خانه | نقد و بررسی | نقد | نمیرد هرگز | نقدی بر مجموعه «واحه» کلثوم صالحی

گالری اُ

نمیرد هرگز | نقدی بر مجموعه «واحه» کلثوم صالحی

نمیرد هرگز
نقدی بر “واحه” کلثوم صالحی در نگارخانه «اُ»
آوام مگ: به قلم سحر افتخارزاده

واحه کلثوم صالحی در نگارخانه اُ

آینده نعش گذشته را بر دوش می‌کشد، گذشته‌ای که آرواره‌های خُرد شده‌اش را از لای جرز دیوارهای امروز به خنده‌ای خشک و زننده گشوده و یادآور می‌شود که نیستی در کمین است؛ نیستیِ ناگزیری که کاسه سر مردمان را با ریگ بیابان خواهد انباشت. سردی و سکوت آثار صالحی نگاه خیامی به مرگ را یادآور می‌شود؛ یک چرخه بی‌پایان از نابودی که نمی‌توان از دایره جبر آن گریخت – این تفکر تقدیرگرا خود را در شش سطح تاس در اولین چیدمان این کارنما واضح‌تر نشان می‌دهد.

واحه کلثوم صالحی در نگارخانه اُ

واحه نمادی است از توان انسان در بکارگیری طبیعت برای شکل‌دادن به تمدن، تکَه آبادی‌ای دست‌ساخت بشر در میان میل قدرتمندِ طبیعتِ بیابانِ سوزان به نابودی. اما برای صالحی دیگر اثری از سبزی و خرمی پردیس‌گون واحه در میان خشکی بیابان نیست و دهان امیدوار سوارِ مانده در راه با ریگ پر شده است. طبیعت در کمین تمدن برساخته انسان است و آرام‌آرام آن را از درون پوک می‌کند.

مجموع چیدمان‌های صالحی در شبکه‌ای متصل مخاطب را در حال به گذشته می‌برد و او را در میان بقایای تمدنی از‌دست‌رفته به پرسه وا‌ می‌دارد. در همه چیدمان‌ها لایه‌های تاریخ تمدن بر شانه‌های خرد شده زندگی سوار شده؛ در معبد مرموز برافراشته با سه بت بزرگ در میان سه دیوار، در دیوار خشکه‌چین با برش‌های باستان‌شناسانه بر تک‌تک بلوک‌هایش که استخوان‌های بازمانده از نعشی کارگرفته در جرز دیوار را عیان کرده‌اند و در نیم دایره‌ای که نماینده تلاش انسان برای قاعده‌مند‌ کردنِ طبیعت شکل‌ناپذیر است. در “واحه” می‌توان ردِ مذهب، علم، کشاورزی و مهندسی را بعنوان ابزارهایی که انسان برای انقیاد طبیعت برساخته دنبال کرد. اما این ابزارها نتوانسته‌اند از آرواره‌های مرگ جان به در برند.

واحه کلثوم صالحی در نگارخانه اُ

“واحه” ادامه “سرزمین هرز” است. هر دو مجموعه را می‌توان آثاری مربوط به مضمون یادآوری مرگ (Memento Mori) دانست، مرگی که آرام آرام همه چیز را در خود فرو می‌برد و بی‌هیاهو دست در دست زمان کارش را تمام می‌کند. در مونوپرینت‌ها هم می‌توان این روند آرام را دنبال کرد؛ در اینجا زمان حتا نشانه‌های وجود گوری در زمین را به آرامی پنهان می‌کند. همه این‌ها همان تشریح لایه‌لایه انهدام است که در کارنمای گذشته هنرمند هم شاهد آن بوده‌ایم. اما شاید بتوان گفت صالحی در “واحه” بیش از قبل در لفافه سخن می‌گوید، بیان او بیش از پیش نمادین شده، شاید از آن رو که مضمون آثارش در عمق بیشتری مدفون شده است. مسئله دیگری که در کارنمای اخیر بیش از دیگری مورد توجه مخاطب قرار می‎گیرد مسئله روند است؛ پوشاندن، صبر کردن بر پوسیدگی و‌ زنگ زدگی و سرانجام شکافتن. بلوک‌های گچی حامل زمان و قدرت دگرگون‌کننده آن هستند. صالحی چیزی را مدفون می‌کند، بر آن صبر می‌کند و بعد به آنچه پنهان کرده نقب می‌زند و گوشه‌ای از آن را عیان می‌کند؛ بازمانده‌ای از پسِ عبور مرگ. چیزی از جسد که به راحتی خاک نمی‌شود، زمان بیشتری برای نابودن نیاز دارد، تلاشی برای ماندن را نمایان می‌کند و یا تنها رد خود را بجا می‌گذارد؛ که من زمانی بوده‌ام.

