خانه | نقد و بررسی | نقد | راهِ طولانی در پیش‌روی علی مشهدی‌الاصل

نقد نمایشگاه

راهِ طولانی در پیش‌روی علی مشهدی‌الاصل

راهِ طولانیِ در پیش‌رو | نمایشگاه علی مشهدی‌الاصل در گالری فرشته
نقد نمایشگاه
مجله هنرهای تجسمی آوام: به قلم حافظ روحانی

ali mashhadi 4

نوشته‌ی کوتاه علی مشهدی‌الاصل برای نمایش‌گاه آثارش در فرشته، بیش از هر چیز طرح یک مسأله‌ی بنیادین در حوزه‌ی هنرهای بصری است؛ مرز مابین نقاشی و مجسمه کجاست؟ یا به شکل دقیق‌تر چگونه می‌توان یک اثر دو بعدیِ مبتنی بر سطوح را از یک اثر سه‌بعدی مبتنی بر حجم جدا کرد. به زبان دیگر، اگر بپذیریم که حتی نازک‌ترین لایه‌های رنگی هم لاجرم واجد حجم هستند، پس آیا همین حقیقت مرز مابین حجم و سطح را مخدوش نمی‌کند؟ پس بر این اساس اگر این تفاوت مابین حجم و سطح را مبنای تفاوت مابین نقاشی و مجسمه‌سازی در نظر بگیریم، هر اثر هنری به واسطه‌ی دارا بودن حجم، نوعی از مجسمه است؟ علی مشهدی‌الاصل در نمایش‌گاه آثارش در فرشته به این نکته واقف است که تفاوت تنها در این نکته نیست که تجربه‌ی مواجهه با یک مجسمه در قیاس با یک پرده‌ی نقاشی متفاوت است و از سوی دیگر نسبتی که یک حجم با فضای اطراف ایجاد می‌کند با نسبت یک نقاشی با فضای دور و برش فرق دارد. هنرمند می‌کوشد با تمعیداتی تجربه‌ی ما در مقابل آثارش را تغییر داده و فرصتی فراهم کند تا ما با تجربه‌ای متفاوت مواجه شویم.

ali mashhadi 3

پیش از قضاوت موفقیت مشهدی‌الاصل در مخدوش کردن مرز میان دو شکل هنری، باید به این نکته دقت کنیم که آثار او از نظر بصری چشم‌گیرند و با ارجاع به سنت‌های تصویرگری مختلف به خودی‌خود واجد کیفیت بصری هستند. از این منظر بیننده هنگام مواجهه با آثار او بیش‌تر درگیر حظ بصری می‌شود و همین موضوع مضمون مورد نظر هنرمند که در نوشته‌ی نمایشگاه ذکر شده را تحت شعاع خود قرار می‌دهد. از سوی دیگر ارجاعات هنرمند به مجموعه‌ای از سنت‌های بصری، از نقوش سلجوقی گرفته تا حتی الهام از آثار فرهاد مشیری جدا از هر تلاشی نظر بیننده را به خود جلب می‌کند. پس ما پیش از آن‌که به مقوله‌ی مورد اشاره‌ی هنرمند دقیق شویم درگیر ساخت‌و‌ساز فضای بصری هنرمند می‌شویم. به این ترتیب آن‌چه ما می‌بینیم بیش از آن‌که مواجه با دو مفهوم حجم و سطح باشد، مواجه با کیفیت بصری است. تردید دارم که این تمهید بصری  با نوشته‌ی نمایش‌گاه همسو باشد یا کمکی به هنرمند بکند.

ali mashhadi 2

مسأله‌ی بعدی نوع نمایش آثار است؛ در حالی‌که بیش‌تر آثار به شکل نقاشی به دیوار نصب شده‌اند، مشهدی‌الاصل بخشی از آثار را با فاصله نسبت به دیوار از سقف آویخته است تا بنا به نوشته‌اش بر دیوار نمایشگاه بیننده امکان گردش به دور اثر را بیابد. در حالی‌که تعدادی از آثار آویخته اساساً به شکلی نصب شده‌اند که بیننده امکان گردش به دور آن‌ها را ندارد، در عین‌حال به نظر نمی‌رسد که تمعید بصری ویژه‌ای هم اندیشیده شده باشد تا بیننده با گردش به دور هر اثر جلوه‌ی دیگری از آن را درک کند. پشت‌ و روی عمده‌ی آثار تفاوت چندانی با یکدیگر ندارد که گردش به دورشان مفهوم یا معنی دیگری را به آن‌ها اضافه کند. از طرف دیگر حتی تمعید  نورپردازی بر روی آثار هم چندان کارآمد به نظر نمی‌رسد. در این مجموعه آیا سایه‌ی اثر بر روی دیوار یا زمین باید معنی حجم را تداعی کند؟ آن‌چنان که در آثار تعدادی از مجسمه‌سازان معاصر به عنوان یک تمعید بصری به کار می‌رود؟ از این منظر به جز یکی دو اثر، سایه‌ی اثر هم کمک چندانی به شکل‌گیری این مفهوم نمی‌کند و شناخت ما از فضا و بر اساس آن دانش ما از مرز میان حجم و سطح را ارتقا نمی‌دهد. پس با این‌که این شیوه‌ به یک تجربه‌ی بصری جدید منجر می‌شود، به سختی مفهوم مورد نظر هنرمند را تقویت می‌کند.

