار در سینمای کودک و کمدی ایران شهرت دارد. البته کارنامه جبلی در عکاسی به اندازه کافی پربار هست، مجموعه‌های متعددی از عکاسی تئاتر و چندین نمایشگاه در خارج از ایران، داوری جشنواره‌های عکس و غیره.نمایشگاه عکس ماسوله حمید جبلی گالری اتبین

او را بی‌شک باید از نسل عکاسان «لحظه قطعی» دانست. با نگاهی که هرچند ته لهجه اجتماعی مخصوص اهالی سینما را حفظ کرده اما بیشتر فرمال است.

جبلی در عکس‌هایش از همه عناصر بصری به خوبی و با تیزبینی یک عکاسی شکارچی بهره می‌برد. نقطه و سطح دو عنصر اصلی و اسباب دست او در چیدمان قاب‌هایش هستند و ماسوله چنان بستر پرباری برای این عناصر فراهم نموده که به جرأت می‌توان گفت در ترکیب‌بندی‌ها نمی‌توان به راحتی حتی یک عنصر کوچک را جا به جا کرد.

جایگاه بعدی متعلق به عنصر ریتم است. ریتم در آثار مجموعه به خاطر معماری ماسوله که اصولاً خودش بر عنصر ریتم استوار است، شکل گرفته، اما جبلی این ریتم را در هماهنگی با نقاط تأکید جوری ساماندهی می‌کند که به یک میزانسن سینمایی شبیه می‌شوند.نمایشگاه عکس ماسوله حمید جبلی گالری اتبین

در یکی از تصاویر ما منظره‌ای از خانه‌ها را از زاویه پایین می‌بینیم. در بام نزدیک‌ترین خانه زنی با چادری سفید نشسته و صورتش پیدا نیست و در دورترین بام قامت یک مرد احتمالاً جوان ایستاده دیده می‌شود که به حالت ضد نور سیاه شده است. مرد جوان به واسطه دو درخت که در لبه دو بام در دو سوی تصویر قرار دارند مثلثی را تشکیل می‌دهد که رأس آن تصویر زن در چادر سفید است. در اینجا ریتم خطوط سیاه لبه بام‌ها با خط فرضی که میان درختان و مرد ایجاد می‌شود. نوعی ارتباط نامرئی را بین افراد شرکت‌کننده در این صحنه برقرار می‌سازد که به واسطه پلان‌بندی تصویر که به آن زمان و حرکت می‌دهد، به صحنه فیلم شباهت یافته.نمایشگاه عکس ماسوله حمید جبلی گالری اتبین

در تصویر دیگری نیز دو مرد با یک چتر بر بالای بامی ایستاده‌اند و در سوی دیگر قاب دو تیر چراغ برق قرار دارند توازن و تعادل قرینه‌ای که از حضور این جفت عناصر ایجاد شده به واسطه شکست پلکانی در یک سوم میانه قاب از قرینگی کامل آزاد شده و به واسطه فضای منفی مه‌آلود که پس زمینه را سفید کرده است هم در تصویر تنوع ایجاد کرده و هم بین عناصر گفتگویی درونی برقرار ساخته.

این گفتگوی درونی در اثر سه کودک که در آن واحد از سه زاویه و روزن متفاوت به یک نقطه مشترک درون قاب متمایل هستند آشکارتر است که اتفاقاً آن نقطه فضایی خالی و مسیر بین دو لبه است که با بافتی یکسان در آن نقطه از هم فاصله گرفته‌اند.نمایشگاه عکس ماسوله حمید جبلی گالری اتبین

همچنین مردی با کلاه شاپو بر بام که رو به پایین دارد و به سمت چیزی نامعلوم خم شده است که ما آن را نمی‌بینیم. ریتم پنجره‌ها و بافت پس زمینه کاملاً مرد کلاه به سر را از زمینه جدا کرده است و شخصیتی مستقل از منظره به آن داده است.نمایشگاه عکس ماسوله حمید جبلی گالری اتبین

در آثار جبلی ردپای کم‌رنگ دیگری نیز از «شخصیت‌پردازی» دیده می‌شود. جدا کردن عناصر از پس زمینه‌هایشان و قراردادنشان در کنش و برقراری ارتباط بصری منجر به گفتگو میان عناصرموجب شده نقاط تأکید عکس‌های جبلی بعضاً بدل به شخصیت‌هایی دارای موجودیت شوند و حتی در یک قصه ناگفته قرار بگیرند.

