یادداشتی بر سکوت فائزه قجاوند در گالری ایده

یادداشتی بر سکوت فائزه قجاوند در گالری ایده
نقد نمایشگاه
مجله هنرهای تجسمی آوام: به قلم مریم روشن‌فکر


نقد عکس فائزه قجاوند گالری ایده

افلاطون جزو اولین کسانی بود که هنر را به مراتب متعددی تقسیم کرد و هر یک را به نوع خود ارزش گذاری نمود. پوئسیس یکی از این گونه‌ها است که به معنی شاعرانگی ست این واژه در لغت به معنی ساختن از چیزی است که پیش از آن وجود نداشته است. اگر به معنای شعر توجه کنیم تاثیرات احساسات درونی انسانی بر ارائه تعبیر از جهان بیرونی، جوهر و استخوان بندی شعر است. در شعر منویات، تخیلات، احساسات و بسیاری از مفاهیم تجریدی دیگر به واسطه کلمه تصویر حجم و غیره به عینیت در می آیند.شاعرانگی در هنر قرن‌ها و شاید بتوان گفت از آن روز که انسان سعی در پر کردن فاصله جهان خیال و دنیای واقعی نمود وجود داشته است. بخصوص ما ایرانیان میراث‌دار گنجینه‌ای عظیم از هنر شاعرانه هستیم. در غرب نیز پس از دوران هنر کلاسیک رمانتیک‌ها با شعار برتری احساسات و هیجانات درونی انسانی پا به عرصه هنر گذاشتند هرچند نمی‌توان گفت آنان آغازگر جریان شاعرانگی در هنر غرب بودند اما توجه این مکتب به احساسات انسانی، ارزش گذاری به ادراک انسان و معیار قرار دادن آن برای درک جهان روشی بود که در آن انسان و  درون او محور، و بازتاب آن هنر بود.

نقد عکس فائزه قجاوند گالری ایده
در نمایشگاهی که فائزه قجاوند در گالری ایده به تماشا گذاشته نگاه شاعرانه او از اولین عنصر مقدس یعنی آب به وجودآورنده فضایی مملو از حساسیت فرمی و شاعرانگی است. قجاوند عکس‌های خود را به صورت سیاه و سفید ارائه داده است امکانی که با حذف رنگ مکانی برای عرض اندام ترکیب‌بندی فراهم می‌کند. آثار قجاوند از نظر ترکیب بندی و توجه به عناصر اولیه تصویر مانند بافت روابط نقطه و خط و تعادل و توازن دلپذیر و غنی هستند. او به مانند طراحی عکاسی کرده‌است از فضای منفی و ترکیب بندی‌های شرق دور مانند نقاشی‌های چین و ژاپن بهره کافی برده و عناصر جزئی را با دقتی بی نظیر در تصویر جانمایی کرده است.

نقد عکس فائزه قجاوند گالری ایده
او همچنین از بافت برای تلطیف و فضاسازی بهره برده و به واسطه همه این انتخاب‌ها تصاویری به غایت شاعرانه آفریده که در گفتمان‌ای شخصی و روایی قرار می گیرند. روایت او از جایی آغاز می شود که در کنار عکس‌ها بر روی دیوار مکان عکسبرداری قید شده: برکه ای در شهری و دریاچه ای در جایی دیگر…قجاوند به این ترتیب برای تصاویر رها، شاعرانه و بی مکان خود نقطه اتصال یعنی مکان تعریف نموده و به این ترتیب سعی دارد بین خود و جهان درون عکس ها فاصله‌ی عقلانی ایجاد کند.

نقد عکس فائزه قجاوند گالری ایده
او سعی می کند خوانش شاعرانه تصاویرش را کمی کمرنگ تر کند و لنگری به تخیل بیننده متصل کند که آن را در مکانی خاص ثابت نگه می‌دارد و با افزودن دلالت‌های مکانی به عکس‌هایی انتزاعی و بدون شاخصه آن‌ها را از فضای شاعرانه به سمت فضای انتقادی‌تر راهنمایی می‌کند این رویکرد هر چند لذت خالصانه مخاطب را در برخورد با آثار مخدوش می‌سازد اما برای او پرسش ایجاد می‌کند و به این ترتیب ماندگاری آن را در ذهن افزایش می دهد.

نقد عکس فائزه قجاوند گالری ایده
قجاوند دارای مدرک کارشناسی عکاسی است و دانشجوی کارشناسی ارشد او مجموعه سکوت را به عنوان بخشی از مجموعه بزرگتری که به عناصر چهارگانه می پردازد در اولین نمایشگاه خود در گالری ایده به تماشا گذاشته، عکس‌های این مجموعه به صورت دیجیتال و به ندرت آنالوگ عکاسی شده. هرچند، توجه او به استفاده بهتر از امکانات عکاسی آنالوگ و فیلمی و عکاسی با دوربین‌های قطع متوسط و بزرگ می‌توانست تاثیرات فرمی آثار را دو چندان کند و بر کیفیت و هیبت آثار بیافزاید زیرا چه در آثار و چه در توجه به ظرافت‌هایی مانند ساخت موسیقی ویژه برای نمایشگاه و توجه او به اهمیت فضاسازی، پیداست که او دارای قریحه لطیف و حساسیت بالا نسبت به فرم است.