واحه کلثوم صالحی در نگارخانه اُ

هنرمند در گزاره نمایشگاه می‌گوید: “…تلاش می‌کنم درک کنم چرا زمان نمی‌تواند در کنترلم باشد…” اما در‌واقع او توانسته زمان را به دام بیاندازد. صالحی اثر را به روند عبور زمان سپرده و بعد در شکافتن، اراده خود را متجلی کرده است. این اراده حتی در کلام او هم متجلی است؛ او نمی‌گوید که نمی‌توانم زمان را کنترل کنم بلکه می‌گوید زمان نمی‌تواند در کنترل من باشد!

واحه کلثوم صالحی در نگارخانه اُ

پس در کنش خلاقه صالحی، اثری از نگاه نومیدانه خیامی وجود ندارد بلکه او در مقام هنرمند زمان را به چنگ می‌آورد، آن را به کار می‌بندد و از برآیند خود و زمان ردی برجا می‌گذارد که ورای خود و زمان امتداد می‌یابد.

واحه کلثوم صالحی در نگارخانه اُ

واحه کلثوم صالحی در نگارخانه اُ

واحه کلثوم صالحی در نگارخانه اُ

نقد نمایشگاه‌های قبل به قلم سحر افتخارزاده را اینجا دنبال کنید:

یک چیدمان در پروژه‌های نیومدیا

گشودگی به دیگری «یک چیدمان» در پروژه‌های نیومدیا

گشودگی به دیگری نگاهی به «یک چیدمان» در پروژه‌های نیومدیا آوام مگ: به قلم سحر افتخارزاده «یک چیدمان» مجموعه‌ای از سه ویدئوی مجزا و یک چیدمان ویدئویی است که چهار هنرمند – استودیو۵۱ (بهار صمدی، نوید سلاجقه)، پویان هاشمی طاری، نوید نادری- در ساخت آن‌ها شرکت داشته‌اند. چنان که از گزاره(استیتمنت) این چیدمان تجربی برمی‌آید …

۰ comments

مریم کوهستانی گالری سیحون

نگاهی به مجسمه‌های مریم کوهستانی | بدن معطوف به اشیاء

بدن معطوف به اشیاء نگاهی به آثار مجسمه مریم کوهستانی در گالری سیحون آوام مگ: به قلم سحر افتخارزاده کوهستانی در مجموعه تازه خود از چارچوب روانشناسانه مجموعه قبلی که فضایی درون ذهنی را بازمی‌نمود بیرون آمده. در “تن بحرانی”(بهمن‎ماه ۹۵ گالری سیحون) شاهد روایت‌هایی موازی درون ساختمانی از واقعیات انکار ناپذیر فضا و زمان …

۰ comments

یحیی رویدل گالری دیلمان

کلیشه‌های فانتزی | نقدی بر «خارج از مرز» یحیی رویدل

کلیشه‌های فانتزی نقدی بر “خارج از مرز” یحیی رویدل در گالری دیلمان آوام مگ: به قلم سحر افتخارزاده گالری دیلمان در دومین نمایشگاه خود آثار نقاشی و طراحی یحیی رویدل را تحت عنوان مجموعه “خارج از مرز” به نمایش در آورده است. یحیی رویدل در مجموعه گذشته خود با عنوان “زمین” آثاری نمادگرایانه با محوریت …

۰ comments

سلمان خوشرو پروژه های آران

سلمان خوشرو | سلاخیِ رنگ در «کنش ممکن»

سلاخیِ رنگ نقدی بر “کنش ممکن” سلمان خوشرو در گالری پروژه‌های آران آوام مگ: به قلم سحر افتخارزاده سلمان خوشرو هنرمندی است که ابایی از تغییر سبک و رسانه هنری ندارد و مدام درحال کسب تجربه است. او که در رشته هنر دیجیتال تحصیل کرده پس از تجربیاتی در عکاسی به نقاشی روی آورده و …

