تأثیر زمان بر پدیده‌ها در آثار علیرضا چلیپا

تأثیر زمان بر پدیده‌ها در آثار علیرضا چلیپا
نقدی بر نمایشگاه «علیرضا چلیپا» در گالری «اُ»
مجله هنرهای تجسمی آوام: به قلم جاوید رمضانی


نقد نمایشگاه علیرضا چلیپا در گالری اُ

ادراک ما از زمان، وابسته به تموجات درونی و در تناقض با زمانِ بیرون از ذهن انسان است؛ این جریان سیال و تحول‌زا  که  قابلیت کنترل آن آرزویی دست‌نیافتنی بوده و خواهد بود، در پیوند با حافظه، مبدأ جهان تصویری‌ای می‌گردد که انسان، ریشه‌ها و ماهیت خود را در آن جست‌وجو می‌کند.

به سراغ هنرمندی رفتیم که دغدغه‌ی او تأثیر زمان بر پدیده‌ها، به‌خصوص اشیاء و گیاهان و موجودات، است. «علیرضا چلیپا» متولد 1363 در شیراز است که نقاشی را در دانشگاه سوره‌ی تهران آموخته و از سال 1391 نمایش آثارش را آغاز کرده است. این کارنما چهارمین نمایش انفرادی اوست.

نقد نمایشگاه علیرضا چلیپا در گالری اُ

اولین برداشت ما از تأثیر زمان بر پدیده‌ها، تخریب و فرسایش است؛ اما این تأثیرات باید گسترده‌تر بررسی شوند؛ آن‌چنان که در بیانیه‌ی این  نمایشگاه آمده: «مفاهیمی چون انتظار، تعلیق، فرسایش، نیستی، کندی و فقدان، همگی پدیده‌هایی ناشی از زمان هستند»، هنرمند در این مجموعه تلاش می‌کند که به زوایای مختلف این پدیده‌ها در ساختار مادی زندگی بپردازد؛ مفاهیمی مطلق و انکارنشدنی.

نقد نمایشگاه علیرضا چلیپا در گالری اُ

آثار چلیپا، در عین رازآلودگی و تکنیک متفاوت او نسبت به سه‌سال گذشته، در پی بازخوانی نظمِ پنهان و پدیدارساختن توان نشانه‌ایِ این احساسات و تصاویر است. مخاطبان در این مجموعه با چهارده اثر میکس‌مدیا در ابعاد متفاوت مواجه می‌گردند که همگی مانند معمایی تصویری، اذهان را درگیر می‌سازند.

نقد نمایشگاه علیرضا چلیپا در گالری اُ

تکنیک کاهشی نقاش در آثاری که فرسایش و کهنگی را در سطح بوم به تصویر کشیده‌اند، تقابلی سمبولیک از گیاهان و اشیاء را هویدا ساخته است؛ وجود صندلی با طرحی قدیمی در کنار گیاهان پرتحرک، احساس فرسودگی و فقدان را به ذهن متبادر می‌سازد؛ در نگاه نخست، عدم وجود مضامین و اشیاء همسان و انتخاب تکنیک‌های متفاوت، نوعی فقدان انسجام و پیچیدگی را ایجاد می‌سازد که با تأمل بیشتر، جریانی‌ فراواقع‌گرا را مشهود می‌کنند؛ به‌خصوص در تصاویر گوزنی بر روی بام خانه، ماهی قطعه‌شده یا گیاهانِ پشت پنجره. از منظر نگارنده، نظام محوری و ذهنی این آثار، شاکله و کارماده‌ی سیال ذهن دارند؛ آن‌چنان که در سکوت جاری و سرد تابلوها با آن مواجه می‌شویم. چلیپا به‌همراه تجربه‌ی‌ دال‌های معنایی یک عنصر تصویری و طراحی و تکنیک قابل توجه خود، سعی در فراتربردن نقاشی از یک رسانه‌ی جامد به سمت جهان معنایی ویژه‌ای دارد که ماهیت هنر در ساده‌ترین خوانش خود در جست‌وجوی آن است. تقابل نقاش با  نحوه‌ی‌ دیدن روزمره‌ی ما به پدیده‌ها در پی بصیرتی است که با سطحی‌انگاشتن تصویر نه‌تنها مهیا نمی‌شود، بلکه باعث سرعت‌بخشیدن به زمان درونی انسان خواهد بود.

