چهارشنبه , ۷ فروردین ۱۳۹۸
خانه | عکاسی | جستجوی تاریخ فراموش شده‌ی استانبول در آثار آراگولر

حضور انسان‌ها

جستجوی تاریخ فراموش شده‌ی استانبول در آثار آراگولر

جستجوی تاریخ فراموش شده‌ی استانبول در آثار آراگولر
نقدی بر نمایشگاه عکس‌های ارا گولر – مرکز نبشی
آوام مگ: به قلم مریم روشن‌فکر

ara guler 2

حضور انسان ها

با فروپاشی امپراتوری عثمانی در پایان جنگ جهانی اول، جلال و جبروتِ بیش از شش قرن حکومت تُرکان بر مدیترانه به خاطره‌ای محو و دور تبدیل شد. این خاطره و این زوال در رمان‌های اورهان پاموک و اشعار ناظم حکمت به تصاویری خاک‌گرفته و مِه‌آلود از شکوهِ از‌دست‌رفته بدل شدند و آرا گولر این مِهِ غلیظِ برخاسته از دریای سیاه را که در شیب خیابان‌های استانبول می‌پیچد به تصویر درآورد؛ استانبولی که، فراتر از نگاه توریست‌های هیجان‌زده و فروشگاه‌های عظیم و تابلوهای تبلیغاتیِ برَندهای پوشاک، در دوردست‌های ماهیگیرانِ تنگه‌ی بوسفور شکلی دیگر داشته و دوربین عکاس با تلاشی ستودنی آن را ثبت کرده ‌است.

ara guler 6

آرا گولر یکی از مطرح‌ترین عکاسان تُرک است که در اوایل دهه‌ی شصت میلادی به آژانس عکس مگنوم پیوست و همانند همکاران خود به اصول استفاده از عکس سیاه‌و‌سفید و پای‌بندی به لحظه‌ی قطعی در عکاسیِ مستند روی آورد. گولر را روایت‌گر استانبول می‌دانند و او خود همواره اذعان داشته که در عکاسی در جستجوی تاریخ فراموش‌شده‌ی استانبول است، شهری که روزبه‌روز کم‌تر شبیه به آن چیزی می‌شود که روزی بوده ‌است، زیرِ مِهِ غلیظِ فراموشی که شکوه پایتختِ شگفت‌انگیزِ امپراتوری‌های پی‌در‌پی را در خود فرو می‌بلعد.

ara guler 1

آرا گولر آثارش را با زیبایی‌شناسی مطلقِ عکاسانه، وفادار به لحظه و عمق و زمان و مکان و حرفی برای گفتن، می‌آفریند؛ اما شاعرانگیِ او بیشتر و فراتر از اَسنادی از واقعیت حرکت می‌کند؛ شاعرانگیِ مخصوصِ یک شرقی، شاعرانگی چون نان و نمک.

تصاویر گولر هرگز از حضور انسان تهی نیست، چه در تصویر باشد و چه نباشد؛ او آثارش را مانند مرثیه‌ای بر حضور انسان می‌سُراید. گولر همواره خود را «مورّخ بصریِ جهان» نامیده، اما در نمایشگاه اخیر و در عکس‌هایی که از استانبول گرفته، که بی‌شک بهترین مجموعه‌آثارش هستند، جهان همان‌گونه که در خاطره‌اش مانده ثبت شده ‌است و به همین سبب هم هست که عکس‌ها پُرند از تزئیناتی به سبک تُرکی. نه این‌که او چیزی را به تصویر افزوده باشد، بلکه آن‌چیزی را دیده و عکس گرفته که به بخشی از حافظه‌ی تصویری‌اش در دوردست اتصال می‌یابد؛ تکرار ریتمیک در نوشته‌های تابلو‌ها، پنجره‌ها و ترامواها، نوعی از تزئینات که در فضای این شهر به‌عنوان بستر زایش اندیشه‌ی‌ جاری در آن وجود دارد و بخشی از روح آن است. گولر در جایی می‌‌گوید: «استانبول سوژه‌ی عکس‌های من شد چون من اینجا زاده شده‌ام… اما آن فرهنگ عظیمی که می‌شناختم، وجه شاعرانه، رمانتیک و زیبایی‌شناسانه‌ی استانبول، از دست رفته ‌است.» این تماشای فراموشی همان‌چیزی است که او را وقایع‌نگارِ تاریخِ فراموش‌شده می‌گرداند؛ تاریخی که در عکس‌ها با بناها و معماری شهر دیده نمی‌شود، بلکه این تاریخ است که در مردمِ آن شهر تجلی می‌یابد: ماهیگیرانی که از صید برگشته‌اند، پسربچه‌هایی که در خیابان بازی می‌کنند، و مردمی که از خیابان می‌گذرند. گولر در مورد عکاسی از مردم می‌گوید: «برای این‌که از یک چوپان عکس بگیرم باید با او بنشینم، غذا بخورم و شب در چادرش بمانم؛ باید او را بشناسم…» در این‌جاست که عمق ارتباط احساسیِ عکاس با سوژه‌هایش او را از لحظات قطعیِ بیرونی فراتر می‌برد و به درون خود و درون سوژه بر می‌گرداند. گولر، همان‌قدر که از استانبول عمیق و شاعرانه عکس می‌گیرد، در عکاسی از مشاهیری چون پیکاسو و دالی، بازیگوشیِ عکاسانه را دستاویز قرار می‌دهد؛ او آن‌ها را نمی‌شناسد و این فاصله در عکس‌ها بازتابی فرمال و ضعیف دارند. گولر در آن مقطع نمی‌تواند روح سوژه را همان‌گونه به تصویر بیاورد که در عکسی روح پیرمردی تُرک را در قهوه‌خانه ثبت می‌نماید.

