لایه‌های پیدا و پنهان معنا در خوشنویسی | نگاهی به رازنامه محسن کرمی

لایه‌های پیدا و پنهان معنا در خوشنویسی
آثار نقاشی‌خط محسن کرمی در گالری ورد با عنوان «رازنامه»
 مجله هنرهای تجسمی آوام: به قلم جاوید رمضانی

رازنامه نقاشی خط محسن کرمی

چه هنری را تزیینی می نامند و این لقب بر چه اساسی به کار می‌رود؟ هنرهای تزیینی  و هنرهای کاربردی جایگاه ارزشمندی در فرهنگ ایران دارد، نگاه قدما به این مقوله برمبنای بازیابی بهشت گمشده و یادآوری هبوط انسان از آن مکانِ حسن و خیر در زندگی روزمره بوده است و خوشنویسی از سویی خود هنری والا و ارزشمند است. متداول است که قطعات خوشنویسی توسط رسامی‌هایی مانند تشعیر و تذهیب به رنگ و نقش مزین گردد تا ارج و اهمیت نوشتارر و مفهوم این نوشته بااشکال استرلیزه از گیاهان و حیوانات نیز باز خوانی گردد.

این هفته به دیدن آثار نقاشی‌خط محسن کرمی درنگارخانه وَرد رفتیم . کرمی که دانش آموخته گرافیک و هنرهای خوشنویسی است در این کارنمای خود مجموعه‌ای درخشان از تابلوهای ترکیب مواد بر روی بوم در ابعاد بزرگ و متوسط را  تحت عنوان « رازنامه» فراهم آورده.

رازنامه نقاشی خط محسن کرمی

بیانه خودنگاشته هنرمند با رویکردی شاعرانه بیشتر از آنکه به رازگشایی از تصاویر وی کمک کند، داستانی است از دیدارهای شهودی و افسانه‌ای که تعلق وی را به اساطیرشرقی، رمزها  و نشانه‌ها مشخص می‌کند .کرمی در کاوش خود به گذشته نگاهی راز آلود دارد و در تلاش است که این نظام ساخته شده در ذهن خود را بازیابی و در آثارش منعکس کند.

عمده تابلوها به روشی کاهشی و با رنگ  برداری از سطوح پرتحرکی که در پس زمینه با بستری الوان پوشیده شده شکل گرفته‌اند. تسلط کرمی به خط نگاری در قامت شکل تهی از معنا  در محدوده‌هایی از ترکیب بندی‌های کاشی‌کاری و صفحه‌آرایی کهن قابل بررسی است.

رازنامه نقاشی خط محسن کرمی

در کنار این ساختار کلی،  نقاش  در تعدادی از آثار نقوشی از طلسم‌ها و نشانه‌های نجومی به همراه مهرهای ترسیم کرده‌است که تحرک و فضاسازی بیشتری به مجموعه  وی داده، کرمی در عین تایید، به سختی در تلاش است تا از تسلط سبک بیانگرا در نقاشی‌خط  معاصر بگریزد. هنرمندان مطرحی چون محمد احصایی، عین الدین صادق‌زاده و صداقت جباری با این سبک و سیاق مسیری متفاوت از نگاه سنتی به رسانه نقاشی‌خط آفریده‌اند که این هنرمند  را باید از ادامه‌دهندگان مسیر آنان به حساب آورد. مجموعه پیش رو با رنگ گذاری‌های هماهنگ نشان از آموزه‌های مدرن وی دارد که برای مخاطبان چشم نوازو دوست داشتنی است.

آنچه در این آثار به سختی قابل درک است مفهوم اکنونیت و تعلق هنرمند به نگاه‌های معاصر به هنر است، رویکرد تزیینی بی‌شک می‌تواند هنر هنرمند را در بازار قابل توجه و ارزشمند گرداند اما ماندگاری هر کار هنری در گرو درک خالق آن از جهان معاصر و دغدغه‌های اوست.