زنی پشت به دوربین بر بام، گلدان شمعدانی در میانه و مردی که از درون پنجره تاریک به ما می‌نگرد. کوهی که به واسطه ابر از بستر روستای زی پایش جدا شده و در حالتی معلق در هوا به شیئی فرا زمینی می‌ماند که از دور روستا را زیر نظر دارد.نمایشگاه عکس ماسوله حمید جبلی گالری اتبین

گل نوشته‌ای بر بالای پنجره که تاریخ 1360 بر آن نگاشته شده و در جوارش خانواده‌ای با لباس‌هایی روی بند رخت و گلدان‌هایشان زندگی می‌کنند.

نمایشگاه عکس ماسوله حمید جبلی گالری اتبینیا آغاز و پایان یک گفتگو پیرامون تبادل ریواس که از دستی به دست دیر منتقل شده و در یک چرخه تکرار می‌شود. و خانه‌ی کوچکی که مستقل از بقیه خانه‌ها بر بامی روییده.نمایشگاه عکس ماسوله حمید جبلی گالری اتبین

جبلی را در سینما نیز می‌توان از رد پای شخصیت‌های ماندگاری که خلق کرده شناخت. حمید جبلی متولد 1337 فیلم‌ساز، بازیگر، عروسک‌گردان، نویسنده، نقاش و عکاس است او در این نمایشگاه 30 اثر از عکس‌های خود را از مجموعه ماسوله 67 در گالری آتبین به تماشا گذاشته و باقی مجموعه را نیز با همین نام در کتابی به چاپ رسانده است. این عکس‌ها با نگاتیو سیاه و سفید 135 میلیمتری عکاسی و به صورت سی پرینت بر کاغذ عکس به چاپ رسیده و در سه نسخه ارائه گشته است.نمایشگاه عکس ماسوله حمید جبلی گالری اتبین

نقد نمایشگاه‌های قبل به قلم مریم روشن فکر را اینجا بخوانید:

نمایشگاه گروهی برف گالری 14

برف در گالری چهارده با نگاه ده عکاس

یادداشتی بر نمایشگاه گروهی عکس برف گالری چهارده آوام مگ به قلم مریم روشن فکر در خاطره زمستانی تهران به مثابه شهری در دشت و کوهپایه‌های رشته کوه البرز که در عمر خود برف‌های بسیاری به خود دیده، اینک برف بیشتر شعفی کوتاه یا خاطره‌ای از کودکی ماست. در نگارخانه چهارده در نیمه اولین ماه …

۰ comments
شاهین اسفندیاری نقطه حساس

نگاهی بر نمایشگاه نقطه حساس | شاهین اسفندیاری

نقدی بر نمایشگاه نقطه حساس شاهین اسفندیاری گالری راه ابریشم آوام مگ: به قلم مریم روشن فکر از همان ابتدای تاریخ عکاسی بین صنعت و زیبایی‌شناسی تصویرنگارانه آن اختلافات بسیار بوده‌ است، اما با تثبیت عکاسی مستند اجتماعی عکاسی قدرت‌های بیان‌گرایانه خود را به رخ کشید و به فضای هنری راه یافت که در سرآغاز …

۰ comments
روشنک صدر گالری آتبین

ایستاده می‌میرند، نقدی بر آثار روشنک صدر

نقدی بر آثار نشسته می‌میرند روشنک صدر در گالری آتبین جامانده مجله آوام : به قلم مریم روشن فکر جستجوی اشیاء رها شده و دور انداخته شده  که همانند یک بیماری مزمن قدیمی وقتی نفوذ می‌کند، می‌ماند و هرگز به طور کامل از بین نخواهد رفت، سفری اودیسه ‌وار است، که بازیابی و فراموشی هر دو را در …