۰ comments

جمشید حقیقت شناس در گالری ساربان

هنر تهی از هنرمند | نقدی بر آثار جمشید حقیقت شناس

هنر تهی از هنرمند | نقدی بر آثار جمشید حقیقت شناس  گزارش تصویری نمایشگاه “بیست هجده” در گالری ساربان سایت تندیس به قلم سحر افتخار زاده نوع روایتی که جمشید حقیقت شناس در آفرینش هنری خود بکار می‌بندد در دوره‌های کاری مختلف او از منظر فرم، ساختمان مشابهی را پی می‌ریزد، اما تفاوت مجموعه اخیر با …

۰ comments

سلماز لینهارد گالری آریانا

مینی‌منتالیسمِ شادِ شاد

مینی‌منتالیسمِ [۱] شادِ شاد نگاهی به نمایشگاه حجم سلماز لینهارد در گالری آریانا سایت تندیس به قلم سحرافتخارزاده احجام لینهارد فرم‌هایی اتفاقی هستند که از توری فلزیِ رنگ شده ساخته شده‌اند. احجامی بسته و فرورفته در خود که فضا را به درون و بیرون تقسیم می‌کنند. اگرچه این فروبستگی با شفافیت بصری حجم‌ها تعدیل شده …

۰ comments

دوسالانه تصویرگری براتیسلاوا

مروری بر آثار برندگان دوره‌های گذشته دوسالانه تصویرگری براتیسلاوا

مروری بر آثار برندگان دوره‌های گذشته دوسالانه تصویرگری براتیسلاوا گزارش تصویری نمایشگاه در موزه هنرهای معاصر صنعتی در کرمان سایت تندیس به قلم سحر افتخارزاده آثار برندگان سیب‌ها و پلاک‌های طلایی و جایزه بزرگ بی.آی.بی (دوسالانه تصویرگری براتیسلاوا) از سال ۱۹۶۷ تا ۲۰۱۷، پس از نمایش در سنندج اکنون برای یک هفته در موزه هنرهای …

۰ comments

نقاشی‌های آوا بهرامی در گالری ویستا

آوای وحش، نگاهی به نقاشی‌های آوا بهرامی در گالری ویستا

آوای وحش[۱] نگاهی به نقاشی‌های آوا بهرامی در گالری ویستا سایت تندیس به قلم سحر افتخارزاده نقاشی‌های بهرامی بیش از آن که درباره رابطه انسان با طبیعت باشند درباره ارتباط انسان با دیگران و کناره گرفتن از پذیرش مسئولیتِ مناسبات رسمی اجتماعی هستند. آدم‌های بهرامی در حالتی از بی‌خودی، لَخت و بی تحرک لمیده‌اند؛ با …

۰ comments

دنیا رستمی گالری ماه

نگاهی به “قاراچوخا اویان!” دنیا رستمی | آن که این کار ندانست در انکار بماند …

نقد نمایشگاه دنیا رستمی با عنوان “قاراچوخا اویان!” در گالری ماه آن که این کار ندانست در انکار بماند … سایت تندیس به قلم سحر افتخارزاده “قاراچوخا” نگهبان خیرِ خانه و صاحب خانه است. در این ترکیب “قارا” نه به معنای سیاه که در اصل به معنای بزرگ، والا و مقدّم است. می‌توان قارا چوخا …

۰ comments

رویای سفید مریم فرشاد ویستاپلاس

شرحه شرحه کردن یک رویا نقدی بر اثر چندرسانه‌ای مریم فرشاد

نقدی بر “رویای سفید”؛ اثر چندرسانه‌ای مریم فرشاد در ویستاپلاس شرحه شرحه کردن یک رویا سایت تندیس به قلم سحر افتخارزاده از منظر روانشناسی یونگ دریا نماد ناخودآگاه و اقیانوس نمادی از ناخودآگاه جمعی است. نهنگ سفیدِ فرشاد که او را به دنبال خود زیر اقیانوس ناخودآگاهش پایین می‌کشد، از آنجا که رفتاری آرام و …

۰ comments

هدی کاشیها گالری اعتماد

شوخی‌هایِ جدّیِ هدی کاشیها با نمایش تصادف با خورشید

شوخی‌هایِ جدّیِ هدی کاشیها نگاهی به نمایش “تصادف با خورشید” در گالری اعتماد سایت تندیس به قلم سحر افتخارزاده  خطوط بی‌پروا در طراحی، ترکیب‌بندی‌های جسورانه و پویا اما در عین حال منسجم، پالت رنگی متنوع درخشنده، ابعاد متنوع آثار هنرمند نقاشی را معرفی می‌کند که توانسته بر مبانی تسلط یابد و سپس از آن‌ها عبور …

