تلفیق نگاه هنر شکل‌گرا با نگاهی جدید در آثار ساسان نصیری

تلفیق نگاه هنر شکل‌گرا با نگاهی جدید در آثار ساسان نصیری
نقدی بر نمایشگاه «ساسان نصیری» در گالری «ایرانشهر»
مجله هنرهای تجسمی آوام: به قلم جاوید رمضانی


نمایشگاه ساسان نصیری گالری ایرانشهر

جای شک است که بتوان تشریح کامل و همه‌جانبه‌ای از محصول هنری یک هنرمند ارائه داد؛ به‌خصوص اگر هنرمند در کار خود خبره باشد؛ نقاش به‌وسیله‌ی منطق هنری از محسوسات عینی و ذهنی خود عزیمت می‌کند تا نظریه‌ی بصری خود را ارائه دهد.

طبیعت اطراف‌ انسان، منشاء بسیاری از تحرکات ذهن و مشکلات زیستی بوده است؛ از این‌رو نگاه آدمی به طبیعت همیشه همراه با ترس و احترام و عشق است؛ آن‌چه علمای زیبایی‌شناسی در تعریف زیبایی مطرح می‌کنند، دارای وجه ذهنی و عینی است؛ در وجه ‌عینی، مهابت و عظمتِ طبیعت، در مقابل محسوسات انسان، باعث ایجاد شوری می‌شود که آن را حس دریافت زیبایی می‌گویند؛ این غایتِ بی‌غایت، هنگامی پدیدار می‌شود که در مقابل افق بی‌پایان یا ژرفای اقیانوس و عظمت کوه قرار می‌گیریم. این شرایط همیشه در طول تاریخ، برای انسان جذاب بوده است؛ به‌خصوص در دوران‌های سخت تنش‌های تمدن آدمیان.

نمایشگاه ساسان نصیری گالری ایرانشهر

به‌واقع تمدن زمانی آغاز شد که ما به جای سنگ، نقش پرتاب کردیم و نقاشی رسانه‌ای ارتباطی گردید؛ این رویه به سرنمونی تبدیل گردید که همه‌ی ما از کودکی آن را تجربه می‌کنیم و امروزه با گوشی‌های هوشمند خود، زمانی که با منظره‌ای روبه‌رو می‌شویم و احساسات بر ما غلبه می‌کند، بلافاصله آن را ثبت می‌کنیم تا بار دیگر در زمان دیدن این خاطره، آن حس را تجربه کنیم.

این هفته به نمایشگاه نقاشی‌های منظره‌ی «ساسان نصیری» در گالری «ایرانشهر» رفتیم.

نمایشگاه ساسان نصیری گالری ایرانشهر

نصیری، نقاش منظره‌پرداز و از اولین نسل هنرمندان پس از انقلاب و متولد 1340 است. در اوایل دهه‌ی شصت در مجتمع دانشگاهی هنر تهران به تحصیل در رشته‌ی نقاشی مشغول شد و چندی بعد برای تحصیل نقاشی در دانشکده‌ی هنرهای زیبای مادرید به اسپانیا رفت. پس از هشت‌سال به ایران بازگشت و در سال 1371، همراه گروهی از هنرمندان در پروژه‌ی «هفتادویک» مشارکت داشت که در خانه‌ای کلنگی در شمال تهران اجرا شد.
در همان سال‌ها بود که نقاشی منظره را جدی‌تر دنبال کرد و با «فرید جهانگیر» و «علی گلستانه» از مناظر لواسان نقاشی می‌کرد. از سال 1386 در تورنتو ساکن شد و با گروه منظره‌پردازان کانادایی، نمایشگاه‌های گروهی برگزار کرد.

نمایشگاه ساسان نصیری گالری ایرانشهر

نقاشی‌های ساسان نصیری در نمایشگاه‌های متعددی از جمله در گالری «گلستان»، «اعتماد»، «ایوان» و… و هم‌چنین در مونستر آلمان، مادرید، تورنتو و استانبول به نمایش درآمده است.

