خانه | نقد و بررسی | نقد | زمین نگاری نو و چشم اندازهای پیش رو

گالری راه ابریشم

زمین نگاری نو و چشم اندازهای پیش رو

زمین نگاری نو و چشم اندازهای پیش رو
نقدی بر نمایشگاه چشم اندازهای پیش رو گالری راه ابریشم
مجله هنرهای تجسمی آوام: به قلم مریم روشن‌فکر

نقد نمایشگاه نئوتوپوگرافی در گالری راه ابریشم

زمین نگاری نو  از گونه‌های مهم عکاسی پس از دهه ۱۹۶۰ است، زمانی که عکاسی متوجه شد باید جایی میانه‌ی عکاسی خبری و منظره نگاری کلاسیک بایستد. عکاسان شروع کردند به جستجوی تاثیرات انسان بر سیاره‌‌اش، آنان به ثبت تصاویر جهان نو پرداختند.
این جهانی بود مملو از ماشین‌ها، ساختمان‌ها، جاده‌ها و تاثیرات حضور انسان در جهانی که در آن طبیعت در کنار یا در حاشیه واقع می‌شد. آنان نام این نوع عکاسی را نئوتوپوگرافی به معنای زمین نگاری نو، گذاشتند. به واقع در این گونه عکاسی مانند عکاسی طبیعت به صورت کلاسیک انسان حضور ندارد بلکه ردپای او بر جهان زیسته‌اش که اینک به بخش جدایی ناپذیر این سیاره تبدیل شده در عکس‌ها دیده می‌شود.
در ایران عکاسی و عکاسان بسیاری به خصوص در چند سال اخیر به عکاسی زمین نگاری نو پرداخته‌اند از بین این عکاسان مهدی وثوق‌نیا کسی است که اگر نه تمام اما بیشتر آثار عکاسی خود را در این گونه ارائه داده است بنابراین قرارگیری او در جایگاه هنربان نمایشگاه حاضر منطقی و درست به نظر می‌رسد و این که او اینک در گالری راه ابریشم۴۰ عکاس را گرد هم آورده و آثارشان را در کنار هم قرار داده و موجب شده کارنامه جالبی از عکاسی زمین نگاری ایران پیش چشم ما قرار گیرد. هرچند جای اسامی مهمی در این نمایشگاه خالیست علی الخصوص افرادی که در سال‌های اخیر فعالیت‌های جالب و معناداری را در این حوزه عکاسی از خود نشان داده‌اند.
همانطور که وثوق نیا در بیانیه نیز گفته است این نمایشگاه سعی دارد هم کارنامه‌ی باشد بر عکاسی زمین نگاری نو در ایران و هم سندی باشد بر گوشه‌های به سرعت در حال تغییر در این بخش از زمین. رویکرد او به واقع رویکردی دغدغه‌مند از جنسی است که هر ایرانی را می‌تواند به شدت متاثر کند. زیرا سرعت تغییرات آنچنان بالاست که به سختی می‌توان کوچه، خیابان و منظره‌ای را در دو سال متفاوت به یک سان به یاد آورد.
این چرخه توسعه به سرعت حافظه دیداری ما را از جهان اطراف‌مان می‌بلعد و گردآوری مجموعه‌ای این چنین سند از دست رفتن و یادگاری برای دیدنی‌هایی است که ممکن است به زودی از چشم ما حذف شوند.
اما مسئله دیگر که پرداختن و گردآوری عکاسانی است که در این گونه به عکاسی می‌پردازند، بستری را برای مقایسه آثار آنان فراهم می‌کند.