رازنامه نقاشی خط محسن کرمی

کرمی در بازنگری امروز به گذشته روی می‌آورد و در جهان خیالی خود زندگی می‌کند، این گریز از حقایق و مسائل زیبایی شناسی معاصر آثار وی را محکوم به کارکرد می‌کند این کارکرد گرچه در سنت هنر ایرانی ریشه دار است، اما سرعت تحولات در نحوه زیستن و رشد تکنولوژی مهابت زندگی را افزایش داده و مخاطبان در عین خواست برای درک زیبایی به خوانش معنا و تجربه زیبایی‌شناسانه محتاج می باشند، این مهم فقدان عمده مجموعه  و رویکرد کرمی است.

هرچند تجربه بصری و ارتباط تصویر با تعقل در بینندگان آثار وی به سختی تداوم می یابد، اما باید توجه نمود تزیین در آثار سنتی به جهت تحرک و توجه به خیر مطلق و جمال خداوندی که در هر لحظه از زندگی روزانه محقَق است، موجب شده همراهی قطعات نوشتاری خوشنویسی با تصاویر تجریدی از طبیعت، درک زیبایی طبیعت  با زیبایی عقلانی مستتر در اشکال قراردادی خط را همزمان گرداند. زمانی که مخاطبان با اصول خوشنویسی آشنا باشند، از یک قطعه خوشنویسی هم به لحاظ نظم بصری و هم ازنظر درک مفهوم نوشتار محظوظ می گردند و از سویی حضورنقوش تزیینی شاهد بر این مدعا است که روند رشد ادراک زیبایی، در این آثار از طبیعت تا حوزه معنا  پله پله ارائه گردیده.

رازنامه نقاشی خط محسن کرمی

امروزه شاهد گسترش رسانه نقاشی‌خط  در بازار هنر و استقبال مخاطبان از این آثار هستیم بطور قطع توجه به مفاهیم ادراکی و زیبایی شناسی این حوزه مسیر درخشانی در هنر بومی ایرانی-اسلامی را رقم خواهد زد. کارنمای محسن کرمی گواه تلاش این هنرمند برای راهگشایی الحان جدید و جستجوی پیوسته وی به جهت استعلای این روند است.

شایان ذکر است این نمایشگاه تا تاریخ: 5 آذر ماه در گالری وَرد به نشانی: تهران، میرداماد، خیابان البرز، خیابان قبادیان شرقی، شماره 18 و تلفن: 2223774 برای بازدید عموم برقرار است.

نقد نمایشگاه‌های دیگر به قلم جاوید رمضانی را اینجا بخوانید:

نقدی بر بی‌مرگی باران احمدی در گالری والی

شعف باران احمدی از سیاهی ماده اصلی شکل‌دهنده هستی

شعف باران احمدی از سیاهی ماده اصلی شکل‌دهنده هستی نقدی بر «بی‌مرگی» باران احمدی در گالری «والی»  مجله هنرهای تجسمی آوام: به قلم جاوید رمضانی طراحی در حوزه‌ی تجسمی، دارای تعریفی پایه و اولیه است که عمل طراحی را در قامت رسامی، به دوگونه تقسیم می‌کند: طراحی برای خلق اثر هنری و طراحی به‌عنوان اثر هنری. این تمایز به جست‌وجوی هنرمند در طبیعت و مطالعه‌ی آن تکیه کرده و هنرمند طراح را به‌واسطه‌ی محدودیت در امکانات بازخوانی و استفاده از وسایل […]

بدون دیدگاه
مصطفی سروریان گالری شروه

نگاهِ حکمی مصطفی سروریان در جهانِ متکثر هنر

نگاهِ حکمی مصطفی سروریان در جهانِ متکثر هنر نقدی بر نمایشگاه «مصطفی سروریان» در گالری «شروه» مجله هنرهای تجسمی آوام: به قلم جاوید رمضانی در ابتدای قرن بیستم، با رویکردهای نوینی در نقاشی مواجه می‌شویم که بر تحلیل شکل و نور و گریز از بازنمایی مقلدانه‌ی طبیعت و بر مبنای دریافت‌های انقلاب صنعتی و تمایل به تحلیل علمی از طبیعت استوار بود. تغییرات نور و یافتن اجزای اصلی یک نقش، منجر به انقلابی در نقاشی گردید که در نحوه‌ی ارائه‌ […]