او در باره‌ی نقاشی‌های خود می‌گوید: «من عاشق منظره‌ هستم. نقاشی کوه و منظره را از زمان کلاس‌های “آیدین آغداشلو” شروع کردم. وقتی به اسپانیا رفتم، دوباره منظره می‌کشیدم و منظره‌های اسپانیا را خیلی دوست داشتم؛ چون صحراهای وسیع و درختان زیتون، من را به یاد ایران می‌انداخت. منظره‌های پرتغال و ایتالیا را هم خیلی دوست دارم؛ تنها جایی‌که منظره‌هایش را دوست نداشتم کانادا بود؛ چون بیش‌ از حد شلوغ و پر درخت‌اند! چشمم فضای کافی برای دیدن نداشت؛ آنِ شخصی من در آن‌ها نبود و آن‌چه را می‌خواستم در خود نداشتند؛ چرا با آن‌ها ارتباط برقرار نکردم؟ بعدها به این پاسخ رسیدم که کارهای من افق دارند؛ اما در مناظر کانادا فضاهای خالی، دشت‌ و منظره‌های باز وجود ندارد. در تابلوهای من فضای خالی غالب است و تنها در قسمت‌های کوچکی از ترکیب‌بندی عناصری از طبیعت مثل چند درخت، ابر و کوه می‌بینید.»

نمایشگاه ساسان نصیری گالری ایرانشهر

نصیری، از هنرمندان مفهومی است که در پی نهضت بازخوانی هنر معاصر ایران، سعی در تلفیق نگاه هنر شکل‌گرا با نگاهی جدید دارد؛ محور زبان بصری آثار نصیری، بر عنصر رنگ و ترکیب‌بندی سطوح استوار شده است. استفاده از درخت و سازه‌های انسانی در پی کسب زبانی شخصی، اشکال و ریخت‌شناسی سوژه‌های او دارای طراحی مخصوص به خود با رنگ‌های فام و درخشان که برای مخاطب امکان تجربه‌ی زیبایی‌شناسانه‌ی متفاوتی فراهم می‌کند. بازنمود طبیعت برای هنرمندان، معمولاً همراه با تقلیل احساسات و فقدان آن حسی است که در فضای طبیعت رخ می‌نماید. به این وجه، نقاش زمانی موفق خواهد شد شور و عظمت طبیعت را نشان دهد که زبان و امکانات نقاشی را در خدمت بازتاب ذوق و منطق هنری شخصی خود قرار دهد.

نمایشگاه ساسان نصیری گالری ایرانشهر

توجه به زیرشاخه‌ی منظره‌کشی، امروزه در پی غلبه‌ی گفتمانی است که من آن را گفتمان «حافظ» می‌نامم؛ این زیبایی‌شناسی، سعی در بازنمود زیبایی‌های کوچک و توجه به مفاهیم عرفانی زیستن دارد؛ مناظر وسیع یا بازتاب کوه‌های سربه‌فلک‌کشیده، امید و ایمان انسان‌ها را تقویت می‌کند.

در این نمایش، نصیری سعی دارد به سیطره‌‌ی غالب هنر در ارائه‌ی آثار فاخر با ابعاد بزرگ تن ندهد.

نمایشگاه ساسان نصیری گالری ایرانشهر

بیشتر آثار دارای ابعادی متوسط است و توجه مخاطب به نقاشی منظره با ابعاد بزرگ بیشتر خواهد بود؛ ولی همین امر مانعی است برای شکل‌گیری نظام تصویری شخصی نقاش؛ آن‌چه که از منظر من در این کارنما، نصیری، از آن غافل نشده، روند تجربه و تثبیت نتایج بصری در تصاویر خلق‌شده است.

دیدار از این نمایشگاه را به مخاطبان و دوستداران طبیعت توصیه می‌کنم.