ما در این نمایشگاه با چند نگاه مختلف مواجهیم و عکاسانی را می‌بینیم که هر یک رفتاری متفاوت را از خود بروز دادند. اما رفتارهای قالب که در این نمایشگاه قابل بررسی است مربوط است به دو نگاه یک فرمالیستی و دو مستند نگارانه، در نوع اول عکاس مجذوب تصاویر پیش روی‌اش شده است. و توجه به مبانی فرم و تصویر، در اثر خود را نشان می‌دهند به عنوان مثال کنار هم گذاشتن بافت‌ها و ترکیب‌بندی جالب سطوح و عناصر درون قاب. این نگاه حاصل چالشی است پیرامون علاقه‌مندی به آنچه در فرم دیده می‌شود با وجوه اخلاقی رویداد یا تخریب حاصل شده در منظره. در این نگاه عکاس آنچه می‌بیند را فارق از قضاوت زیست محیطی قرار می‌دهد که خود نشانگر رویکردی طنز آمیز است و این سوال را برمی‌انگیزد که آیا ما به راستی از دیدن چنین مناظری چه احساسی داریم؟ آیا لزوماً منزجر و نگران می‌شویم؟ یا به سادگی از دیدن آن حتی ممکن است احساس لذتی فرمال به ما دست دهد؟
نگاه دیگر، نگاه مستند‌نگارانه است، در این رویکرد عکاس بیشتر در پی بیرون کشیدن و نمایش تناقضاتی است که منجر به تخریب و از دست رفتن طبیعت می‌شوند، باید خاطرنشان کرد لحن این تصاویر نیز می‌تواند همانند آثار گروه اول طعنه‌آمیز و دارای طنزی تلخ باشد و یا همانند عکاسان ددپن فاقد هرگونه احساسی به نظر برسد، که صرفا به توصیف پرداخته و قضاوت را برعهده مخاطب می‌گذارند.
در این میان جای انواع مفهومی‌تر این نوع عکاسی در این نمایشگاه خالیست. در حالیکه برخی از عکاسانی که از مدت‌ها پیش به عکاسی زمین نگاری نو می‌پرداختند در سال‌های اخیر آثار خود را بیشتر به سمت بیان‌های چند‌رسانه‌ای برده‌اند و نتایج خوبی نیز از آن حاصل شده که می‌تواند مسیر جدیدی برای این نوع عکاسی بگشاید. زیرا هرچند از اهمیت موضوع و ارزش پرداختن به آن کاسته نشده اما رویکرد‌های تصویری و بیانی نسبت به آن نیازمند عمیق‌تر شدن است. همانگونه که از آثار این نمایشگاه نیز پیداست شباهت‌ها و تکرارها در آثار عکاسان مختلف حاکی از آن است که لحن برخاسته از تجربه زیسته و نگاه شخصی، دارد جای خود را به علاقه همه‌گیر شده عمومی و فرو افتادن در سطحی شدن عمیق دغدغه‌های رسانه‌ای می‌دهد.
هنربان این نمایشگاه در ذیل عنوان، گزاره تأملی بر دگردیسی منظره را آورده که این نشانگر نگاه اصلی و بنیادی در نیت به جمع‌آوری و ثبت آن چیزی است که پس از این منظره نامیده خواهد شد. همچنین عنوان اصلی نمایشگاه مناظر پیش رو به گونه‌ای انتخاب شده که معنای کلمه پیش بر گذشته دلالت کند یعنی مناظری که اینک می‌بینید پیش از این لحظه وجود داشته و شاید اینک دیگر اثری از آن بر جای نمانده باشد. هم چنین سندی باشد از مناظر موجود که بعدها بتوان میزان تغییرات عمومی منظره در این اقلیم را با مقیاس آن سنجید.
طبیعتاً دغدغه محیط زیست، آلودگی و تخریبِ زیست‌بوم، فاصله گرفتن از طبیعت بکر، دستکاری در زیستگاه و تاثیر انسان بر منطقه سکونتش و رفتار او با محیط پیرامونش از موضوعات عمده‌ای است که در این نمایشگاه به تصویر درآمده و اگر قرار است به سمت آینده بهتری پیش برویم نشر و ادامه این آثار در کنار عمیق‌تر کردن و پرداخت به بستر نظری می‌تواند مفید باشد و از افتادن در دام تکرارها جلوگیری کند.

نقدهای دیگر به همین قلم:

توپوس گالری ویستا

توپوس با چاشنی واقعیت در گالری ویستا

توپوس با چاشنی واقعیت در گالری ویستا نقدی بر نمایشگاه توپوس/ ساختن/ سکونت مجله هنرهای تجسمی آوام: به قلم مریم روشن‌فکر توپوس شهر یا سکونتگاه و واژه ای از ریشه یونانی است، جایی که انسان‌ها گرد هم می‌آیند و جایگاهی برای سکونت خود برقرار می‌کنند. این مکان ساختنی است و بقای انسان و شکل‌‌گیری تمدن او …

۰ comments

جیانگ‌پینگ‌هه خانه هنرمندان

جیانگ‌پینگ‌هه، طراحی برای تمام فصول

جیانگ‌پینگ‌هه، طراحی برای تمام فصول یادداشتی بر آثار هنرمند چینی در خانه هنرمندان ایران مجله هنرهای تجسمی آوام: به قلم مریم روشن‌فکر مراسم چهاردهمین سالگرد درگذشت مرتضی ممیز، گرافیست، طراح و تصویرگر برجسته ایرانی جمعه ۲۴ آبان در خانه هنرمندان ایران برگزار شد. این مراسم  همراه بود با معرفی و سخنرانی هنرمندی میهمان از آلمان. آقای …

۰ comments

گوشه‌های مژگان خادمی‌راد در گالری ژینوس

گوشه‌های مژگان خادمی راد در گالری ژینوس گالری ژینوس مجله هنرهای تجسمی آوام: به قلم مریم روشن‌فکر پیتر وولن نظریه پرداز انگلیسی در مقاله‌ای پیرامون عکاسی با عنوان «آتش و یخ» به دلالت‌های نشانه‌ای عکاسی می‌پردازد و عکس‌های هنری و اکثر عکس‌های مستند را دلالت بر «وضعیت» می‌شمارد. این وضعیت که او از آن صحبت می‌کند، …