نقد عکس فائزه قجاوند گالری ایده

قجاوند در این مجموعه رویکردی ساده را در کارنما و ارائه در پیش گرفته و به این ترتیب پیچیدگی بیشتری را که در درون ذهنش می گذرد در سکوت تصاویر پنهان کرده، همچنین عنوان «سکوت» که او برای این نمایشگاه برگزیده نشان می‌دهد که در پس تصاویر ساکت تلاطمی مخفی در جریان است.

نقدهای دیگر به همین قلم:

نقد نمایشگاه گل آرا جهانیان گالری اَ

قطعه‌های عمیقا انسانیِ گل‌آرا جهانیان در گالری اُ

قطعه‌های عمیقا انسانیِ گل‌آرا جهانیان گالری اُ مجله هنرهای تجسمی آوام: به قلم مریم روشن‌فکر عکاسی اسنپ شات یا عکاسی فوری که از سنت عکاسی خانوادگی و عکس یادگاری آمده زیبایی شناسی جدیدی را به عکاسی افزود، تصویر خالصانه وبی‌پرده که در زمان بحران واقعیت و مورد هجمه واقع شدن استنادی بودن عکس به عکاسی لحظه‌نگار و ثبت کننده مسیری تازه بخشید. عکاسان بسیاری این نوع عکاسی را بسط دادند، از وینوگرند و رابرت فرانک گرفته تا  امروز که افراد بسیاری […]

بدون دیدگاه

نقد نمایشگاه نئوتوپوگرافی در گالری راه ابریشم

زمین نگاری نو و چشم اندازهای پیش رو

زمین نگاری نو و چشم اندازهای پیش رو نقدی بر نمایشگاه چشم اندازهای پیش رو گالری راه ابریشم مجله هنرهای تجسمی آوام: به قلم مریم روشن‌فکر زمین نگاری نو  از گونه‌های مهم عکاسی پس از دهه ۱۹۶۰ است، زمانی که عکاسی متوجه شد باید جایی میانه‌ی عکاسی خبری و منظره نگاری کلاسیک بایستد. عکاسان شروع کردند به جستجوی تاثیرات انسان بر سیاره‌‌اش، آنان به ثبت تصاویر جهان نو پرداختند. این جهانی بود مملو از ماشین‌ها، ساختمان‌ها، جاده‌ها و تاثیرات حضور انسان […]

بدون دیدگاه

توپوس گالری ویستا

توپوس با چاشنی واقعیت در گالری ویستا

توپوس با چاشنی واقعیت در گالری ویستا نقدی بر نمایشگاه توپوس/ ساختن/ سکونت مجله هنرهای تجسمی آوام: به قلم مریم روشن‌فکر توپوس شهر یا سکونتگاه و واژه ای از ریشه یونانی است، جایی که انسان‌ها گرد هم می‌آیند و جایگاهی برای سکونت خود برقرار می‌کنند. این مکان ساختنی است و بقای انسان و شکل‌‌گیری تمدن او را تامین می‌کند. اما با گذر هزاره‌ها و درست در نقطه‌ای از تاریخ که ما بیشتر از همیشه به این سکونتگاه‌ها وابسته هستیم و زندگی […]

بدون دیدگاه

جیانگ‌پینگ‌هه خانه هنرمندان

جیانگ‌پینگ‌هه، طراحی برای تمام فصول

جیانگ‌پینگ‌هه، طراحی برای تمام فصول یادداشتی بر آثار هنرمند چینی در خانه هنرمندان ایران مجله هنرهای تجسمی آوام: به قلم مریم روشن‌فکر مراسم چهاردهمین سالگرد درگذشت مرتضی ممیز، گرافیست، طراح و تصویرگر برجسته ایرانی جمعه ۲۴ آبان در خانه هنرمندان ایران برگزار شد. این مراسم  همراه بود با معرفی و سخنرانی هنرمندی میهمان از آلمان. آقای جیانگ‌پینگ‌هه اصالتا متولد چین و سال‌هاست که در برلین به عنوان طراح گرافیک و ناشر مشغول به کار است و همچنین در دانشگاه برلین به […]

