خانه | پژوهش | سمیر رفیع، نقاش سوررئال مصری

پرونده معرفی هنرمندان عرب

سمیر رفیع، نقاش سوررئال مصری

پرونده معرفی هنرمندان عرب
قسمت ششم: سمیر رفیع، نقاش سوررئال مصری
مجله هنرهای تجسمی آوام: به قلم دنیا حافظی حقانی

سمیر رفیع، نقاش سوررئال مصری

سمیر رفیع « Samir Rafi»، نقاش، مجسمه‌ساز، مدرس هنر و نویسنده در ۱۵ آگوست ۱۹۲۶ در قاهره متولد شد.

رفیع یکی از پیشگامانی بود که مرزهای بصری تصاویر فرهنگ مصری را که با ناخودآگاه انسان پیوند داده شده بود شکست.

روح آن روزگار، و جریان بین‌المللی سوررئالیسم، چشم‌انداز او را به عنوان یک هنرمند تعریف کرد و نشان غیر قابل توصیفی بر زندگی این هنرمند گذاشت. در سال ۱۹۴۸ در همان سال رفیع لیسانس دانشکده هنرهای زیبای خود را در قاهره به دست آورد و جایگاه او را به عنوان عضوی در گروه هنرهای معاصر مصر تثبیت کرد.

سمیر رفیع، نقاش سوررئال مصری

در آن دوره سمیر به هنر معاصر مصر با به تصویر کشیدن جامعه‌ی مصر بدون هیچ سانسوری کمک بسیاری کرد و او را به مهره‌ای مهم در جامعه‌ی هنری مصر تبدیل کرد.

بین سال‌های ۱۹۴۵ تا ۱۹۵۳ نمایشگاه‌های رفیع در قاهره او را به عنوان یک هنرمند ثابت در جامعه‌ی هنری آن روز ثبت کرد.

سمیر رفیع، نقاش سوررئال مصری

در دوره‌ی پر جنب و جوش پس از جنگ جهانی دوم، همگام با تحولات فکری و فرهنگی در آن دوره، ذوق بی‌باک این نقاش با تاثیرات مختلف محلی و غربی و بازنمایی مطمئن او از حاشیه‌ای‌ترین عناصر جامعه، از جمله خصوصیاتی بود که به این هنرمند قدرت دیده شدن در میان دیگر هنرمندان جوان مصری را داد.

این هنرمند آثاری را تولید کرد که زندگی روزمره و معمولی را به تصویر می‌کشید، که بسیار فراتر از زمان خود بود. این توضیح می‌دهد که چرا در بین سال‌های ۱۹۴۲ و ۱۹۵۴ در قاهره به طور کلی نقطه اوج حرفه‌ای او محسوب می‌شود، و رفیع را به یکی از مهم‌ترین هنرمندان مصری، (هنگامی که او با بنیان‌گذاری آنچه به عنوان پیشگام در جنبش هنری در قرن بیستم، قلمداد کرد) بدل می‌کند.

سمیر رفیع، نقاش سوررئال مصری

با این وجود، در سال ۱۹۵۳، درست هنگامی که به شهرت رسید، رفیع بورس تحصیلی را برای یک برنامه تاریخ هنر در سوربن[i] دریافت کرد و سال بعد به فرانسه رفت. در پاریس، همراهی وی با لوکوربوزیه[ii] و پیکاسو[iii] بعد جدیدی به کارهای او افزود. خروجی وی طی دهه‌های بعد با توسعه مداوم و آزمایش دقیق تکنیک‌ها و سبک‌های مختلف مشخص شده است.

سمیر رفیع، نقاش سوررئال مصری

در راستای شناخته شدن در عرصه بین المللی، رفیع مصر را در سال ۱۹۵۴ ترک کرد، او تا زمان مرگش تا سال ۲۰۰۴ خارج از کشور ماند، کارهای او نشانه‌هایی از مالیخولیا و خصومت را نشان می‌دهند.