۰ comments

شورانگیز رویا نجف‌آبادی گالری دارگون

زن/گُل بَس! نگاهی به “شورانگیز” رویا نجف‌آبادی در گالری دارگون

زن/گُل بَس! نگاهی به “شورانگیز” رویا نجف‌آبادی در گالری دارگون نگاهی به “شورانگیز”؛ نمایشگاه نقاشی‌های رویا نجف‌آبادی در گالری “دارگون” سایت تندیس به قلم سحرافتخارزاده یک کلیشه تا کجا ظرفیت بازیابی دارد! یک تصویر تکراری چگونه می‌تواند برانگیزنده احساسی تجربه نشده در مخاطب باشد یا امکان خوانشی متفاوت را فراهم آورد! رویا نجف‌آبادی در نقاشی‌های …

۰ comments

آپوپتوسیس زهرا قیاسی در گالری ثالث

آپوپتوسیس زهرا قیاسی در گالری ثالث | بیان غیرشخصی در هنر

آپوپتوسیس زهرا قیاسی در گالری ثالث | بیان غیرشخصی در هنر سایت تندیس به قلم سحر افتخارزاده زهرا قیاسی نقاش و مترجم حوزه تجسمی در دومین نمایش انفرادی آثار خود نُه تابلوی بزرگ و یک تابلوی کوچک با تکنیک رنگ روغنی روی بوم را به نمایش گذاشته. کلمه “آپوپتوسیس” ریشه یونانی دارد و به معنای …

۰ comments

هنر معاصر استانبول در گالری آرتر ARTER دمیرل

هنر معاصر استانبول در گالری آرتر ARTER | قسمت دوم

هنر معاصر استانبول در گالری آرتر ARTER | قسمت دوم نگاهی به نمایشگاه انفرادی آثار ویدئوآرت Ali Mahmut Demirel با عنوان “جزیره” سایت تندیس به قلم سحر افتخارزاده طبقه دوم گالری آرتر استانبول به مدت چهار ماه به نمایش انفرادی آثار ویدئوآرت علی‌محمود دِمیرل اختصاص یافته. این هنرمندِ ساکن برلین، متولد ۱۹۷۲ و درس‌خوانده مهندسی هسته‌ای و …

۰ comments

هنر A Space for Art  آثار  کن آیتکین Can Aytekin گالری آرتر استانبول ARTER

هنر معاصر استانبول نگاهی به نمایشگاه “خانه خالی” در گالری آرتر

هنر معاصر استانبول در گالری آرتر ARTER نگاهی به نمایشگاه “خانه خالی” Space for Art”  آثار  جان آیتکین Can Aytekin سایت تندیس به قلم سحر افتخارزاده گالری آرتر در انتهای خیابان استقلال استانبول با هدف ایجاد بستری پایدار برای تولید و نمایش هنر معاصر در سال ۲۰۱۰ آغاز به کار کرده و نمایشگاه‌های متعدد انفرادی و …

۰ comments

میر محمد فتاحی زیرزمین دستان

پرونده نقد نمایشگاه‌های سال ۹۶ به قلم سحر افتخارزاده

پرونده نقد نمایشگاه‌های سال ۹۶ به قلم سحر افتخارزاده در این پرونده مروری داریم بر نقد نمایشگاه‌هایی که سحر افتخارزاده در سال ۹۶ نگاشته است که مشتمل بر ۲۱ نقد است که  در حوزه های متفاوتی کار شده است. لیست زیر به لحاظ زمانی از نقدهای اخیر سحر افتخارزاده آغاز می‌شود که در سال گذشته …

۰ comments

پرونده‌های قبلی سحر افتخارزاده را اینجا بخوانید:

نوشته‌های پیشنهادی

مصاحبه با امیرحسین اکبری علویجه

امیرحسین اکبری علویجه | گفتگو در تهران به روش سامورایی

امیرحسین اکبری علویجه از تجربه‌های نقاشانه‌اش می‌گوید «أساطیر من، آشوب‌هاى من و انسان‌هاى دیگر را ...

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.