ara guler 4

آرا گولر را، که اصلیتی ارمنی دارد، با عنوان «چشم استانبول» می‌شناسند. او در 1928 در محله‌ی بیوغلوی استانبول به دنیا آمد و در هفدهم اکتبر 2018 در محله‌ی شیشلیِ استانبول چشم از جهان فرو بست. گولر یکی از مهم‌ترین و شناخته‌شده‌ترین عکاسان تُرک است و جوایز بین‌المللیِ بسیاری از جمله نشانِ لژیون دونور فرانسه و جایزه‌ی لوسی را برای یک عمر دستاورد دریافت کرده ‌است. بایگانی او شامل هشتصدهزار عکس از سرتاسر جهان است و تاکنون با مؤسسات و مجلات متعددی در سرتاسر دنیا همکاری داشته است. اینک در «مرکز نبشی»، گزیده‌ای از مشهورترین تصاویر او از استانبول و هم‌چنین چهره‌های سرشناس هنر و فرهنگ، به همراه اَسنادی از زندگی‌اش شامل نامه‌ها و تصاویر خانوادگی، به تماشا گذاشته شده ‌است.

ara guler 9

نقدهای قبل به قلم مریم روشن فکر را اینجا بخوانید:

daaj house 6

میراثی فراموش شده | افتتاحیه مجتمع هنری داج

معماری تهران، میراثی فراموش شده نگاهی به نمایشگاه عکس- افتتاحیه مجتمع هنری داج-بهمن ۹۷ آوام مگ: به قلم مریم روشن‌فکر معماری شهری مثل تهران، با همه‌ی فراز و نشیب‌هایی که پشت سر گذاشته، با جمعیت ناهمگون و فرهنگ‌های متفاوت، همچون کولاژی درهم‌و‌برهم است که در آن می‌توان همه‌گونه لحنی را دید، از ساختمان‌های دوره‌ی قاجار …

۰ comments

kavekazemi 1

تحولات بزرگ در قالب هنر عکاسی | نگاهی به عکاسی انقلاب

نگاهی به عکاسی انقلاب آوام مگ به قلم مریم روشن فکر همه انقلابات جهان همان‌گونه که از نام آن بر می‌آید، مکان ظهور تحولاتی بزرگ هستند و هنر آینه بازتاب دهنده این تحولات است. هنر بستری را فراهم می‌آورد تا تاریخ این قلب شدن مستند گردد و خود به مثابه نمود و پیشانی این رویداد …

۰ comments

hamid jebeli atbin gallery 14

لحظه‌های قطعی حمید جبلی از ماسوله ۶۷

نقدی بر نمایشگاه ماسوله ۶۷ عکس‌های حمید جبلی گالری آتبین آوام مگ به قلم مریم روشن فکر ماسوله روستای به خصوصی است، از قیام جنگل تا مقصد گردشگری محبوب اهالی پایتخت. روستایی که امروز ثبت جهانی شده است. با ساختاری ویژه و پلکانی که موقعیت‌های ترکیب‌بندی عالی برای اهل هنرهای دیداری فراهم می‌کند. ترکیب‌بندی معماری …

