یکشنبه , ۵ خرداد ۱۳۹۸
خانه | پژوهش | تاریخ نظریه‌ی تناسبات بشری به مثابه‌ی بازتابی از تاریخ سبک‌ها

بخش نهم

تاریخ نظریه‌ی تناسبات بشری به مثابه‌ی بازتابی از تاریخ سبک‌ها

خلاصه کتاب معنا در هنرهای تجسمی
بخش نهم| تاریخ نظریه‌ی تناسبات بشری به مثابه‌ی بازتابی از تاریخ سبک‌ها
اروین پانوفسکی ترجمه ندا اخوان اقدم، نشر چشمه
آوام مگ: تلخیص نیلوفر تقی‌پور

meaning in visual art1

«پانوفسکی» فصل سوم کتاب خود را این‌گونه شروع می‌کند که: «مطالعه درباره‌ی موضوع تناسبات اغلب با تردید یا در بهترین حالت با اشتیاق اندکی انجام می‌گیرد.» هیچ‌کدام از این‌ها تعجب‌برانگیز نیست. شک موجود بر پایه‌ی این واقعیت است که بررسی تناسبات به‌دفعات متمادی مقهور وسوسه‌ی شناسایی ابژه‌هایی می‌شود که دقیقاً درون آنان جای دارد و این بی‌تفاوتی را با دیدگاه ذهنی[1] مدرن می‌توان توضیح داد. چنان‌که در این نظر اثر هنری کاملاً امری خردگریزانه است. ناظر هنری مدرن که هنوز تحت تأثیر تفسیر رمانتیک از هنر قرار دارد اگر که برایش دردسرزا نباشد، به نظرش جالب نیست، هنگامی که مورخ هنر به او می‌گوید نظام عقلانی تناسبات و حتی یک طرح هندسی مشخص را از اساس بازنمایی زمینه‌ی این یا آن قرار دهد.

meaning in visual art2

بنابراین بررسی تاریخ شاخص‌های تناسبات برای مورخ تاریخ هنر بی‌نتیجه نیست. نه فقط دانستن این‌که آیا هنرمندان خاص یا دوره‌های هنری تمایل داشته و یا نداشته‌اند که به نظام تناسبات عمل کنند مهم است، بلکه چگونگی برداشت آنان نیز دارای اهمیتی واقعی است؛ زیرا این فرض که نظریه‌های تناسبات فی‌نفسه همواره یکسان است، صحیح نیست.

اگر با توجه به نظام‌های مختلف تناسبات شناخته‌شده سعی در درک معنای آثار، بیشتر از ظاهرشان داریم و اگر چندان به راه حلِ دست‌یافته به مثابه‌ی شکل‌گیری موضوع عنوان‌شده تمرکز نکنیم، تناسبات هم‌چون بیاناتی از همان «مقصود هنری» خود را متجلی می‌سازند که می‌توان آن را در ابنیه، مجسمه‌ها و نقاشی‌های مربوط به یک دوره‌ی معین یا یک هنرمند مورد نظر دریافت.

meaning in visual art3

تاریخ نظریه‌ی تناسبات، بازتابی از تاریخ سبک است. علاوه بر آن هنگامی که به ساختارهای ریاضی می‌پردازیم فهم یکدیگر به‌وضوح ممکن می‌شود و می‌توان حتی آن را به‌عنوان بازتابی از آن‌چه در نظر گرفت که به‌وضوح تفوق دارد. می‌توان چنین اظهار داشت که نظریه‌ی تناسبات مفهوم خیلی پیچیده‌ی مرتبط با مقصود هنری را واضح‌تر یا دست‌کم به شیوه‌ای قابل توصیف‌تر از خود هنر بیان می‌کند.