نقد نمایشگاه علیرضا چلیپا در گالری اُ

نقد نمایشگاه علیرضا چلیپا در گالری اُ

نتیجه‌ی عدم تأمل در این مفهوم، تأثیرات روزمرگی را افزایش و نسیان و غفلت از زیست و زمان را حاصل می‌سازد؛ در تابلویی بیننده با قایقی روبه‌روست که درحال غرق‌شدن است؛ فضای منفی ساکن، کادر افقی و سایه‌ی درختان حاشیه‌ی رودخانه، همگی فرسایش و ناتوانی انسان در گذر زمان را تداعی می‌سازند‌.

نقد نمایشگاه علیرضا چلیپا در گالری اُ

از نکات قابل تمایز این مجموعه در قیاس با آثار گذشته‌ی چلیپا، حذف فیگور انسانی است. در اصل انسان در این تصاویر، به بیرون کادر مهاجرت کرده و شاهدی بر زوال زیستن است؛ این شهادت درکنار رنگ‌آمیزی‌های هنرمند، به سمت هیچ‌انگاری سوق داده نمی‌شود یا با ظرافت و در حاشیه مطرح می‌شود.

در نقاشیِ کاناپه‌ی تنها و آبی‌رنگ، حضور ناپیدای انسان محسوس است؛ هم‌چنین در صندلی‌هایی با گیاهان نابه‌جا‌ روییده، پیوستگی و جست‌وجوی پرتحرک بصری هنرمند، دارای مضامینی فراتر از نگرش بسیاری از نقاشان معاصر است و همین نکته، نمایش او را چالشی لذت‌بخش جلوه می‌دهد.

نقد نمایشگاه علیرضا چلیپا در گالری اُ

نقد نمایشگاه‌های دیگر به قلم جاوید رمضانی را اینجا بخوانید:

مسعود اصلانی گالری هما

تعلیق سزانی و چالشِ فضای پسینی در آثار مسعود اصلانی

تعلیق سزانی و چالشِ فضای پسینی در آثار مسعود اصلانی نقدی بر نمایشگاه «مسعود اصلانی» در «گالری هما» مجله هنرهای تجسمی آوام: به قلم جاوید رمضانی رسالت هنر، نه در ایجاد لذت، آن‌چنان که ذهن‌گرایان گفتند: «در پدیداری حقیقت و چیستی هستی است». ارجاع به اشیاء پیرامون خود، مسیری برای بازخوانی و حقیقت چیزهایی است که در اطراف ما قابل‌ دیدن و محسوس است. در تاریخ هنر جدید غرب، یعنی از سال‌های اواخر قرن نوزدهم، این مسیر و سیاق قدیمی، […]

بدون دیدگاه
نقد نمایشگاه فاطمه بهمن سیاهمرد

تخیل و سیالیت در آثار نقاشیِ فاطمه بهمن سیاهمرد 

تخیل و سیالیت در آثار نقاشیِ فاطمه بهمن سیاهمرد  نقدی بر نمایشگاه «چالش عناصر» در گالری آران پروژه مجله هنرهای تجسمی آوام: به قلم جاوید رمضانی استدلال کل به جزء یا استدلال قیاسی[1] یکی از دو استدلال معروف در علم منطق است؛ استدلال کل به جزء، هنگامی کاربرد دارد که در استدلال از یک نظریه‌ی (تئوری) کلی استفاده کنیم؛ و به فرضیه یا فرضیه‌های جزئی برسیم. در این پژوهش‌ها، زمانی‌که پژوهشگر از نظریه استفاده می‌کند، فرضیه می‌سازد و برای آزمونِ فرضیه‌ها، داده‌ها را […]