نمایشگاه ساسان نصیری گالری ایرانشهر

نقد نمایشگاه‌های دیگر به قلم جاوید رمضانی را اینجا بخوانید:

شادی اجباری گالری هما

پدید آمدن هیولای اجباری در گالری هما

پدید آمدن هیولای اجباری در گالری هما نقدی بر نمایش «شادی اجباری» با نام «پدید آمدن هیولا» در گالری «هما» مجله هنرهای تجسمی آوام: به قلم جاوید رمضانی مرگ‌اندیشی، خصلتی است که بزرگان دین و اندیشه بر آن سفارش کرده‌اند؛ بمیرید، پیش از آن‌که بمیرید؛ به‌راستی آن‌که به‌هنگام نمی‌زید چگونه به‌هنگام می‌میرد؟ بدون ‌شک مرگ، عنصری کمال‌بخش است؛ زیستن آغشته به مرگ است؛ و آن‌کس که به‌سوی کمال زندگی کند، تداوم هستی او، مرگی در کمال است؛ مرگ، زیستن را […]

بدون دیدگاه
نقاشی ساله شریفی این سری عاشقانه باشه گالری هما

ساله شریفی و تکثیر عشق در جهان معاصر 

ساله شریفی و تکثیر عشق در جهان معاصر نقدی بر نمایش «این سری عاشقانه باشه» در گالری «هما» مجله هنرهای تجسمی آوام: جاوید رمضانی «گل« به‌عنوان عنصر طبیعی در جایگاه سوژه، همواره منشأ الهام هنرمندان بوده است؛ اما این فرم ‌طبیعی با گذشتن از فیلتر ذهن هنرمند، به تفاوت‌هایی نایل می‌شود که در نگاه مخاطب همان گل است، اما نحوه‌ی بازنمایی فرم که شامل تکنیک ‌و نحوه‌ی جاگذاری در تابلو و تغییرات رنگی و سبک طراحی خواهد بود، جهان رمزگانی […]

بدون دیدگاه
«سیاوش حاتم‌آبادی» در گالری والی

تعلیق | یادداشتی بر نمایشگاه «سیاوش حاتم‌آبادی»

تعلیق یادداشتی بر نمایشگاه «سیاوش حاتم‌آبادی» در گالری والی آوام مگ به قلم جاوید رمضانی «سیاوش حاتم‌آبادی»، هنرمند جوانی است که تجارب بسیاری را در حوزه‌ی نقاشی، گرافیک و موسیقی دارد. آشنایی من با او به نمایش آثارش در گالری «ایوان» باز‌می‌گردد؛ این نمایشگاه با عنوان «سینکرونیسیتی» استوار بر مفهوم «اتفاق» در جریان تولید اثر هنری و مدیای غالب نقاشی بود. توجه هنرمند به مفهوم «اتفاق»، فارغ از نگاه فلسفی به رویداد است؛ آن‌چنان‌که در نمایشگاه جدید او با عنوان […]

بدون دیدگاه
مرجان شکری گالری چهار

دنیای درون و جهان بیرون در آثار مرجان شکری

نقدی بر نمایشگاه «مرجان شکری» در گالری «چهار» ذره‌ دیوانه‌ی خدا آوام مگ به قلم جاوید رمضانی عالم خُرد و عالم کلان، دنیای درون و جهان بیرون، مرزها و افق‌های دانش ما را از هستی محدود کرده‌اند. با تعاریفی که در قرن هجدهم از زیبایی‌شناسی به‌عنوان علم ادراک در حوزه‌های مادون عقلانیت توسط «بوم گارتن» و «وینکلمن» و سپس تعریف جایگاه و «نقد قوه‌ی حکمِ» «کانت»، زیبایی‌شناسی به‌عنوان ابزار و باوری که عقل با بازی میان قوای فاهمه و خلاقه […]

بدون دیدگاه
کاویان هازلی گالری والی

«سرگیجه» کاویان هازلی | فقدان اتوپیای خیالی

نقدی بر نمایشگاه «سرگیجه» کاویان هازلی گالری والی آوام مگ به قلم جاوید رمضانی کاندینسکی در مقاله‌ای که در باب فرم انتشار داد، گفته بود دو قطب مشخص در هنر مدرن انتزاع تمام‌عیار و رئالیسم تمام‌عیار است. این فاصله بعدها در طراحی، بیانی متفاوت یافت و رویکردها به طراحی متعین و ازپیش‌تعریف‌شده همراه با آنیت سیال و سیلان خطوط خودبه‌خودی تعریف شد. در این دوران برای نقاشان امر قابل تعین و فرم سیال امکانات گسترده‌ای فراهم می‌آورد که طراحان در […]