پانوفسکی برای توضیح بیشتر این مسأله ابتدا از تعریف آغاز می‌کند: منظورمان از به‌کارگیری نظریه‌ی تناسبات، ایجاد یک نظام ارتباطات ریاضی میان اجزای مختلف یک موجود زنده، به‌خصوص در افراد بشر، است تا جایی که این موجودات به‌عنوان سوژه‌های بازنمایی هنری در نظر گرفته شوند.

meaning in visual art4

از این تعریف می‌توان پیش‌بینی کرد که مطالعات مربوط به تناسبات در چه مسیرهای متفاوتی می‌تواند حرکت کند. ارتباط ریاضی می‌تواند با تقسیم یک کل و نیز تکثیر یک واحد بیان شود. تلاش در جهت تبیین آنان می‌تواند با میل به زیبایی و نیز توجه به یک معیار و یا سرانجام با نیاز به ایجاد یک قاعده هدایت شود. بالاتر از همه این‌که تناسبات می‌تواند با ارجاع به ابژه‌ی بازنمایی و نیز با ارجاع به بازنمایی ابژه مورد بررسی قرار گیرد.

نویسنده نتیجه می‌گیرد که با پیگیری نظریه‌ی اندازه‌های بشری سه احتمال کاملاً متفاوت وجود داشت. این نظریه می‌توانست تنها ایجاد تناسبات عینی [2] را بدون درگیر‌کردن خود به ارتباط آنان، با تکنیک یا ایجاد تناسبات تکنیکی، بدون درگیر‌ساختن خود به ارتباط آنان با امری عینی در نظر گیرد، یا این‌که سرانجام می‌توانست خود را معاف از هر انتخاب دیگر در نظر آورد، به عبارت دیگر در جایی که تناسبات تکنیکی و عینی با یکدیگر تطابق دارند و این احتمال آخر در فرم اصیل خود تنها یک بار در هنر مصر دیده شده است.

meaning in visual art5

  1. سوبژکتیو
  2. ابژکتیو

شماره های قبلی این پرونده را در لینک‌های زیر مشاهده کنید:

panofsky 3 1

جهانِ کلاسیک | خلاصه کتاب معنا در هنرهای تجسمی

خلاصه کتاب معنا در هنرهای تجسمی بخش هشتم| شمایل‌نگاری و شمایل‌شناسی (درآمدی بر مطالعه‌ی هنر رنسانس) اروین پانوفسکی ترجمه ندا اخوان اقدم، نشر چشمه آوام مگ: تلخیص نیلوفر تقی‌پور پانوفسکی در میانه‌ی فصل مبحث را این‌گونه ادامه می‌دهد که قرون وسطا به‌هیچ‌وجه نسبت به ارزش‌های بصریِ هنر کلاسیک بی‌توجه نبود. آنان عمیقاً به ارزش‌های شاعرانه …

۰ comments

panofsky 1

شمایل‌شناسی | خلاصه کتاب معنا در هنرهای تجسمی

خلاصه کتاب معنا در هنرهای تجسمی بخش هفتم | شمایل‌نگاری و شمایل‌شناسی (درآمدی بر مطالعه‌ی هنر رنسانس) اروین پانوفسکی ترجمه ندا اخوان اقدم، نشر چشمه آوام مگ: تلخیص نیلوفر تقی‌پور پانوفسکی در این بخش از نوشته‌هایش با آوردن مثال‌های متعدد این‌گونه نتیجه می‌گیرد که: تفسیر شمایل‌شناسانه نیازمندِ چیزی بیش‌تر از آشنایی با مضامین و مفاهیم …

۰ comments

شمایل‌شناسی | خلاصه کتاب معنا در هنرهای تجسمی

خلاصه کتاب معنا در هنرهای تجسمی اروین پانوفسکی ترجمه ندا اخوان اقدم، نشر چشمه، ۱۳۹۵ بخش ششم | شمایل‌نگاری و شمایل‌شناسی (درآمدی بر مطالعۀ هنر رنسانس) سایت تندیس: تلخیص نیلوفر تقی‌پور در این بخش پانوفسکی بحث را این‌گونه آغاز می‌کند که پیشوند «لوژی» از LOGOS مشتق شده و با معنای اندیشه و خرد که بر …

