چهارشنبه , ۳۰ مرداد ۱۳۹۸
خانه | پژوهش | خلاصه کتاب مفاهیم عکاسی | نظریه‌ی عکاسی

قسمت پنجم

خلاصه کتاب مفاهیم عکاسی | نظریه‌ی عکاسی

خلاصه کتاب مفاهیم عکاسی | نظریه‌ی عکاسی
قسمت پنجم 
دیوید بِیت، ترجمه‌ی محمدرضا رئیسی و مارال زیاری

حرفه‌نویسنده، تهران، 1395

آوام مگ تلخیص: نیلوفر تقی‌پور

نویسنده فصل دوم را این‌گونه آغار می‌کند که: «نخستین باور نادرست درباره‌ی نظریه که باید آن را کنار نهاد، این است که می‌توان بدون توسل بدان دست به تحلیل زد.» پیش‌فرض هر عمل و کاربستی، فرض وجود نظریه است. شگفت این‌که حتی کسی که مدعی «مخالفت با نظریه» است، درحقیقت خود موضعی نظری را در ارتباط با آن اتخاذ می‌کند. نظریه تنها یک نقطه‌نظر و مسأله‌ای صرفاً شخصی نیست، چیزی است که می‌توان آموخت. نظریه‌ی عکاسی، روش یا ابزار درک نظام‌مند موضوع آن است. نظریه به معنای تفکر در باب چیزها به ما کمک می‌کند تا صریحاً بیان کنیم که درگیر چه چیزی هستیم و راهی برای عبور از آن بیابیم.

Photography the key concepts

تاریخچه‌ای درباره‌ی نظریه‌ی عکاسی

سه‌ دوره‌ی مهم در گسترش نظریه برای عکاسی روی داده است: اولین دوره با اختراع عکاسی در اواخر دهه‌ی 1830 آغاز شد. دوره‌ی دوم در آغاز سده بیستم در دهه‌های 1930-1920 بود و هم‌چنین در دهه‌های 1970-1960 که در 1980 منجر به ظهور پست‌مدرنیسم شد. پیامدهای این نظریه‌ها در اندیشه‌ی معاصر عکاسی به اشکال گوناگون هم‌چنان پابرجاست. بیت در این بخش از کتاب به بررسی سه ‌دوره و موضوعاتی که به وجود آورده‌اند، پرداخته ‌است:

زیبایی‌شناسی ویکتوریایی

نویسنده پرسش‌هایی را بیان می‌کند که به اختراع عکاسی پیرامون داگروتیپ و کالوتیپ تالبوت و کپی‌برداری دقیق از اشیاء باز‌می‌گردد؛ و توضیح می‌دهد واژه‌ی یونانی کهن برای این کپی‌برداری یا تقلید (Mimesis) است که با بحث فلسفی هستی‌شناسی مرتبط است. این‌که ما جهان یا آن‌گونه که ویکتوریایی‌ها ترجیح می‌دادند طبیعت را بیان کنیم. عنوان نخستین کتاب عکاسی که این تلاش برای کپی‌برداری را پوشش می‌دهد، قلم طبیعت نوشته تالبوت است.

Photography the key concepts1

پرسش بعدی که بیت آن را در پیوند با پرسش‌های قبلی بیان می‌کند آن است که اگر عکاسی کپی‌برداری می‌کند چگونه می‌توان آن را هنر به شمارآورد؟ مجموعه‌ای از بحث‌ها می‌کوشیدند عکاسی را در حیطه‌ی هنرهای بصری جای دهند. این حیطه از پیش تحت تسلط نقاشی بود و نقاشی نیز به نوبه‌ی خود با نظریه‌های به‌ویژه انسانی درباره‌ی تصویر یعنی امپرسیونیسم به اختراع عکاسی پاسخ داده بود. در دیدگاه عموم، دوربین نوعی بینش اتوماتیک است که چیزها را ثبت می‌کند؛ اما به موجود خلاقی نیاز دارد تا آن را به هنر بدل سازد. قوه‌ی تخیل در تمایز با تکنولوژی در هنرمند ِعکاسی که از آن تکنولوژی استفاده می‌کند تبلور می‌یابد. از دهه‌ی 1930 تأثیر کامل تکنولوژی عکاسی بر تمام هنرها و فرهنگ، رسماً عیان بود؛ درست زمانی که عکاسی مفهوم تخیل خلاق را یکسره دگرگون ساخته بود.

بازتولید انبوه در دهه‌ی 1920 و 1930

هنگامی که عکاسی و سینما به مثابه‌ی ابزاری برجسته در رسانه‌های گروهی مدرن جای گرفتند، ظهور فراگیر دموکراسی و بازتولید رسانه‌ای عکس‌ها در دهه‌های 1920 و 1930 پیوند تنگاتنگی یافتند. پس از آن که جنگ جهانی اول به پیشرفت فنی عکاسی سرعت بخشید، تقریباً هر چیزی را در چشم‌انداز سیاسیِ نوین ممکن می‌نمود. یکی از مقالات برجسته‌ای که هم‌چنان ارزش خود را حفظ کرده است، مقاله‌ای از نویسنده و منتقد آلمانی، «والتر بنیامین»[1]، در سال 1936 با عنوان «اثر هنری در عصر بازتولید مکانیکی»[2] ‌ است که تأکید خود را به طور دقیق به اهمیت و مفهوم عکاسی در تأثیر بر فرهنگ و هنر معطوف کرده است. این مقاله به بررسی شیوه‌ای می‌پردازد که تولیدات عکاسی و بازتولید انبوه تصاویر توانسته روابط میان آیین‌های اجتماعی، اشیاء و ابژه‌های هنری، مردم و بیننده را دگرگون سازد.

Photography the key concepts2

Photography the key concepts3

کتاب مشهور شیوه‌های دیدن[3]  اثر «جان برجر»[4]  در سال 1972 که ابتدا در قالب یک مجموعه‌ی تلویزیونی به نمایش درآمد به این موضوع می‌پرداخت که عکاسی نه‌تنها شیوه‌های نگریستن به نقاشی‌های هنری را دگرگون می‌سازد بلکه نشان می‌دهد چگونه این تصاویر به شیوه‌ای که ما یکدیگر را به‌عنوان زن و مرد می‌نگریم شکل داده است. ارزش و اعتبار کتاب برجر در این است که توجه را به خودِ عکس‌ها معطوف می‌کند؛ این‌که چگونه کار می‌کنند و آن را به تحلیلی انتقادی از اهداف اجتماعی پیوند می‌دهد که برای عکس‌ها در نظر گرفته ‌شده بود. چنین تأکیدی بر معنا و بافت اجتماعی، برای کارهای تحلیلی پیچیده‌تر بر روی عکاسی بستری را فراهم آورد که در فرانسه از رهگذر نشانه‌شناسی رو به گسترش بود.

Photography the key concepts4

پی نوشت: 

  1. Walter Benjamin
  2. The work of art in age of mechanical reproduction
  3. Ways of seeing
  4. John Berger

قسمت‌های قبل از خلاصه کتاب مفاهیم عکاسی را اینجا دنبال کنید:

نوشته‌های پیشنهادی

تبریک عید غدیر

عید غدیر خم بر جهانیان مبارک‌باد

///عید غدیر خم بر جهانیان مبارک‌باد/// مجله هنرهای تجسمی آوام فرا رسیدن عید سعید غدیر ...

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.

مزایای عضویت در خبرنامه آوام‌مگ را میدانید؟
دریافت بهترین مطالب وب سایت آوام مگ
ما هم از اسپم متنفریم و مطمئن باشد مشخصات شما امن خواهد بود.