۲ comments

Barf Gallery 14 3

برف در گالری چهارده با نگاه ده عکاس

یادداشتی بر نمایشگاه گروهی عکس برف گالری چهارده آوام مگ به قلم مریم روشن فکر در خاطره زمستانی تهران به مثابه شهری در دشت و کوهپایه‌های رشته کوه البرز که در عمر خود برف‌های بسیاری به خود دیده، اینک برف بیشتر شعفی کوتاه یا خاطره‌ای از کودکی ماست. در نگارخانه چهارده در نیمه اولین ماه …

۰ comments

shahin esfandiari 4

نگاهی بر نمایشگاه نقطه حساس | شاهین اسفندیاری

نقدی بر نمایشگاه نقطه حساس شاهین اسفندیاری گالری راه ابریشم آوام مگ: به قلم مریم روشن فکر از همان ابتدای تاریخ عکاسی بین صنعت و زیبایی‌شناسی تصویرنگارانه آن اختلافات بسیار بوده‌ است، اما با تثبیت عکاسی مستند اجتماعی عکاسی قدرت‌های بیان‌گرایانه خود را به رخ کشید و به فضای هنری راه یافت که در سرآغاز …

۰ comments

roshanak sadr 5

ایستاده می‌میرند، نقدی بر آثار روشنک صدر

نقدی بر آثار نشسته می‌میرند روشنک صدر در گالری آتبین جامانده مجله آوام : به قلم مریم روشن فکر جستجوی اشیاء رها شده و دور انداخته شده  که همانند یک بیماری مزمن قدیمی وقتی نفوذ می‌کند، می‌ماند و هرگز به طور کامل از بین نخواهد رفت، سفری اودیسه ‌وار است، که بازیابی و فراموشی هر دو را در …

۰ comments

matin abedi ag gallery 1

عریانی بدون فام | نقدی بر آثار متین عابدی در گالری ای جی

عریانی بدون فام | نقدی بر آثار متین عابدی گالری ای جی نگاهی به مجموعه عکس و چیدمان «پردگی» سایت تندیس به قلم مریم روشن فکر بار معنایی رنگ‌، نشانه‌ای ایست که ریشه در غریزه انسان دارد، با این تفاوت که خاستگاه غریزی آن با گذشت زمان و به واسطه شکل‌گیری فرهنگ، متکثر گشته و …

۰ comments

jazmourian e1 art gallery 5

کارآفرینی روستایی | یادداشتی بر نمایشگاه ایران روستا هم دارد در گالری ایوان

کارآفرینی روستایی | یادداشتی بر نمایشگاه «ایران روستا هم دارد» در گالری ایوان کمک به روستاها برای ایستادن سرپای خود جمع‌آوری کمک برای آغاز توسعه کمک مردمی سایت تندیس به قلم مریم روشن فکر توسعه پایدار «هنر و نقش آن در پیشبرد توسعه پایدار روستایی» ایران روستا هم دارد، نام پروژه‌ای است که در گالری …

۰ comments

farzaneh mahjoobi gooya gallery 6

ترنم عشق در نقاشی‌های فرزانه محجوبی

مرغان هوا یادداشتی بر نمایشگاه فرزانه محجوبی- ترنم عشق خانه فرهنگ و هنر گویا سایت تندیس به قلم مریم روشن‌فکر پرنده در ادبیات فارسی نمادی قدیمی و تکرار شونده است که به واسطه حالات مختلفش مانند پرواز کردن و اسیر شدن استفاده‌ای گسترده داشته است. از اولین منابعی که در آن پرنده به عنوان نمادی …

۰ comments

تفنن در خوشنویسی | یادداشتی بر آثار خط ناخنی مهدی مهدی بیک

تفنن در خوشنویسی به مناسبت هفته خوشنویسی یادداشتی بر نمایشگاه آثار خط ناخنی- مهدی مهدی بیک | فرهنگسرای اندیشه گروه هنربانی آوام- مریم روشن‌فکر ظهور ذوق و تفنن فرمی در خوشنویسی را به اوایل قرن دوم هجری در خط کوفی نسبت می‌دهند که در طی تاریخ تکامل خط فارسی به نحوه‌های گوناگونی بروز و ظهور …