ali mashhadi 5

نمایشگاه آثار علی مشهدی‌الاصل بدون در نظر گرفتن نوشته‌ی بر روی دیوار یک تجربه‌ی بصری جذاب و چشم‌گیر است؛ بیننده از تماشای عمده‌ی آثار و دیدن وجه تزئینی‌شان لذت می‌برد. شیوه‌ی ارائه‌ی آثار بر وجوه تزئینی‌شان می‌افزاید و جلوه‌ی بصری قابل ملاحظه‌ای به آن‌ها می‌دهد. با این‌حال به سختی بتوان این تمهیدات را هم‌سو با نوشته‌ی نمایشگاه کوششی برای مخدوش کردن مرز مابین مجسمه و نقاشی یا سطح و حجم در نظر گرفت. علی مشهدی‌الاصل نشان می‌‌دهد که هنرمندی باسلیقه است که می‌تواند آثاری با کیفیت را ارائه دهد، با این‌حال هنوز تا رسیدن به تکنیکی که مضمون مورد نظرش را ممکن کند راه زیادی در پیش دارد.

ali mashhadi 1

نقد نمایشگاه‌های قبل به قلم حافظ روحانی را اینجا بخوانید:

mohsen heidari etemad gallery 7

گرافیک چشم‌نواز | محسن حیدری در اعتماد نگارستان

نمایشگاه محسن حیدری در اعتماد نگارستان گرافیک چشم‌نواز آوام مگ به قلم: حافظ روحانی محسن حیدری در نوشته‌ای کوتاه بر دیوار اعتماد نگارستان با اشاره به مارک روتکو ما را به یک سنت نقاشی ارجاع می‌دهد؛ نقاشان مکتب نیویورک که آثار انتزاعی‌شان در میانه‌ی سده‌ی گذشته‌ی میلادی از نقاط اوج نقاشی این قرن به حساب …

۰ comments
MonaPaad 5

مجسمه به مثابه مجسمه | یادداشتی بر آثار مونا پاد

مجسمه به مثابه مجسمه | یادداشتی بر نمایشگاه مونا پاد در گالری اعتماد گالری اعتماد مجله هنرهای تجسمی آوام: به قلم حافظ روحانی مروری بر آثار مونا پاد ۱۳۹۸ – ۱۳۸۵، نمایشگاه اخیر این هنرمندِ محبوب خریداران آثار هنری در اعتماد، پیش از هر چیز نشان‌دهنده‌ی تغییری در رفتار این مجسمه‌ساز در قیاس با دوره‌های پیشین کار او …

۰ comments
reza nosrati 2

کهن‌سالی یک نگاه | یادداشتی بر آثار رضا نصرتی

کهن‌سالی یک نگاه | یادداشتی بر مجموعه‌ی «تاغ» رضا نصرتی گالری ساربان مجله هنرهای تجسمی آوام: به قلم حافظ روحانی اگر صفت نقاشانه (تأکید بر ابزار و فعل نقاشی کردن) را یک کیفیت در نظر بگیریم، مجموعه‌ی جدید رضا نصرتی واجد این صفت هست و به‌تبع این پیش‌فرض دارای این کیفیت. رضا نصرتی با مجموعه‌ی «تاغ» …

۰ comments
elahe.keshavarz 6

فکرهای بزرگ در ابعاد کوچک | یادداشتی بر آثار الهه کشاورز

فکرهای بزرگ در ابعاد کوچک یادداشتی بر آثار الهه کشاورز در گالری الهه مجله هنرهای تجسمی آوام: به قلم حافظ روحانی الهه کشاورز در نوشته‌ی کوتاهی که برای نمایشگاه‌اش در گالری الهه نوشته، به تجربه‌ی زیسته‌ در طول اعصار اشاره می‌کند و آثارش را به نوعی به این تجربیات و اعصار پیشین متصل می‌کند. در …

۰ comments
masoud arabshahi

انتخاب نقاش | به یاد مسعود عرب‌شاهی

به یاد مسعود عرب‌شاهی انتخاب نقاش مجله هنرهای تجسمی آوام : حافظ روحانی برای همه‌ی آن‌هایی که آفرینش هنری را به انزوا نسبت می‌دهند و با بنا به برداشتی رمانتیک از هنرمند، او را انسانی تعریف می‌کنند که فارغ از هیاهوی جهان در کنج تنهایی خویش و به پیروی از شر و شور روحش دست …