بدون دیدگاه
نمایشگاه هومن نصیری گالری گلستان

نمایش پرنده‌های هومن نصیری در گالری گلستان

نمایش پرنده‌های هومن نصیری در گالری گلستان نقدی بر نمایشگاه «هومن نصیری» در گالری «گلستان» مجله هنرهای تجسمی آوام: به قلم جاوید رمضانی هنرمندان با اتخاذ روشی پدیدارشناسانه در هنر، می‌کوشند تا در خصوص بازگشت به اشیاء، آگاهی ما و تعالی جهان تأمل کنند. در این روش، هنرمند صورت یک شیء یا موجود زنده را انتخاب و با بازنمایی و بررسی آن، وجوه معنایی سمبلیک یا روشی متفاوت در مواجه با جهان به‌وجود می‌آورد. به دیدن آثار «هومن نصیری»، در نگارخانه‌ی […]

بدون دیدگاه

نقد نمایشگاه علیرضا چلیپا در گالری اُ

تأثیر زمان بر پدیده‌ها در آثار علیرضا چلیپا

تأثیر زمان بر پدیده‌ها در آثار علیرضا چلیپا نقدی بر نمایشگاه «علیرضا چلیپا» در گالری «اُ» مجله هنرهای تجسمی آوام: به قلم جاوید رمضانی ادراک ما از زمان، وابسته به تموجات درونی و در تناقض با زمانِ بیرون از ذهن انسان است؛ این جریان سیال و تحول‌زا  که  قابلیت کنترل آن آرزویی دست‌نیافتنی بوده و خواهد بود، در پیوند با حافظه، مبدأ جهان تصویری‌ای می‌گردد که انسان، ریشه‌ها و ماهیت خود را در آن جست‌وجو می‌کند. به سراغ هنرمندی رفتیم که دغدغه‌ی او […]

بدون دیدگاه

مسعود اصلانی گالری هما

تعلیق سزانی و چالشِ فضای پسینی در آثار مسعود اصلانی

تعلیق سزانی و چالشِ فضای پسینی در آثار مسعود اصلانی نقدی بر نمایشگاه «مسعود اصلانی» در «گالری هما» مجله هنرهای تجسمی آوام: به قلم جاوید رمضانی رسالت هنر، نه در ایجاد لذت، آن‌چنان که ذهن‌گرایان گفتند: «در پدیداری حقیقت و چیستی هستی است». ارجاع به اشیاء پیرامون خود، مسیری برای بازخوانی و حقیقت چیزهایی است که در اطراف ما قابل‌ دیدن و محسوس است. در تاریخ هنر جدید غرب، یعنی از سال‌های اواخر قرن نوزدهم، این مسیر و سیاق قدیمی، […]

بدون دیدگاه

نقد نمایشگاه فاطمه بهمن سیاهمرد

تخیل و سیالیت در آثار نقاشیِ فاطمه بهمن سیاهمرد 

تخیل و سیالیت در آثار نقاشیِ فاطمه بهمن سیاهمرد  نقدی بر نمایشگاه «چالش عناصر» در گالری آران پروژه مجله هنرهای تجسمی آوام: به قلم جاوید رمضانی استدلال کل به جزء یا استدلال قیاسی[1] یکی از دو استدلال معروف در علم منطق است؛ استدلال کل به جزء، هنگامی کاربرد دارد که در استدلال از یک نظریه‌ی (تئوری) کلی استفاده کنیم؛ و به فرضیه یا فرضیه‌های جزئی برسیم. در این پژوهش‌ها، زمانی‌که پژوهشگر از نظریه استفاده می‌کند، فرضیه می‌سازد و برای آزمونِ فرضیه‌ها، داده‌ها را […]