در کل رفیع ما را به دنیای متافیزیکی آفرینش خودش دعوت می‌کند، که در آن مشاهدات او در مورد جهان متکی به تنهایی، ناامیدی و بی‌پروایی است. استفاده او از حس چشم‌انداز، رنگ‌های رویایی، تسلط بر خط و سایه همه به تعریف این دنیای سوررئال کمک می‌کند.

سمیر رفیع، نقاش سوررئال مصری

کارهای هنری رفیع اکثرا از نمادهایی الهام گرفته شده که نشانگر عشق و علاقه او به طبیعت و همچنین دوره کودکی او در زادگاهش مصر است.  اینها شامل اشاراتی به نقاشی‌های دیواری مصر باستان و نوبیان[iv] است. این تعابیر برای بحث در مورد مضامین ماندگار مانند خانواده، خویشاوندی، آزادی و خودمختاری استفاده می‌شود. تجربیات رفیع در قاهره قبل و بعد از سال ۱۹۵۲، حبس او در الجزایر در دهه ۱۹۶۰ و تبعید خود تحمیل شده وی به پاریس، همگی با استفاده از تکنیک و سمبولیسم خاص خود در کار این هنرمند دیده می‌شود.

سمیر رفیع، نقاش سوررئال مصری

با وجود اینکه دوره‌ی فعالیت هنری رفیع در مصر کوتاه مدت بود، این هنرمند در آثارش حال و هوایی از مصر را به وجود آورد که از نژاد و جغرافیا پیشی گرفته و به انسان می رسد، و به طور پربار برای ساختن آنچه که در سال ۱۹۴۵ ” جنبش بین المللی سوررئالیسم مصر”[v] لقب داده شد، کار کرد. او وطن، همسر، فرزندان، دوستان و همکاران را فدا کرد و دهه‌های آخر عمر خود را در انزوا در پاریس گذراند.

کارهای رفیع بسته به اندازه‌ی اثر از ۴۴۹ دلار تا ۱۱۳.۰۰۱ دلار به فروش می‌رسد، در سال ۲۰۱۹ اثر او به نام یک صحنه فلسطینی[vi] در حراج کریستی در لندن[vii] به قیمت ۱۱۳.۰۰۱ دلار به فروش رسید.

سمیر رفیع، نقاش سوررئال مصری

سمیر رفیع، نقاش سوررئال مصری

پی‌نوشت:

[i] Sorbonne

[ii] Le Corbusier

[iii] Picasso

[iv]  Nubian

[v] ‘an International Egyptian Surrealism movement’

[vi] (A Palestinian Scene)

[vii] Christie’s London

منابع:
www.artttalks.com

www.gagallery.com

www.artnet.com

قسمت‌های قبلی این پرونده را اینجا بخوانید:

پرتره‌ها و آثار چندوجهی مارگارت نخلا

عفت ناجی، نقاش اسطوره‌های مصر

جاذبیه‌ سری و نقاشی‌هایی از چهره‌های زنان قوی

انجی افلاطون، نقاش شورشیِ عرب

تحیه حلیم، نقاشی از رود نیل

مطالب مرتبط، پرونده معرفی هنرمندان هند:

تاگور، پدر هنر مدرن هند و بنیانگذار مکتب بنگال | قسمت اول

آمریتا شرگیل، نقاش هندوها و فریدا کالوی هند | قسمت دوم

مقبول فدا حسین، از پوسترکشی سردر سینما تا قرارگیری در کنار پیکاسو | قسمت سوم

بالکریشنا دوشی، از دستیاریِ لوکوربوزیه تا طراحیِ گالری هنری | قسمت چهارم

آنیش کاپور، از بی‌ینال ونیز تا کشفِ سیاه‌ترین رنگِ دنیا | قسمت پنجم

سوبو گوپتا، دامین هرستِ دهلی و خلق آثار پیچیده | قسمت ششم

نوشته‌های پیشنهادی

بهیه شهاب هنرمند عرب

بهیه شهاب صدای زنان عرب

پرونده معرفی هنرمندان عرب قسمت هشتم: بهیه شهاب مجله هنرهای تجسمی آوام: به قلم دنیا حافظی ...

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.