بدون دیدگاه
نمایشگاه زندگی در گالری فرمانفرما

گریز از مهلکه‌ی انسان‌محوری در نقاشی‌های جواد علی‌محمدی اردکانی

گریز از مهلکه‌ی انسان‌محوری در نقاشی‌های جواد علی‌محمدی اردکانی گالری فرمانفرما مجله هنرهای تجسمی آوام: به قلم جاوید رمضانی به نگارخانه‌ی «فرمانفرما» رفتیم که میزبان آثار «جواد علی‌محمدی اردکانی» بود؛ او متولد 1348 در اردکان یزد است و دکتری پژوهش هنرش را از دانشگاه شاهد دریافت کرد؛ و اکنون استادیار، مدیر گروه نقاشی و عضو هیأت علمی دانشگاه علم و فرهنگ و نیز عضو شورای ثبت آثار منقول سازمان میراث فرهنگی است. در این کارنما، هنرمند 16 تابلوی رنگ و روغن […]

بدون دیدگاه
نمایشگاه پگاه رجامند گالری او

اسطوره‌ها، اشیاء و توهم در آثار پگاه رجامند

اسطوره‌ها، اشیاء و توهم در آثار پگاه رجامند گالری «اُ» مجله هنرهای تجسمی آوام: به قلم جاوید رمضانی تصاویر فراواقعگرایانه می‌توانند همگی بازتاب عالم خیال منفصل باشند؛ این فضای ادراکی را عوالمی میان جهان محسوس و عالم عقلانی گفته‌اند. به‌واقع نقاش، شهروند مکان مورد نظر تمدن کنونی ماست. پردازش و کنکاش ذهن نقاش در جهان محسوس، او را از فن و راهکار آکنده می‌کند و در جهان عقلانی سعی در جست‌وجوی امری نو دارد؛ در این میان ساختن فضایی درخور، […]

بدون دیدگاه
نقد نمایشگاه فریبا فرقدانی در گالری اعتماد

انسان‌گرایی در گلدان نقاشی‌های فریبا فرقدانی

متن یک گلدان در فضای هیچ، داستانی دیرینه و همچنان زیبا نقدی بر نمایش «فریبا فرقدانی» در گالری «اعتماد» مجله هنرهای تجسمی آوام: به قلم جاوید رمضانی در هفته گذشته، به نگارخانه‌ی «اعتماد» در کاخ «نگارستان» رفتیم که پذیرای نقاشی‌های «فریبا فرقدانی» بود؛ نقاشی که به سراغ طبیعت رفته است. او کارنامه‌ی درخشانی در سال‌های گذشته دارد که در رشته‌ی نقاشی دانشگاه آزاد، به‌عنوان مدرس و هنرمند در اصفهان مشغول به کار و فعالیت است. فرقدانی، علاوه بر نقاشی در […]

بدون دیدگاه
نمایشگاه ساسان نصیری گالری ایرانشهر

تلفیق نگاه هنر شکل‌گرا با نگاهی جدید در آثار ساسان نصیری

تلفیق نگاه هنر شکل‌گرا با نگاهی جدید در آثار ساسان نصیری نقدی بر نمایشگاه «ساسان نصیری» در گالری «ایرانشهر» مجله هنرهای تجسمی آوام: به قلم جاوید رمضانی جای شک است که بتوان تشریح کامل و همه‌جانبه‌ای از محصول هنری یک هنرمند ارائه داد؛ به‌خصوص اگر هنرمند در کار خود خبره باشد؛ نقاش به‌وسیله‌ی منطق هنری از محسوسات عینی و ذهنی خود عزیمت می‌کند تا نظریه‌ی بصری خود را ارائه دهد. طبیعت اطراف‌ انسان، منشاء بسیاری از تحرکات ذهن و مشکلات زیستی […]