۰ comments

نقد نمایشگاه مهرداد فتحی

زخم‌های بی التیام در امتداد مفهوم فرهنگ

زخم‌های بی التیام در امتداد مفهوم فرهنگ نقدی بر نمایشگاه مهرداد فتحی در گالری تم مجله هنرهای تجسمی آوام: به قلم مریم روشن‌فکر فرهنگ، مفهومی چند لایه و غیر خطی است و نخستین کسی که تعریفی جامع و خارج از چهارچوب واژه از آن ارائه کرد مردم‌شناس انگلیسی ادوارد بانت تایلور[۱] بود.  دکتر داریوش آشوری در …

۰ comments

نقد نمایشگاه لیلا سیبر در گالری ژاله

شعر و آنچه به جا مانده است در آثار لیلا سیبر

شعر و آنچه به جا مانده است در آثار لیلا سیبر نقدی بر نمایشگاه لیلا سیبر در گالری ژاله مجله هنرهای تجسمی آوام: به قلم مریم روشن‌فکر جستجوی شعر در انسان و شرق اسرار آمیز شرق جایگاه افسانه‌ها است، ادوارد سعید در کتاب ارزشمند شرق شناسی می گوید: « اصطلاح مشرق زمین تقریبا یک بدعت اروپایی …

۰ comments

ساسان ابری گالری محسن

روزگرد گالری محسن در آثار ساسان ابری

روزگردِ ساسان ابری در گالری محسن نقد نمایشگاه  مجله هنرهای تجسمی آوام: به قلم مریم روشن‌فکر فرم و کارماده در همه گونه‌های اثر هنری اولین سطح و مدخل ورودی مخاطب به اثر است. این فرم است که مانند چراغ راهنمایی جهت ورود را تعریف می‌کند و فرصتی است که مخاطب سرنخ‌های اصلی از محتوا و مفهوم اثر را …

۰ comments

نمایشگاه مهسا کریمی زاده در گالری ایرانشهر

دیدار با آشنای ابدی ازلی انسان در شکوه رنج مهسا کریمی‌زاده

دیدار با آشنای ابدی ازلی انسان در شکوه رنج مهسا کریمی‌زاده نقدی بر نمایشگاه شکوه رنج مهسا کریمی زاده گالری ایرانشهر مجله هنرهای تجسمی آوام: به قلم مریم روشن‌فکر   فضا در هنرهای تجسمی یک کیفیت مهم است، کیفیتی که مکان و زمان و عناصر و اشیاء را در اثر هنری به یکدیگر متصل می‌کند. فضا …

۰ comments

کرم خراط گالری راه ابریشم

کرم خراط | روایتی از بابک کاظمی و پرگل عینالو

روایت گالری راه ابریشم از کرم خراط و پوسیدگی درون نقدی بر نمایشگاه کرم خراط بابک کاظمی و پرگل عینالو گالری راه ابریشم مجله هنرهای تجسمی آوام: به قلم مریم روشن‌فکر کرم خراط آفتی گیاهی است که به درختان مختلف آسیب می‌زند، این کرم تا مدتی حدود دو سال در درون تنه درخت می‌ماند و از درون آن را …

۰ comments

نقد نمایشگاه صعود شروین امدادیان

تصاویری از رنج و لذت در صعود شروین امدادیان

تصاویری از رنج و لذت در صعود شروین امدادیان نگاهی به مجموعه عکس‌های «صعود»، شروین امدادیان گالری ای جی مجله هنرهای تجسمی آوام: به قلم مریم روشن‌فکر  در دل مناظری بکر و تصاویری زیبا از قله‌هایی که این سرزمین کوهستانی و یکه را پوشانده‌اند، در وصف صعود و آرامش و خلسه‌ی ارتفاع، جایی که آسمان به …

۰ comments

نقد نمایشگاه استعداد در گالری ای.جی

خیال‌انگیز یا بیان‌گر، در نمایش استعداد شاهین دانشفر و آرش قاضی

خیال‌انگیز یا بیان‌گر، در نمایش استعداد شاهین دانشفر و آرش قاضی یادداشتی بر نمایشگاه «استعداد» در گالری «ای.جی» مجله هنرهای تجسمی آوام: به قلم مریم روشن‌فکر از نظر من آن‌چه عکاسی به ارمغان آورده است، امکان پیشرفته‌ای در حیطه‌ی دیداری است که فاصله‌ی تصویر و تصور را کوتاه می‌کند. فاصله‌ای که در رسانه‌های دیگر تصویری، …