۰ comments

5 1

تاریخ هنر به مثابۀ یک شیوۀ اومانیستی، خلاصه کتاب معنا در هنرهای تجسمی

تاریخ هنر به مثابۀ یک شیوۀ اومانیستی  خلاصه کتاب معنا در هنرهای تجسمی| بخش اول نوشته اروین پانوفسکی | ترجمه ندا اخوان اقدم | نشر چشمه سایت تندیس: تلخیص نیلوفر تقی‌پور در سال گذشته ۴ قسمت از این خلاصه کتاب منتشر شد که لینک قسمت های بعد را در پایان این شماره میتوانید دنبال کنید …

۰ comments

2 2

پایان هنر لذت است؟ خلاصه کتاب معنا در هنرهای تجسمی

پایان هنر لذت است؟ خلاصه کتاب معنا در هنرهای تجسمی اروین پانوفسکی ترجمه ندا اخوان اقدم، نشر چشمه، ۱۳۹۵ تاریخ هنر به مثابۀ یک شیوۀ اومانیستی | بخش دوم سایت تندیس: تلخیص  نیلوفر تقی‌پور از نظر پانوفسکی مرحله نخست، مشاهدۀ پدیده‌های طبیعی و بررسی سوابق آثار بشری است. سپس آثار باید رمزگشایی و تفسیر شوند و …

۰ comments

Erwin Panofsky 2

سنتزِ بازآفرینی | خلاصه کتاب معنا در هنرهای تجسمی

سنتزِ بازآفرینی | خلاصه کتاب معنا در هنرهای تجسمی اروین پانوفسکی ترجمه ندا اخوان اقدم، نشر چشمه، ۱۳۹۵ تاریخ هنر به مثابۀ یک شیوۀ اومانیستی | بخش سوم سایت تندیس: تلخیص  نیلوفر تقی‌پور کارکردباوری مقدمه‌ای به اصول جدید زیبایی‌شناسی نیست بلکه محدودۀ کوچک‌تری از فضای زیبایی‌شناسی است. ما همگی شاهد انتقال قاشق‌ها و بت‌های قبایل آفریقایی …

۰ comments

Erwin Panofsky art 3

ابژه‌های تاریخ هنر چگونه توصیف می‌شوند | معنا در هنرهای تجسمی

ابژه‌های تاریخ هنر چگونه توصیف می‌شوند | خلاصه کتاب معنا در هنرهای تجسمی اروین پانوفسکی ترجمه ندا اخوان اقدم، نشر چشمه، ۱۳۹۵ تاریخ هنر به مثابۀ یک شیوۀ اومانیستی | بخش چهارم سایت تندیس: تلخیص نیلوفر تقی‌پور به سبب این واقعیت که ابژه‌های تاریخ هنر به واسطۀ فرآیند بازآفرینیِ زیبایی‌شناختی خلق می‌شوند، مورخ هنر هنگام …

۰ comments

1 1

شمایل‌نگاری و شمایل‌شناسی | خلاصه کتاب معنا در هنرهای تجسمی

شمایل‌نگاری و شمایل‌شناسی | خلاصه کتاب معنا در هنرهای تجسمی اروین پانوفسکی ترجمه ندا اخوان اقدم، نشر چشمه، ۱۳۹۵ شمایل‌نگاری و شمایل‌شناسی (درآمدی بر مطالعۀ هنر رنسانس) | بخش پنجم سایت تندیس: تلخیص نیلوفر تقی‌پور شمایل‌نگاری[۱] شاخه‌ای از مطالعات تاریخ هنر است که به مضمون یا معنای آثار هنری در تقابل با فرم آن می‌پردازد. …

۰ comments

نوشته‌های پیشنهادی

درسهایی برای هنربانان قسمت 3

پرونده‌ی درس‌هایی برای هنربانان | مشکلات واقعی هستند

پرونده‌ی درس‌هایی برای هنربانان | قسمت سوم مشکلات واقعی هستند نویسنده: یان فرورت (Jan Verwoert) ...

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.

مزایای عضویت در خبرنامه آوام‌مگ را میدانید؟
دریافت بهترین مطالب وب سایت آوام مگ
ما هم از اسپم متنفریم و مطمئن باشد مشخصات شما امن خواهد بود.