۰ comments
متین عابدی گالری ای جی

عریانی بدون فام | نقدی بر آثار متین عابدی در گالری ای جی

عریانی بدون فام | نقدی بر آثار متین عابدی گالری ای جی نگاهی به مجموعه عکس و چیدمان «پردگی» سایت تندیس به قلم مریم روشن فکر بار معنایی رنگ‌، نشانه‌ای ایست که ریشه در غریزه انسان دارد، با این تفاوت که خاستگاه غریزی آن با گذشت زمان و به واسطه شکل‌گیری فرهنگ، متکثر گشته و …

۰ comments
جازموریان ایران روستا هم دارد گالری ایوان

کارآفرینی روستایی | یادداشتی بر نمایشگاه ایران روستا هم دارد در گالری ایوان

کارآفرینی روستایی | یادداشتی بر نمایشگاه «ایران روستا هم دارد» در گالری ایوان کمک به روستاها برای ایستادن سرپای خود جمع‌آوری کمک برای آغاز توسعه کمک مردمی سایت تندیس به قلم مریم روشن فکر توسعه پایدار «هنر و نقش آن در پیشبرد توسعه پایدار روستایی» ایران روستا هم دارد، نام پروژه‌ای است که در گالری …

۰ comments
ترنم عشق نقاشی‌های فرزانه محجوبی گالری گویا

ترنم عشق در نقاشی‌های فرزانه محجوبی

مرغان هوا یادداشتی بر نمایشگاه فرزانه محجوبی- ترنم عشق خانه فرهنگ و هنر گویا سایت تندیس به قلم مریم روشن‌فکر پرنده در ادبیات فارسی نمادی قدیمی و تکرار شونده است که به واسطه حالات مختلفش مانند پرواز کردن و اسیر شدن استفاده‌ای گسترده داشته است. از اولین منابعی که در آن پرنده به عنوان نمادی …

۰ comments

تفنن در خوشنویسی | یادداشتی بر آثار خط ناخنی مهدی مهدی بیک

تفنن در خوشنویسی به مناسبت هفته خوشنویسی یادداشتی بر نمایشگاه آثار خط ناخنی- مهدی مهدی بیک | فرهنگسرای اندیشه گروه هنربانی آوام- مریم روشن‌فکر ظهور ذوق و تفنن فرمی در خوشنویسی را به اوایل قرن دوم هجری در خط کوفی نسبت می‌دهند که در طی تاریخ تکامل خط فارسی به نحوه‌های گوناگونی بروز و ظهور …

۰ comments
باغ سکوت شکوفه فلاح گالری اُ

نگاهی به «باغ سکوت» شکوفه فلاح در گالری اُ

یادداشتی پیرامون نمایشگاه «باغ سکوت» شکوفه فلاح گالری اُ آنجا که زمان و مکان یکسان است سایت تندیس به قلم مریم روشن فکر چاپ‌های دستی از جمله اولین امکانات تکثیر تصویر در جهان محسوب می‌شوند که روش‌ها و تکنیک‌های گوناگونی را در بر می‌گیرند. این روش‌ها در نقاط مختلف جهان آغاز شده و رشد نمو …

۰ comments
آنا ذرشین نگارخانه زمان هنر

چرخه بی پایان مبارزه | نگاهی به آثار آنا ذرشین

نگاهی به مجموعه «نظام آباد» آنا ذرشین در گالری زمان هنر چرخه بی پایان مبارزه گروه هنربانی آوام: مریم روشن‌فکر زندگی روزمره ما سرشار از جدال برای رسیدن است. رسیدن به مکان‌ها، زمان‌ها و آرزوها. میدانی که در آن برنده و بازنده وجود ندارند و شرکت کنندگان، جملگی مانند یک تن منسجم رو به سوی …