۰ comments

امیرحسین شایگان گالری والی

«نامرئی‌ها» سه هزار بار به طبیعت نزدیک‌ترند

«نامرئی‌ها» سه هزار بار به طبیعت نزدیک‌ترند نقدی بر نمایشگاه «نامرئی‌ها» مجموعه عکس امیرحسین شایگان مجله هنرهای تجسمی آوام: به قلم مریم روش‌فکر در عصر اولین جمعه‌ی مردادماه، گالری «والی» میزبان نمایشگاهی از آثار هنرمند جوان، «امیرحسین شایگان»، است. مجموعه‌ی عکسی با عنوان «نامرئی‌ها» که در ابعاد متنوع و سیاه‌وسفید به تماشا گذاشته شده است. شایگان متولد …

۰ comments

یادواره کیارستمی در مرکز نبشی

چند روزی در میان مرکز نبشی و یادواره‌ی عباس کیارستمی

چند روزی در میان مرکز نبشی و یادواره‌ی عباس کیارستمی نقدی بر نمایشگاه «چند روزی در میان مرکز نبشی» یادواره‌ی عباس کیارستمی آوام مگ: به قلم مریم روش‌فکر چند روزی است که دومین نمایشگاهی که «پرهام دیده‌ور»، به یادبود عباس کیارستمی، گردآوری کرده، در حال برگزاری است. نمایشگاهی از هفتاد‌و‌نه عکاس به مناسبت هفتاد‌و‌نهمین سالروز …

۰ comments

نمایشگاه «دو شهر» - نگارخانه‌ی دانشگاه هنر

تهران از نگاه دانشجویان ایرانی و آلمانی در نگارخانه‌ی دانشگاه هنر

تهران از نگاه دانشجویان ایرانی و آلمانی نگاهی به نمایشگاه «دو شهر» در نگارخانه‌ی دانشگاه هنر به همت دکتر «محمد مترجم‌زاده» و پروفسور «یورگ وینده» آوام مگ: به قلم مریم روشن‌فکر «دو شهر»، عنوان نمایشگاهی است که حاصل بخشی از برنامه‌ی سه‌ساله‌ی تبادل دانشگاهی بین گروه عکاسی دانشگاه هنر و دانشگاه دورتموند بوده که با حمایت …

۰ comments

یحیی دهقانپور گالری آران

یحیی دهقانپور | بازیابیِ ارزشِ عکاسی‌شدن

بازیابیِ ارزشِ عکاسی‌شدن نقدی بر نمایشگاه «بهاریه‌»‌ی یحیی دهقانپور | گالری پروژه‌های آران آوام مگ: به قلم مریم روشن‌فکر عکاسیِ هنری در ایران تاریخی سردرگم و ناشناخته دارد که تاکنون سامانی به آن داده نشده ‌است، اما از میان نام‌هایی که بی‌شک در روند شکل‌گیری و بالیدن آن مؤثر بوده‌اند، یحیی دهقانپور یکی از مؤثرترین …

۲ comments

آرش بهرامی گالری اعتماد نگارستان

یادداشتی بر نمایشگاه آرش بهرامی در گالری اعتماد نگارستان

یادداشتی بر نمایشگاه آرش بهرامی در گالری اعتماد نگارستان هنر سیلوئت بدوی آوام مگ: به قلم مریم روشن‌فکر در اولین هفته‌ی آغاز به کار گالری‌ها در سال جدید، سالن گالری اعتماد در باغ‌موزه‌ی نگارستانِ تهران میزبان آثار آرش بهرامی است، هنرمندی که زیست‌گرایی و زیست‌هراسی را نقطه‌ی عزیمتِ فکریِ نمایشگاهِ خود قرار داده ‌است. این …

۱ comment

مریم روشنفکر منتقد

پرونده نقد نمایشگاه‌های سال ۹۷ به قلم مریم روشن‌فکر

پرونده نقد نمایشگاه‌های سال ۹۷ به قلم مریم روشن‌فکر در این پرونده مروری داریم بر نقد نمایشگاه‌هایی که مریم روشن‌فکر در سال ۹۷ نگاشته است که مشتمل بر ۲۶ نقد است که قریب به اتفاق آن در حیطه‌ی عکاسی، نقاشی و چیدمان نوشته شده است. مریم روشن‌فکر از منتقدان برنامه‌ی هنرنامه، پر مخاطب‌ترین رویداد تخصصی …

۰ comments

نوشته‌های پیشنهادی

پروژه‌های گفتگویی بُرجاس گالری ایسو آمل

پروژه‌های گفتگویی بُرجاس | گفتمان، فارغ از هر جهت فکری

آنکه دوست نیست حتما دشمن است نقدی بر آثار پروژه‌های گفتگویی بُرجاس| گالری ایسو آمل ...

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.