خانه | نقد و بررسی | نقد | یادداشتی بر نمایشگاه تاپستری فریبا بروفر در گالری ثالث

نقد نمایشگاه

یادداشتی بر نمایشگاه تاپستری فریبا بروفر در گالری ثالث

یادداشتی بر نمایشگاه تاپستری فریبا بروفر در گالری ثالث
گرفتار در دام
مجله هنرهای تجسمی آوام: به قلم حافظ روحانی

fariba brofar

مجموعه‌ی «گسست»، آثار تاپستری یا بافته‌های فریبا بروفر در ثالث، شامل چند گروه از آثار این هنرمند می‌شود. هر چند که می‌توان خط و ربطی کم‌و‌بیش مشخص را مابین آثار این نمایشگاه یافت، اما به نظر می‌رسد که فریبا بروفر در پی تجربیات مختلفی با ابزار کارش بوده؛ تجربیاتی که هم شامل بافته‌هایی حجم‌مانند می‌شود و هم بافته‌هایی شبیه به پرده‌های نقاشی.

پیش از هر چیز، آثار بروفر واجد مایه‌های تزئینی است؛ این کیفیت علاوه بر رویکرد شخصی هنرمند به ماده‌ی کار، از خصایص سنتی این شکل از کار هم محسوب می‌شود. به یک معنی بافته‌ها از ابتدای تاریخ تا همین روزگار ما کارکرد تزئینی داشته و هنوز هم کم‌و‌بیش دارند. آثار بروفر هم در ادامه‌ی همان سنت و با همان رویکرد ساخته و به نمایش درآمده‌اند. شاید همین پایبندی به سنت باشد که در نوشته‌ی نمایشگاه به قلم دکتر رکسانا زنهاری هم نمود پیدا می‌کند؛ جایی که نویسنده بر این نسبت و رابطه تأکید می‌کند و حتی با ارائه‌ی تاریخ‌چه‌ای کوتاه، آثار فریبا بروفر را در بستر تاریخی تعریف کرده و می‌کوشد تا آن‌ها را به تاریخ‌چه‌ی این رشته‌ی هنری پیوند بزند.

اما جدا از نوشته‌ی کوتاه نمایشگاه، هنرمند به شخصه بر رابطه‌ی میان بافته‌ها با تاریخ و سنت‌های معماری و تصویرگری اصرار دارد. این رابطه و پیوند هم از طریق نام‌گذاری آثار مؤکد شده، هم از طریق موتیف‌های بصری در تعدادی از آثار نقاشی‌مانند که از سنت‌های تصویرگری در دوره‌ی ایلخانی نشأت گرفته‌اند و هم از طریق عکس‌هایی که در کنار تعدادی از آثار حجمی به نمایش درآمده. هنرمند هم از طریق نام‌گذاری و هم از طریق این عکس‌ها اشاره می‌کند که در ساخت تعدادی از این آثار – به‌خصوص نمونه‌های حجم‌مانند – از آثار معماری الهام گرفته است. به این موضوع در نوشته‌ی نمایشگاه به قلم رکسانا زنهاری اشاره شده و حتی به نام چند اثر معماری که الهام‌بخش هنرمند بوده‌اند هم اشاره شده. اما علاوه بر این‌ها، در نوشته‌ی نمایشگاه کوشش شده تا بازی هنرمند با رشته‌ها و ریسمان‌های رهای آثار به یک گسست تاریخی پیوند بخورد؛ جایی که قرار است این ریسمان‌ها، نخ‌ها و یا رشته‌های رها نشانه‌ای باشد انگار از فراموش شدن زیبایی یک عصر و دورانی در گذشته که امروزه دیگر نیست. همین واژه‌ی «گسست» که قرار است بر این جدایی دلالت کند به عنوان نام نمایشگاه هم انتخاب شده تا اشاره‌ای دوباره باشد بر این جدایی یا گسست.

به سختی بتوان صرفاً بر مبنای تعدادی رشته‌ یا نخ رها به چنین مفهوم و مضمونی اشاره کرد؛ پیش از هر چیز به این واسطه‌ که مایه‌های تزئینی آثار عمده‌ی توجه و دقت بیننده را به سمت خود جلب می‌کند. به نظر می‌رسد که وجه بصری آثار برای هنرمند مهم بوده و آن‌قدر اهمیت داشته که اجازه ندهد این رشته‌ها، نخ‌ها یا ریسمان‌های رها ساختار بصری آثار را مخدوش کند و اتفاقاً تلاش کرده تا این رشته‌ها در دل ساختار بصری مورد نظر مستحیل شوند؛ اتفاقی که در عمده‌ی آثار نمایشگاه افتاده. از این نظر آثار نمایشگاه فریبا بروفر به سختی پیوندی معنی‌دار میان مضمون ذکر شده و شکل بصری برقرار می‌کنند.