۰ comments

shokoufe fallah o gallery 1

نگاهی به «باغ سکوت» شکوفه فلاح در گالری اُ

یادداشتی پیرامون نمایشگاه «باغ سکوت» شکوفه فلاح گالری اُ آنجا که زمان و مکان یکسان است سایت تندیس به قلم مریم روشن فکر چاپ‌های دستی از جمله اولین امکانات تکثیر تصویر در جهان محسوب می‌شوند که روش‌ها و تکنیک‌های گوناگونی را در بر می‌گیرند. این روش‌ها در نقاط مختلف جهان آغاز شده و رشد نمو …

۰ comments

چرخه بی پایان مبارزه | نگاهی به آثار آنا ذرشین

نگاهی به مجموعه «نظام آباد» آنا ذرشین در گالری زمان هنر چرخه بی پایان مبارزه گروه هنربانی آوام: مریم روشن‌فکر زندگی روزمره ما سرشار از جدال برای رسیدن است. رسیدن به مکان‌ها، زمان‌ها و آرزوها. میدانی که در آن برنده و بازنده وجود ندارند و شرکت کنندگان، جملگی مانند یک تن منسجم رو به سوی …

۰ comments

siamak azmi 2

هیچ بزرگ، نگاهی به مجموعه عروسک‌های سیامک عزمی

نگاهی به مجموعه عروسک‌های سیامک عزمی «هیچ بزرگ» سایت تندیس به قلم مریم روشن فکر عروسک وسیله بازی است و رابطه شمایلی قوی با شخصیت انسانی دارد، این رابطه دو جانبه است و هم انسان‌ها هستند که شخصیت خود را به عروسک‌ها می‌دهند و هم عروسک‌ها زندگی انسانی را در مقیاسی کوچک‌تر تصویر می‌کنند. در …

۰ comments

ghazaleh rezaei AG 8

نوری بر نور

نور بر روی نور نقدی برنمایشگاه  «نور علی نور» غزاله رضایی، گالری AG سایت تندیس-مریم روشن‌فکر از زمانی که ولاسکز بازتاب تصویر خود به عنوان راوی و سوژه را در یک سطح بازنمودی ارائه داد، تاریکی لبالب از حقیقت برای انسان پدیدار گردید. همچنین از میان عکاسان دهه ۶۰ میلادی لی فریدلندر با مجموعه بازتاب‌های …

۰ comments

ghasem hajizadeh 1

قاسم حاجی‌زاده با نگاهی پاپ به قاجار

قاسم حاجی‌زاده با نگاهی پاپ به قاجار مروری بر مجموعه اخیر قاسم حاجی زاده در گالری ماه سایت تندیس به قلم مریم روشن فکر قاسم حاجی‌زاده هنرمند مشهور بین‌المللی ایران است، از این هنرمند آثار بسیاری در گنجینه موزه‌های مختلف دنیا مانند موزه هنر نایئو فرانسه و موزه ملی سئول قرار دارد. حاجی‌زاده یکی از …

۰ comments

zahra yazdani homaartgallery 7

سیاره سیب‌زمینی

سیاره سیب‌زمینی نقدی بر نمایشگاه زمین‌های ممنوعه زهرا یزدانی گالری هما سایت تندیس به قلم مریم روشن فکر جنگجو بر پشت عقابش پرید، نیزه‌اش را به دست گرفت و به سمت سیاره سیب‌زمینی پرواز کرد. سرجان هرشل در میانه قرن نوزدهم روشی را کشف کرد که آنا آتکینز آن را به مدیومی موثر برای تولید …

۲ comments

shahin kimyagar golestan gallery 4

شاهین کیمیاگر با جادوی رنگ و بازآفرینی فضای زیسته

شاهین کیمیاگر با جادوی رنگ و بازآفرینی فضای زیسته نقدی بر نمایشگاه نقاشی شاهین کیمیاگر در گالری گلستان سایت تندیس به قلم مریم روشن فکر ادگار دگا نقاش شهیر فرانسوی می‌گوید: «نقاشی وقتی نقاشی کردن بلد نیستی آسان است ، اما دشواری زمانی است که آن را یاد می‌گیری» شاهین کیمیاگر به راحتی نقاشی می‌کند، …