بدون دیدگاه

نمایشگاه زندگی در گالری فرمانفرما

گریز از مهلکه‌ی انسان‌محوری در نقاشی‌های جواد علی‌محمدی اردکانی

گریز از مهلکه‌ی انسان‌محوری در نقاشی‌های جواد علی‌محمدی اردکانی گالری فرمانفرما مجله هنرهای تجسمی آوام: به قلم جاوید رمضانی به نگارخانه‌ی «فرمانفرما» رفتیم که میزبان آثار «جواد علی‌محمدی اردکانی» بود؛ او متولد 1348 در اردکان یزد است و دکتری پژوهش هنرش را از دانشگاه شاهد دریافت کرد؛ و اکنون استادیار، مدیر گروه نقاشی و عضو هیأت علمی دانشگاه علم و فرهنگ و نیز عضو شورای ثبت آثار منقول سازمان میراث فرهنگی است. در این کارنما، هنرمند 16 تابلوی رنگ و روغن […]

بدون دیدگاه

نمایشگاه پگاه رجامند گالری او

اسطوره‌ها، اشیاء و توهم در آثار پگاه رجامند

اسطوره‌ها، اشیاء و توهم در آثار پگاه رجامند گالری «اُ» مجله هنرهای تجسمی آوام: به قلم جاوید رمضانی تصاویر فراواقعگرایانه می‌توانند همگی بازتاب عالم خیال منفصل باشند؛ این فضای ادراکی را عوالمی میان جهان محسوس و عالم عقلانی گفته‌اند. به‌واقع نقاش، شهروند مکان مورد نظر تمدن کنونی ماست. پردازش و کنکاش ذهن نقاش در جهان محسوس، او را از فن و راهکار آکنده می‌کند و در جهان عقلانی سعی در جست‌وجوی امری نو دارد؛ در این میان ساختن فضایی درخور، […]

بدون دیدگاه

نقد نمایشگاه فریبا فرقدانی در گالری اعتماد

انسان‌گرایی در گلدان نقاشی‌های فریبا فرقدانی

متن یک گلدان در فضای هیچ، داستانی دیرینه و همچنان زیبا نقدی بر نمایش «فریبا فرقدانی» در گالری «اعتماد» مجله هنرهای تجسمی آوام: به قلم جاوید رمضانی در هفته گذشته، به نگارخانه‌ی «اعتماد» در کاخ «نگارستان» رفتیم که پذیرای نقاشی‌های «فریبا فرقدانی» بود؛ نقاشی که به سراغ طبیعت رفته است. او کارنامه‌ی درخشانی در سال‌های گذشته دارد که در رشته‌ی نقاشی دانشگاه آزاد، به‌عنوان مدرس و هنرمند در اصفهان مشغول به کار و فعالیت است. فرقدانی، علاوه بر نقاشی در […]

بدون دیدگاه

نمایشگاه ساسان نصیری گالری ایرانشهر

تلفیق نگاه هنر شکل‌گرا با نگاهی جدید در آثار ساسان نصیری

تلفیق نگاه هنر شکل‌گرا با نگاهی جدید در آثار ساسان نصیری نقدی بر نمایشگاه «ساسان نصیری» در گالری «ایرانشهر» مجله هنرهای تجسمی آوام: به قلم جاوید رمضانی جای شک است که بتوان تشریح کامل و همه‌جانبه‌ای از محصول هنری یک هنرمند ارائه داد؛ به‌خصوص اگر هنرمند در کار خود خبره باشد؛ نقاش به‌وسیله‌ی منطق هنری از محسوسات عینی و ذهنی خود عزیمت می‌کند تا نظریه‌ی بصری خود را ارائه دهد. طبیعت اطراف‌ انسان، منشاء بسیاری از تحرکات ذهن و مشکلات زیستی […]