پس آن‌چه در نمایشگاه «گسست» می‌بینیم، به نوعی بازسازی و ادای دینی به کیفیت بصری معماری و سنت‌های تصویرگری هنر کهن ایران هست، اما تلاشی برای گسست از آن‌ها به عنوان یک امر انتقادی یا معنی‌دار نه. به بیان دیگر، آثار بروفر بازآفرینی یک کیفیت بصری است که معمولاً به سنت‌های تصویرگری هنر ایرانی نسبت داده می‌شود و از این منظر در خیل مجموعه آثاری قرار می‌گیرند که نوسنت‌گرا خوانده می‌شوند و کم‌و‌بیش به‌تبع از سنت این آثار بیش‌تر در پی بازسازی و باتولید همان کیفیت‌های بصری و همان زیبایی هستند و نه بیش‌تر. پس به نظر می‌رسد که بروفر در همان دامی افتاده که عمده‌ی هنرمندان نوسنت‌گرا دچارش می‌شوند و به همان نسبت فاقد نگاه انتقادی به این گذشته‌ی تاریخی و سنت‌های بصری‌ و باورهای‌اش است.

نمایشگاه «گسست» اما تلاشی است جهت تلفیق بافته‌ها با اشکالی از احجام. تماشای این رابطه و نسبت میان ماده‌ی کار و حجم دستاورد جالبی برای هنرمند است که احتمالاً در آینده راه‌های بیش‌تری را برای خلاقیت باز خواهند کرد. جدا از همه‌ی این‌ها، عمده‌ی آثار نمایشگاه «گسست» چشم‌گیر و واجد زیبایی بصری هستند. از این منظر می‌توان از تماشای آثار فریبا بروفر در ثالث لذت فراوان برد.

نقد نمایشگاه‌های قبل به قلم حافظ روحانی را اینجا بخوانید:

esmael khalaj

مردی که می‌نویسد، مروری بر ۵ دهه فعالیت هنری اسماعیل خلج

مردی که می‌نویسد، مروری بر ۵ دهه فعالیت هنری اسماعیل خلج نمایشگاه سایه مجله هنرهای تجسمی آوام: به قلم حافظ روحانی اسماعیل خلج، متولد ۱۳۱۵، نمایش‌نامه‌نویس، کارگردان تئاتر و تلویزیون، هنرپیشه‌ی تئاتر، سینما و تلویزیون و از اعضای کارگاه نمایش و کارمند بازنشسته‌ی صدا و سیما (اداره‌ی رادیو و تلویزیون ملی ایران). از چهره‌های کلیدی تئاتر …

۰ comments
golestan gallery

«صد اثر، صد هنرمند»، وقتی هنر معاصر ایران، کوچک بود

«صد اثر، صد هنرمند»، وقتی هنر معاصر ایران، کوچک بود نمایشگاه «صد اثر، صد هنرمند» سال ۱۳۹۸ مجله هنرهای تجسمی آوام: به قلم حافظ روحانی ۲۷ سال پیش بود که برای نخستین بار، نمایشگاه «صد اثر، صد هنرمند» به همت لیلی گلستان برگزار شد. این عدد (۲۷ سال) اما نه فقط یادآور قدمت این نمایشگاه …

۰ comments
lale memar ardestani etemad gallery 2

لاله معمار اردستانی | کمینه‌ی اندوه

کمینه‌ی اندوه نقدی بر نمایشگاه «روییده »لاله معمار اردستانی گالری  اعتماد ۲ آوام مگ به قلم حافظ روحانی ردیف گیاهانِ تازه‌روییده با برگ‌های تازه و تُردِ سبز این قابلیت را دارند که حتی پیش از مواجهه با بوم‌های بزرگ‌تر یا آثار کوچک‌ترِ طراحی نظر بیننده را جلب کنند. این مواجهه باعث می‌شود که تماشاگرِ نمایشگاه …

۰ comments
farah soltani shirin gallery 1

یادداشتی بر نمایشگاه فرح سلطانی در گالری شیرین

دل‌بستگی به اشیاء یا آزادی در نقش‌زدن یادداشتی بر نمایشگاه فرح سلطانی در گالری شیرین آوام مگ: به قلم حافظ روحانی از مجموع همه‌ی اشیایی که فرح سلطانی در طول دو نمایشگاه انفرادی پیشین‌اش (آریانا، دی‌ماه ۱۳۹۴ و ثالث، تیرماه ۱۳۹۶) تصویر کرده بود، مترهای خیاطی به سومین نمایشگاه‌ انفرادی‌اش در شیرین رسید، متری که …

۰ comments

1Hafez Rouhani

پرونده نقد نمایشگاه‌های سال ۹۷ به قلم حافظ روحانی

پرونده نقد نمایشگاه‌های سال ۹۷ به قلم حافظ روحانی در این پرونده مروری داریم بر نقد نمایشگاه‌هایی که حافظ روحانی در سال ۹۷ نگاشته است که مشتمل بر ۱۰ نقد است که قریب به اتفاق آن در حیطه‌ی نقاشی و مجسمه نوشته شده است. حافظ روحانی از منتقدان برنامه‌ی هنرنامه، پر مخاطب‌ترین رویداد تخصصی هنرهای …

۰ comments

نوشته‌های پیشنهادی

نمایشگاه مهدی شیراحمدی گالری ایرانشهر

نقش، هنر تزئینی، روح ایرانی | یادداشتی بر مجسمه‌های مهدی شیراحمدی

نقش، هنر تزئینی، روح ایرانی | یادداشتی بر مجسمه‌های مهدی شیراحمدی گالری ایران‌شهر مجله هنرهای تجسمی آوام: به ...

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.

مزایای عضویت در خبرنامه آوام‌مگ را میدانید؟
دریافت بهترین مطالب وب سایت آوام مگ
ما هم از اسپم متنفریم و مطمئن باشد مشخصات شما امن خواهد بود.