۰ comments

معمای اصالت، نقدی بر نمایشگاه غزاله صداقت

معمای اصالت، نقدی بر نمایشگاه غزاله صداقت نمایشگاه عکس «ارث پدری» در گالری آتبین سایت تندیس به قلم مریم روشن فکر در تعریف «اصالت» همواره ریشه و گوهر مورد اشاره قرار گرفته‌است، آن‌چه به قبل، پیشتر و درون‌تر باز می‌گردد و مانند هر ریشه‌ای اگر قرار است درختی از آن سبز و پربار شود، نیاز …

۰ comments

hedie jamshidian 15

نقدی بر رویداد نمایشگاهی رویارویی۱، شهر و عکاسی در مواجهه

نقدی بر رویداد نمایشگاهی رویارویی۱، شهر و عکاسی در مواجهه سایت تندیس به قلم مریم‌ روشن‌فکر از میان رویدادهای هنری که در حوزه عکاسی برگزار می‌شود رویارویی۱ که با همت رهام شیراز شکل گرفته‌است، شکلی متفاوت و در خور توجه دارد. این مجموعه که به طور همزمان در سه گالری پایتخت برگزار می‌شود، هفت عکاس …

۰ comments

alale navai farmanfarma gallery 3

نقد نمایشگاه«بی در کجایی» آلاله نوایی، گالری فرمانفرما

نقد نمایشگاه«بی در کجایی» آلاله نوایی، گالری فرمانفرما فضای عریان سایت تندیس- به قلم مریم روشن‌فکر شاعرانگی را اگر در معنای پوئسیس مورد بررسی قرار دهیم باید آن را به مرحله‌ای از خلاقیت هنری اطلاق کنیم که در آن خالق اثر تقلید صرف از طبیعت بیرونی را رها کرده و رو به سمت زیبایی شناسی …

۰ comments

hilde

دو روی سکه معصومه مهتدی و هیلده اوربرگ در عمارت روبرو

دو روی سکه معصومه مهتدی و هیلده اوربرگ در عمارت روبرو دو روی سکه نقدی بر نمایشگاه تا زدن، تازدن معصومه مهتدی، هیلده اوربرگ به هنربانی عاطفه خاص- نگارخانه عمارت روبرو سایت تندیس- به قلم مریم روشن‌فکر ۲۴ فروردین ماه در گالری مجموعه عمارت روبرو نمایشگاهی از آثار دو هنرمند با موضوعی یکسان برگزار گردید. …

۰ comments

aldosalucci IranianArtistforum 5

«جهان غوطه ور» آلدو سلوچی در خانه هنرمندان ایران

نقدی بر نمایشگاه « جهان غوطه ور» آلدو سلوچی خانه هنرمندان ایران تعلیق در زمان و مکان سایت تندیس به قلم مریم روشن‌فکر آب مایه حیات وبه زعم نگاه طبیعت‌مدار اندیشه زرتشتی یکی از عناصر چهارگانه تشکیل دهنده جهان و عنصری مقدس است. این ماده مرکب فراوانترین مایع موجود در کره زمین است و بیش …

۰ comments

allahyar najafi aaran art gallery 18

پرونده نقد نمایشگاه‌های سال ۹۶ به قلم مریم روشن فکر

مریم روشن‌فکر نویسنده و منتقد هنرهای تجسمی است، او مدیر مرکز تخصصی هنر بخش آموزشی گروه آوام است و تا کنون بیش از شش سال است که به عنوان عضو ارشد هیئت تحریریه با سایت تندیس همکاری می‌کند، او همچنین در طی سه سال گذشته به عنوان منتقد با برنامه هنرنامه شبکه چهار سیما همکاری داشته است.

۰ comments

نوشته‌های پیشنهادی

تاریخچه ویدئوآرت

تاریخچه‌ی ویدئوآرت دهه‌ی ۶۰ میلادی

تاریخچه‌ی ویدئوآرت دهه‌ی 60 میلادی بخش اول| ویدئوآرت‌های اولیه، انشعابی از رسانه‌ی تلویزیون آوام مگ ...

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.

مزایای عضویت در خبرنامه آوام‌مگ را میدانید؟
دریافت بهترین مطالب وب سایت آوام مگ
ما هم از اسپم متنفریم و مطمئن باشد مشخصات شما امن خواهد بود.