بدون دیدگاه
«کوه کوه است» مصطفی فرج‌آبادی گالری اُ

کوه کوه نیست | تأمل دیداری در آثار مصطفی فرج‌آبادی

کوه کوه نیست | نقدی بر مجموعه «کوه کوه است» مصطفی فرج‌آبادی گالری اُ آوام مگ: به قلم جاوید رمضانی نقاشی قدیمی‌ترین عمل هنری انسان‌هاست. تجربه‌ی شکار و برخورد با طبیعت و رسم و نقرِ آن بر روی صخره‌ها قدرت انسان‌‌ها را برای مواجهه با ترس‌هایشان افزایش می‌داده است.  این جریان کارکرد ذهن آنان را وسیع‌تر کرده که خود آغازی بر پدیده‌ی تمدن‌سازِ نوشتار است. امروزه زبان بصری دارای دستور زبان مخصوص‌به‌خود است. نگریستن فعالیتی است خلاقانه که به تلاش نیاز […]

بدون دیدگاه

نمایشگاه نقاشی فرید جهانگیر در گالری ایرانشهر

کوهستانِ فرید جهانگیر | چه چیزی زیستن امروزِ ما را معنا دهد

یادداشتی بر نمایشگاه «کوهستان»، آثار فرید جهانگیر گالری ایرانشهر آوام مگ: به قلم جاوید رمضانی تا چه حد می‌توان هنر را در غالب یک شی‌ء صرف یا رفتاری بر اساس تکنیک تعریف نمود؟ آیا هنر براساس ایده‌ی هنرمند شکل می‌گیرد؟ حضور ایده در ذهن آیا حاصل سازوکارِ تفکر است یا تحریک احساسات در لحظه‌ای مشخص؟ هنر نقاشی آیا با شناخت معنی می‌یابد یا با عمل نقاشی؟ هنرمندان چه‌مقدار بر شناختِ ما از جهان افزوده‌اند؟ تشکیک و آفرینشِ سؤال مهم‌ترین اصل […]

بدون دیدگاه
جاوید رمضانی منتقد

پرونده نقد نمایشگاه‌های سال 97 به قلم جاوید رمضانی

پرونده نقد نمایشگاه‌های سال 97 به قلم جاوید رمضانی در این پرونده مروری داریم بر نقد نمایشگاه‌هایی که جاوید رمضانی در سال 97 نگاشته است که مشتمل بر 30 نقد است که قریب به اتفاق آن در حیطه نقاشی نوشته شده است. جاوید رمضانی سردبیر منتقدان برنامه هنرنامه، پر مخاطب‌ترین رویداد تخصصی هنرهای تجسمی است که چهارمین سال خود را سپری می‌کند و هرهفته جمعه‌ها از شبکه ۴ سیما پخش می‌شود. لیست زیر به لحاظ زمانی از نقدهای اخیر آغاز […]

بدون دیدگاه
نقاشی آنه محمد تاتاری گالری اعتماد

پرونده نقد نمایشگاه‌های سال ۹۶ به قلم جاوید رمضانی

جاوید رمضانی مدیر سایت آوام مگ، مدرس، منتقد، مولف، هنربان و هنرمند تجسمی است، او با سابقه‌ای بالغ بر سی سال در حوزه هنر و بیش از ۵۰ نمایشگاه گروهی و ۲۵ نمایشگاه انفرادی در سرتاسر ایران و جهان، اینک به مدت هشت سال است که مدیریت سایت خبری هنری را در دست دارد. او همچنین موسس گروه هنری آوام و زیر شاخه‌های آن است. در کنار این‌ها سردبیر منتقدین برنامه هنرنامه ویژه نقد هنرهای تجسمی در شبکه چهار سیما نیز می‌باشد.

بدون دیدگاه