بدون دیدگاه
شادی اجباری گالری هما

پدید آمدن هیولای اجباری در گالری هما

پدید آمدن هیولای اجباری در گالری هما نقدی بر نمایش «شادی اجباری» با نام «پدید آمدن هیولا» در گالری «هما» مجله هنرهای تجسمی آوام: به قلم جاوید رمضانی مرگ‌اندیشی، خصلتی است که بزرگان دین و اندیشه بر آن سفارش کرده‌اند؛ بمیرید، پیش از آن‌که بمیرید؛ به‌راستی آن‌که به‌هنگام نمی‌زید چگونه به‌هنگام می‌میرد؟ بدون ‌شک مرگ، عنصری کمال‌بخش است؛ زیستن آغشته به مرگ است؛ و آن‌کس که به‌سوی کمال زندگی کند، تداوم هستی او، مرگی در کمال است؛ مرگ، زیستن را […]

بدون دیدگاه
نقاشی ساله شریفی این سری عاشقانه باشه گالری هما

ساله شریفی و تکثیر عشق در جهان معاصر 

ساله شریفی و تکثیر عشق در جهان معاصر نقدی بر نمایش «این سری عاشقانه باشه» در گالری «هما» مجله هنرهای تجسمی آوام: جاوید رمضانی «گل« به‌عنوان عنصر طبیعی در جایگاه سوژه، همواره منشأ الهام هنرمندان بوده است؛ اما این فرم ‌طبیعی با گذشتن از فیلتر ذهن هنرمند، به تفاوت‌هایی نایل می‌شود که در نگاه مخاطب همان گل است، اما نحوه‌ی بازنمایی فرم که شامل تکنیک ‌و نحوه‌ی جاگذاری در تابلو و تغییرات رنگی و سبک طراحی خواهد بود، جهان رمزگانی […]

بدون دیدگاه
«سیاوش حاتم‌آبادی» در گالری والی

تعلیق | یادداشتی بر نمایشگاه «سیاوش حاتم‌آبادی»

تعلیق یادداشتی بر نمایشگاه «سیاوش حاتم‌آبادی» در گالری والی آوام مگ به قلم جاوید رمضانی «سیاوش حاتم‌آبادی»، هنرمند جوانی است که تجارب بسیاری را در حوزه‌ی نقاشی، گرافیک و موسیقی دارد. آشنایی من با او به نمایش آثارش در گالری «ایوان» باز‌می‌گردد؛ این نمایشگاه با عنوان «سینکرونیسیتی» استوار بر مفهوم «اتفاق» در جریان تولید اثر هنری و مدیای غالب نقاشی بود. توجه هنرمند به مفهوم «اتفاق»، فارغ از نگاه فلسفی به رویداد است؛ آن‌چنان‌که در نمایشگاه جدید او با عنوان […]

بدون دیدگاه
مرجان شکری گالری چهار

دنیای درون و جهان بیرون در آثار مرجان شکری

نقدی بر نمایشگاه «مرجان شکری» در گالری «چهار» ذره‌ دیوانه‌ی خدا آوام مگ به قلم جاوید رمضانی عالم خُرد و عالم کلان، دنیای درون و جهان بیرون، مرزها و افق‌های دانش ما را از هستی محدود کرده‌اند. با تعاریفی که در قرن هجدهم از زیبایی‌شناسی به‌عنوان علم ادراک در حوزه‌های مادون عقلانیت توسط «بوم گارتن» و «وینکلمن» و سپس تعریف جایگاه و «نقد قوه‌ی حکمِ» «کانت»، زیبایی‌شناسی به‌عنوان ابزار و باوری که عقل با بازی میان قوای فاهمه و خلاقه […]

بدون دیدگاه
کاویان هازلی گالری والی

«سرگیجه» کاویان هازلی | فقدان اتوپیای خیالی

نقدی بر نمایشگاه «سرگیجه» کاویان هازلی گالری والی آوام مگ به قلم جاوید رمضانی کاندینسکی در مقاله‌ای که در باب فرم انتشار داد، گفته بود دو قطب مشخص در هنر مدرن انتزاع تمام‌عیار و رئالیسم تمام‌عیار است. این فاصله بعدها در طراحی، بیانی متفاوت یافت و رویکردها به طراحی متعین و ازپیش‌تعریف‌شده همراه با آنیت سیال و سیلان خطوط خودبه‌خودی تعریف شد. در این دوران برای نقاشان امر قابل تعین و فرم سیال امکانات گسترده‌ای فراهم می‌آورد که طراحان در […]