۰ comments
fariba brofar

یادداشتی بر نمایشگاه تاپستری فریبا بروفر در گالری ثالث

یادداشتی بر نمایشگاه تاپستری فریبا بروفر در گالری ثالث گرفتار در دام مجله هنرهای تجسمی آوام: به قلم حافظ روحانی مجموعه‌ی «گسست»، آثار تاپستری یا بافته‌های فریبا بروفر در ثالث، شامل چند گروه از آثار این هنرمند می‌شود. هر چند که می‌توان خط و ربطی کم‌و‌بیش مشخص را مابین آثار این نمایشگاه یافت، اما به …

۰ comments
esmael khalaj

مردی که می‌نویسد، مروری بر ۵ دهه فعالیت هنری اسماعیل خلج

مردی که می‌نویسد، مروری بر ۵ دهه فعالیت هنری اسماعیل خلج نمایشگاه سایه مجله هنرهای تجسمی آوام: به قلم حافظ روحانی اسماعیل خلج، متولد ۱۳۱۵، نمایش‌نامه‌نویس، کارگردان تئاتر و تلویزیون، هنرپیشه‌ی تئاتر، سینما و تلویزیون و از اعضای کارگاه نمایش و کارمند بازنشسته‌ی صدا و سیما (اداره‌ی رادیو و تلویزیون ملی ایران). از چهره‌های کلیدی تئاتر …

۰ comments
golestan gallery

«صد اثر، صد هنرمند»، وقتی هنر معاصر ایران، کوچک بود

«صد اثر، صد هنرمند»، وقتی هنر معاصر ایران، کوچک بود نمایشگاه «صد اثر، صد هنرمند» سال ۱۳۹۸ مجله هنرهای تجسمی آوام: به قلم حافظ روحانی ۲۷ سال پیش بود که برای نخستین بار، نمایشگاه «صد اثر، صد هنرمند» به همت لیلی گلستان برگزار شد. این عدد (۲۷ سال) اما نه فقط یادآور قدمت این نمایشگاه …

۰ comments
lale memar ardestani etemad gallery 2

لاله معمار اردستانی | کمینه‌ی اندوه

کمینه‌ی اندوه نقدی بر نمایشگاه «روییده »لاله معمار اردستانی گالری  اعتماد ۲ آوام مگ به قلم حافظ روحانی ردیف گیاهانِ تازه‌روییده با برگ‌های تازه و تُردِ سبز این قابلیت را دارند که حتی پیش از مواجهه با بوم‌های بزرگ‌تر یا آثار کوچک‌ترِ طراحی نظر بیننده را جلب کنند. این مواجهه باعث می‌شود که تماشاگرِ نمایشگاه …

۰ comments
farah soltani shirin gallery 1

یادداشتی بر نمایشگاه فرح سلطانی در گالری شیرین

دل‌بستگی به اشیاء یا آزادی در نقش‌زدن یادداشتی بر نمایشگاه فرح سلطانی در گالری شیرین آوام مگ: به قلم حافظ روحانی از مجموع همه‌ی اشیایی که فرح سلطانی در طول دو نمایشگاه انفرادی پیشین‌اش (آریانا، دی‌ماه ۱۳۹۴ و ثالث، تیرماه ۱۳۹۶) تصویر کرده بود، مترهای خیاطی به سومین نمایشگاه‌ انفرادی‌اش در شیرین رسید، متری که …

۰ comments

1Hafez Rouhani

پرونده نقد نمایشگاه‌های سال ۹۷ به قلم حافظ روحانی

پرونده نقد نمایشگاه‌های سال ۹۷ به قلم حافظ روحانی در این پرونده مروری داریم بر نقد نمایشگاه‌هایی که حافظ روحانی در سال ۹۷ نگاشته است که مشتمل بر ۱۰ نقد است که قریب به اتفاق آن در حیطه‌ی نقاشی و مجسمه نوشته شده است. حافظ روحانی از منتقدان برنامه‌ی هنرنامه، پر مخاطب‌ترین رویداد تخصصی هنرهای …

۰ comments

نوشته‌های پیشنهادی

نمایشگاه مهدی شیراحمدی گالری ایرانشهر

نقش، هنر تزئینی، روح ایرانی | یادداشتی بر مجسمه‌های مهدی شیراحمدی

نقش، هنر تزئینی، روح ایرانی | یادداشتی بر مجسمه‌های مهدی شیراحمدی گالری ایران‌شهر مجله هنرهای تجسمی آوام: به ...

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.

مزایای عضویت در خبرنامه آوام‌مگ را میدانید؟
دریافت بهترین مطالب وب سایت آوام مگ
ما هم از اسپم متنفریم و مطمئن باشد مشخصات شما امن خواهد بود.