۰ comments
مجموعه عروسک‌های سیامک عزمی

هیچ بزرگ، نگاهی به مجموعه عروسک‌های سیامک عزمی

نگاهی به مجموعه عروسک‌های سیامک عزمی «هیچ بزرگ» سایت تندیس به قلم مریم روشن فکر عروسک وسیله بازی است و رابطه شمایلی قوی با شخصیت انسانی دارد، این رابطه دو جانبه است و هم انسان‌ها هستند که شخصیت خود را به عروسک‌ها می‌دهند و هم عروسک‌ها زندگی انسانی را در مقیاسی کوچک‌تر تصویر می‌کنند. در …

۰ comments
نقدی بر نمایشگاه نور علی نور گالری AG

نوری بر نور

نور بر روی نور نقدی برنمایشگاه  «نور علی نور» غزاله رضایی، گالری AG سایت تندیس-مریم روشن‌فکر از زمانی که ولاسکز بازتاب تصویر خود به عنوان راوی و سوژه را در یک سطح بازنمودی ارائه داد، تاریکی لبالب از حقیقت برای انسان پدیدار گردید. همچنین از میان عکاسان دهه ۶۰ میلادی لی فریدلندر با مجموعه بازتاب‌های …

۰ comments
نقاشی قاجار قاسم حاجی زاده گالری ماه

قاسم حاجی‌زاده با نگاهی پاپ به قاجار

قاسم حاجی‌زاده با نگاهی پاپ به قاجار مروری بر مجموعه اخیر قاسم حاجی زاده در گالری ماه سایت تندیس به قلم مریم روشن فکر قاسم حاجی‌زاده هنرمند مشهور بین‌المللی ایران است، از این هنرمند آثار بسیاری در گنجینه موزه‌های مختلف دنیا مانند موزه هنر نایئو فرانسه و موزه ملی سئول قرار دارد. حاجی‌زاده یکی از …

۰ comments
زهرا یزدانی گالری هما

سیاره سیب‌زمینی

سیاره سیب‌زمینی نقدی بر نمایشگاه زمین‌های ممنوعه زهرا یزدانی گالری هما سایت تندیس به قلم مریم روشن فکر جنگجو بر پشت عقابش پرید، نیزه‌اش را به دست گرفت و به سمت سیاره سیب‌زمینی پرواز کرد. سرجان هرشل در میانه قرن نوزدهم روشی را کشف کرد که آنا آتکینز آن را به مدیومی موثر برای تولید …

۲ comments
نقاشی شاهین کیمیاگر گالری گلستان

شاهین کیمیاگر با جادوی رنگ و بازآفرینی فضای زیسته

شاهین کیمیاگر با جادوی رنگ و بازآفرینی فضای زیسته نقدی بر نمایشگاه نقاشی شاهین کیمیاگر در گالری گلستان سایت تندیس به قلم مریم روشن فکر ادگار دگا نقاش شهیر فرانسوی می‌گوید: «نقاشی وقتی نقاشی کردن بلد نیستی آسان است ، اما دشواری زمانی است که آن را یاد می‌گیری» شاهین کیمیاگر به راحتی نقاشی می‌کند، …

۰ comments
نقد نمایشگاه عکس غزاله صداقت ارث پدری گالری آتبین

معمای اصالت، نقدی بر نمایشگاه غزاله صداقت

معمای اصالت، نقدی بر نمایشگاه غزاله صداقت نمایشگاه عکس «ارث پدری» در گالری آتبین سایت تندیس به قلم مریم روشن فکر در تعریف «اصالت» همواره ریشه و گوهر مورد اشاره قرار گرفته‌است، آن‌چه به قبل، پیشتر و درون‌تر باز می‌گردد و مانند هر ریشه‌ای اگر قرار است درختی از آن سبز و پربار شود، نیاز …

۰ comments
نقدی بر رویداد نمایشگاهی رویارویی1

نقدی بر رویداد نمایشگاهی رویارویی۱، شهر و عکاسی در مواجهه

نقدی بر رویداد نمایشگاهی رویارویی۱، شهر و عکاسی در مواجهه سایت تندیس به قلم مریم‌ روشن‌فکر از میان رویدادهای هنری که در حوزه عکاسی برگزار می‌شود رویارویی۱ که با همت رهام شیراز شکل گرفته‌است، شکلی متفاوت و در خور توجه دارد. این مجموعه که به طور همزمان در سه گالری پایتخت برگزار می‌شود، هفت عکاس …