بدون دیدگاه
«کوه کوه است» مصطفی فرج‌آبادی گالری اُ

کوه کوه نیست | تأمل دیداری در آثار مصطفی فرج‌آبادی

کوه کوه نیست | نقدی بر مجموعه «کوه کوه است» مصطفی فرج‌آبادی گالری اُ آوام مگ: به قلم جاوید رمضانی نقاشی قدیمی‌ترین عمل هنری انسان‌هاست. تجربه‌ی شکار و برخورد با طبیعت و رسم و نقرِ آن بر روی صخره‌ها قدرت انسان‌‌ها را برای مواجهه با ترس‌هایشان افزایش می‌داده است.  این جریان کارکرد ذهن آنان را وسیع‌تر کرده که خود آغازی بر پدیده‌ی تمدن‌سازِ نوشتار است. امروزه زبان بصری دارای دستور زبان مخصوص‌به‌خود است. نگریستن فعالیتی است خلاقانه که به تلاش نیاز […]

بدون دیدگاه

نمایشگاه نقاشی فرید جهانگیر در گالری ایرانشهر

کوهستانِ فرید جهانگیر | چه چیزی زیستن امروزِ ما را معنا دهد

یادداشتی بر نمایشگاه «کوهستان»، آثار فرید جهانگیر گالری ایرانشهر آوام مگ: به قلم جاوید رمضانی تا چه حد می‌توان هنر را در غالب یک شی‌ء صرف یا رفتاری بر اساس تکنیک تعریف نمود؟ آیا هنر براساس ایده‌ی هنرمند شکل می‌گیرد؟ حضور ایده در ذهن آیا حاصل سازوکارِ تفکر است یا تحریک احساسات در لحظه‌ای مشخص؟ هنر نقاشی آیا با شناخت معنی می‌یابد یا با عمل نقاشی؟ هنرمندان چه‌مقدار بر شناختِ ما از جهان افزوده‌اند؟ تشکیک و آفرینشِ سؤال مهم‌ترین اصل […]

بدون دیدگاه
جاوید رمضانی منتقد

پرونده نقد نمایشگاه‌های سال 97 به قلم جاوید رمضانی

پرونده نقد نمایشگاه‌های سال 97 به قلم جاوید رمضانی در این پرونده مروری داریم بر نقد نمایشگاه‌هایی که جاوید رمضانی در سال 97 نگاشته است که مشتمل بر 30 نقد است که قریب به اتفاق آن در حیطه نقاشی نوشته شده است. جاوید رمضانی سردبیر منتقدان برنامه هنرنامه، پر مخاطب‌ترین رویداد تخصصی هنرهای تجسمی است که چهارمین سال خود را سپری می‌کند و هرهفته جمعه‌ها از شبکه ۴ سیما پخش می‌شود. لیست زیر به لحاظ زمانی از نقدهای اخیر آغاز […]

بدون دیدگاه
نقاشی آنه محمد تاتاری گالری اعتماد

پرونده نقد نمایشگاه‌های سال ۹۶ به قلم جاوید رمضانی

جاوید رمضانی مدیر سایت آوام مگ، مدرس، منتقد، مولف، هنربان و هنرمند تجسمی است، او با سابقه‌ای بالغ بر سی سال در حوزه هنر و بیش از ۵۰ نمایشگاه گروهی و ۲۵ نمایشگاه انفرادی در سرتاسر ایران و جهان، اینک به مدت هشت سال است که مدیریت سایت خبری هنری را در دست دارد. او همچنین موسس گروه هنری آوام و زیر شاخه‌های آن است. در کنار این‌ها سردبیر منتقدین برنامه هنرنامه ویژه نقد هنرهای تجسمی در شبکه چهار سیما نیز می‌باشد.

بدون دیدگاه