بدون دیدگاه

شادی اجباری گالری هما

پدید آمدن هیولای اجباری در گالری هما

پدید آمدن هیولای اجباری در گالری هما نقدی بر نمایش «شادی اجباری» با نام «پدید آمدن هیولا» در گالری «هما» مجله هنرهای تجسمی آوام: به قلم جاوید رمضانی مرگ‌اندیشی، خصلتی است که بزرگان دین و اندیشه بر آن سفارش کرده‌اند؛ بمیرید، پیش از آن‌که بمیرید؛ به‌راستی آن‌که به‌هنگام نمی‌زید چگونه به‌هنگام می‌میرد؟ بدون ‌شک مرگ، عنصری کمال‌بخش است؛ زیستن آغشته به مرگ است؛ و آن‌کس که به‌سوی کمال زندگی کند، تداوم هستی او، مرگی در کمال است؛ مرگ، زیستن را […]

بدون دیدگاه

نقاشی ساله شریفی این سری عاشقانه باشه گالری هما

ساله شریفی و تکثیر عشق در جهان معاصر 

ساله شریفی و تکثیر عشق در جهان معاصر نقدی بر نمایش «این سری عاشقانه باشه» در گالری «هما» مجله هنرهای تجسمی آوام: جاوید رمضانی «گل« به‌عنوان عنصر طبیعی در جایگاه سوژه، همواره منشأ الهام هنرمندان بوده است؛ اما این فرم ‌طبیعی با گذشتن از فیلتر ذهن هنرمند، به تفاوت‌هایی نایل می‌شود که در نگاه مخاطب همان گل است، اما نحوه‌ی بازنمایی فرم که شامل تکنیک ‌و نحوه‌ی جاگذاری در تابلو و تغییرات رنگی و سبک طراحی خواهد بود، جهان رمزگانی […]

بدون دیدگاه

«سیاوش حاتم‌آبادی» در گالری والی

تعلیق | یادداشتی بر نمایشگاه «سیاوش حاتم‌آبادی»

تعلیق یادداشتی بر نمایشگاه «سیاوش حاتم‌آبادی» در گالری والی آوام مگ به قلم جاوید رمضانی «سیاوش حاتم‌آبادی»، هنرمند جوانی است که تجارب بسیاری را در حوزه‌ی نقاشی، گرافیک و موسیقی دارد. آشنایی من با او به نمایش آثارش در گالری «ایوان» باز‌می‌گردد؛ این نمایشگاه با عنوان «سینکرونیسیتی» استوار بر مفهوم «اتفاق» در جریان تولید اثر هنری و مدیای غالب نقاشی بود. توجه هنرمند به مفهوم «اتفاق»، فارغ از نگاه فلسفی به رویداد است؛ آن‌چنان‌که در نمایشگاه جدید او با عنوان […]

بدون دیدگاه

مرجان شکری گالری چهار

دنیای درون و جهان بیرون در آثار مرجان شکری

نقدی بر نمایشگاه «مرجان شکری» در گالری «چهار» ذره‌ دیوانه‌ی خدا آوام مگ به قلم جاوید رمضانی عالم خُرد و عالم کلان، دنیای درون و جهان بیرون، مرزها و افق‌های دانش ما را از هستی محدود کرده‌اند. با تعاریفی که در قرن هجدهم از زیبایی‌شناسی به‌عنوان علم ادراک در حوزه‌های مادون عقلانیت توسط «بوم گارتن» و «وینکلمن» و سپس تعریف جایگاه و «نقد قوه‌ی حکمِ» «کانت»، زیبایی‌شناسی به‌عنوان ابزار و باوری که عقل با بازی میان قوای فاهمه و خلاقه […]

بدون دیدگاه

کاویان هازلی گالری والی

«سرگیجه» کاویان هازلی | فقدان اتوپیای خیالی

نقدی بر نمایشگاه «سرگیجه» کاویان هازلی گالری والی آوام مگ به قلم جاوید رمضانی کاندینسکی در مقاله‌ای که در باب فرم انتشار داد، گفته بود دو قطب مشخص در هنر مدرن انتزاع تمام‌عیار و رئالیسم تمام‌عیار است. این فاصله بعدها در طراحی، بیانی متفاوت یافت و رویکردها به طراحی متعین و ازپیش‌تعریف‌شده همراه با آنیت سیال و سیلان خطوط خودبه‌خودی تعریف شد. در این دوران برای نقاشان امر قابل تعین و فرم سیال امکانات گسترده‌ای فراهم می‌آورد که طراحان در […]