۰ comments
نمایشگاه »بی در کجایی» گالری فرمانفرما

نقد نمایشگاه«بی در کجایی» آلاله نوایی، گالری فرمانفرما

نقد نمایشگاه«بی در کجایی» آلاله نوایی، گالری فرمانفرما فضای عریان سایت تندیس- به قلم مریم روشن‌فکر شاعرانگی را اگر در معنای پوئسیس مورد بررسی قرار دهیم باید آن را به مرحله‌ای از خلاقیت هنری اطلاق کنیم که در آن خالق اثر تقلید صرف از طبیعت بیرونی را رها کرده و رو به سمت زیبایی شناسی …

۰ comments
نقدی بر نمایشگاه تا زدن، تازدن

دو روی سکه معصومه مهتدی و هیلده اوربرگ در عمارت روبرو

دو روی سکه معصومه مهتدی و هیلده اوربرگ در عمارت روبرو دو روی سکه نقدی بر نمایشگاه تا زدن، تازدن معصومه مهتدی، هیلده اوربرگ به هنربانی عاطفه خاص- نگارخانه عمارت روبرو سایت تندیس- به قلم مریم روشن‌فکر ۲۴ فروردین ماه در گالری مجموعه عمارت روبرو نمایشگاهی از آثار دو هنرمند با موضوعی یکسان برگزار گردید. …

۰ comments
نقدی بر نمایشگاه آلدو سلوچی خانه هنرمندان ایران

«جهان غوطه ور» آلدو سلوچی در خانه هنرمندان ایران

نقدی بر نمایشگاه « جهان غوطه ور» آلدو سلوچی خانه هنرمندان ایران تعلیق در زمان و مکان سایت تندیس به قلم مریم روشن‌فکر آب مایه حیات وبه زعم نگاه طبیعت‌مدار اندیشه زرتشتی یکی از عناصر چهارگانه تشکیل دهنده جهان و عنصری مقدس است. این ماده مرکب فراوانترین مایع موجود در کره زمین است و بیش …

۰ comments
اله یار نجفی در گالری آران

پرونده نقد نمایشگاه‌های سال ۹۶ به قلم مریم روشن فکر

مریم روشن‌فکر نویسنده و منتقد هنرهای تجسمی است، او مدیر مرکز تخصصی هنر بخش آموزشی گروه آوام است و تا کنون بیش از شش سال است که به عنوان عضو ارشد هیئت تحریریه با سایت تندیس همکاری می‌کند، او همچنین در طی سه سال گذشته به عنوان منتقد با برنامه هنرنامه شبکه چهار سیما همکاری داشته است.

۰ comments

نوشته‌های پیشنهادی

توپوس گالری ویستا

توپوس با چاشنی واقعیت در گالری ویستا

توپوس با چاشنی واقعیت در گالری ویستا نقدی بر نمایشگاه توپوس/ ساختن/ سکونت مجله هنرهای ...

۲ نظرات

  1. اسرافیل

    نویسنده این نوشته از بدیهی ترین اصول نقد عکس هم به دور است و توصیفاتی به مانند منتقدین سینمایی دهه شصت مشخص می‌کند که ایشان بهتر است برای مجله فیلم همان دهه نقد بنویسند ، قطعا اینجا مجال کامل نقادی نقد ایشان نیست و بهتر است واقع بینانه کمی ایشان با رجوع به نقدهای عکس در دنیا خودشان را به روز کنند .

    • با سلام
      دوست عزیز
      شما میتوانید نظر و نقد خود را با توجه به پارامترهایی که میفرمایید ارسال فرمایید و بازتاب و منتشر خواهیم کرد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.

مزایای عضویت در خبرنامه آوام‌مگ را میدانید؟
دریافت بهترین مطالب وب سایت آوام مگ
ما هم از اسپم متنفریم و مطمئن باشد مشخصات شما امن خواهد بود.