بدون دیدگاه

«کوه کوه است» مصطفی فرج‌آبادی گالری اُ

کوه کوه نیست | تأمل دیداری در آثار مصطفی فرج‌آبادی

کوه کوه نیست | نقدی بر مجموعه «کوه کوه است» مصطفی فرج‌آبادی گالری اُ آوام مگ: به قلم جاوید رمضانی نقاشی قدیمی‌ترین عمل هنری انسان‌هاست. تجربه‌ی شکار و برخورد با طبیعت و رسم و نقرِ آن بر روی صخره‌ها قدرت انسان‌‌ها را برای مواجهه با ترس‌هایشان افزایش می‌داده است.  این جریان کارکرد ذهن آنان را وسیع‌تر کرده که خود آغازی بر پدیده‌ی تمدن‌سازِ نوشتار است. امروزه زبان بصری دارای دستور زبان مخصوص‌به‌خود است. نگریستن فعالیتی است خلاقانه که به تلاش نیاز […]

بدون دیدگاه

نمایشگاه نقاشی فرید جهانگیر در گالری ایرانشهر

کوهستانِ فرید جهانگیر | چه چیزی زیستن امروزِ ما را معنا دهد

یادداشتی بر نمایشگاه «کوهستان»، آثار فرید جهانگیر گالری ایرانشهر آوام مگ: به قلم جاوید رمضانی تا چه حد می‌توان هنر را در غالب یک شی‌ء صرف یا رفتاری بر اساس تکنیک تعریف نمود؟ آیا هنر براساس ایده‌ی هنرمند شکل می‌گیرد؟ حضور ایده در ذهن آیا حاصل سازوکارِ تفکر است یا تحریک احساسات در لحظه‌ای مشخص؟ هنر نقاشی آیا با شناخت معنی می‌یابد یا با عمل نقاشی؟ هنرمندان چه‌مقدار بر شناختِ ما از جهان افزوده‌اند؟ تشکیک و آفرینشِ سؤال مهم‌ترین اصل […]

بدون دیدگاه

جاوید رمضانی منتقد

پرونده نقد نمایشگاه‌های سال 97 به قلم جاوید رمضانی

پرونده نقد نمایشگاه‌های سال 97 به قلم جاوید رمضانی در این پرونده مروری داریم بر نقد نمایشگاه‌هایی که جاوید رمضانی در سال 97 نگاشته است که مشتمل بر 30 نقد است که قریب به اتفاق آن در حیطه نقاشی نوشته شده است. جاوید رمضانی سردبیر منتقدان برنامه هنرنامه، پر مخاطب‌ترین رویداد تخصصی هنرهای تجسمی است که چهارمین سال خود را سپری می‌کند و هرهفته جمعه‌ها از شبکه ۴ سیما پخش می‌شود. لیست زیر به لحاظ زمانی از نقدهای اخیر آغاز […]

بدون دیدگاه

نقاشی آنه محمد تاتاری گالری اعتماد

پرونده نقد نمایشگاه‌های سال ۹۶ به قلم جاوید رمضانی

جاوید رمضانی مدیر سایت آوام مگ، مدرس، منتقد، مولف، هنربان و هنرمند تجسمی است، او با سابقه‌ای بالغ بر سی سال در حوزه هنر و بیش از ۵۰ نمایشگاه گروهی و ۲۵ نمایشگاه انفرادی در سرتاسر ایران و جهان، اینک به مدت هشت سال است که مدیریت سایت خبری هنری را در دست دارد. او همچنین موسس گروه هنری آوام و زیر شاخه‌های آن است. در کنار این‌ها سردبیر منتقدین برنامه هنرنامه ویژه نقد هنرهای تجسمی در شبکه چهار سیما نیز می‌باشد.

بدون دیدگاه

نویسنده