بدون دیدگاه

گوشه‌های مژگان خادمی‌راد در گالری ژینوس

گوشه‌های مژگان خادمی راد در گالری ژینوس گالری ژینوس مجله هنرهای تجسمی آوام: به قلم مریم روشن‌فکر پیتر وولن نظریه پرداز انگلیسی در مقاله‌ای پیرامون عکاسی با عنوان «آتش و یخ» به دلالت‌های نشانه‌ای عکاسی می‌پردازد و عکس‌های هنری و اکثر عکس‌های مستند را دلالت بر «وضعیت» می‌شمارد. این وضعیت که او از آن صحبت می‌کند، بر جهان واقع حاکم است و در مرز بین عینیت و ذهنیت عکاس پدیدار می‌شود. در نمایشگاه مژگان خادمی‌راد با عنوان«ملحقات و ضمیمه‌ها» که در […]

بدون دیدگاه

نقد نمایشگاه مهرداد فتحی

زخم‌های بی التیام در امتداد مفهوم فرهنگ

زخم‌های بی التیام در امتداد مفهوم فرهنگ نقدی بر نمایشگاه مهرداد فتحی در گالری تم مجله هنرهای تجسمی آوام: به قلم مریم روشن‌فکر فرهنگ، مفهومی چند لایه و غیر خطی است و نخستین کسی که تعریفی جامع و خارج از چهارچوب واژه از آن ارائه کرد مردم‌شناس انگلیسی ادوارد بانت تایلور[1] بود.  دکتر داریوش آشوری در کتاب تعریف‌ها و مفهوم فرهنگ می ‌گوید : تعریف تایلور از «فرهنگ» چنین است: « کلیت درهم تافته‌ای شامل دانش، دین، هنر، اخلاقیات، آداب و […]

بدون دیدگاه

نقد نمایشگاه لیلا سیبر در گالری ژاله

شعر و آنچه به جا مانده است در آثار لیلا سیبر

شعر و آنچه به جا مانده است در آثار لیلا سیبر نقدی بر نمایشگاه لیلا سیبر در گالری ژاله مجله هنرهای تجسمی آوام: به قلم مریم روشن‌فکر جستجوی شعر در انسان و شرق اسرار آمیز شرق جایگاه افسانه‌ها است، ادوارد سعید در کتاب ارزشمند شرق شناسی می گوید: « اصطلاح مشرق زمین تقریبا یک بدعت اروپایی بود و مشرق زمین از روزگار کهن سرزمین رویاها، موجودات عجیب و غریب، مناظر و خاطرات شبح مانند و رویدادهای به یاد ماندنی به شمار […]

بدون دیدگاه

ساسان ابری گالری محسن

روزگرد گالری محسن در آثار ساسان ابری

روزگردِ ساسان ابری در گالری محسن نقد نمایشگاه  مجله هنرهای تجسمی آوام: به قلم مریم روشن‌فکر فرم و کارماده در همه گونه‌های اثر هنری اولین سطح و مدخل ورودی مخاطب به اثر است. این فرم است که مانند چراغ راهنمایی جهت ورود را تعریف می‌کند و فرصتی است که مخاطب سرنخ‌های اصلی از محتوا و مفهوم اثر را دریابد. فرم آن‌چیزی است که با ادراک و حواس پنجگانه مخاطب ارتباط برقرار می‌کند و توجه او را نسبت به آنچه به عنوان اثر هنری […]

بدون دیدگاه

نمایشگاه مهسا کریمی زاده در گالری ایرانشهر

دیدار با آشنای ابدی ازلی انسان در شکوه رنج مهسا کریمی‌زاده

دیدار با آشنای ابدی ازلی انسان در شکوه رنج مهسا کریمی‌زاده نقدی بر نمایشگاه شکوه رنج مهسا کریمی زاده گالری ایرانشهر مجله هنرهای تجسمی آوام: به قلم مریم روشن‌فکر   فضا در هنرهای تجسمی یک کیفیت مهم است، کیفیتی که مکان و زمان و عناصر و اشیاء را در اثر هنری به یکدیگر متصل می‌کند. فضا محمل جریان انرژی در اثر است و فرم را تعریف می‌کند و فرم هیبت و صورت مادی اثر است که با حواس پنجگانه قابل درک […]

بدون دیدگاه

کرم خراط گالری راه ابریشم

کرم خراط | روایتی از بابک کاظمی و پرگل عینالو

روایت گالری راه ابریشم از کرم خراط و پوسیدگی درون نقدی بر نمایشگاه کرم خراط بابک کاظمی و پرگل عینالو گالری راه ابریشم مجله هنرهای تجسمی آوام: به قلم مریم روشن‌فکر کرم خراط آفتی گیاهی است که به درختان مختلف آسیب می‌زند، این کرم تا مدتی حدود دو سال در درون تنه درخت می‌ماند و از درون آن را می‌خورد و به این ترتیب است که درختی سبز به ناگاه خشک می‌شود و از بین می‌رود. افزایش دما و کاهش رطوبت در تضعیف بنیه […]

بدون دیدگاه

نقد نمایشگاه صعود شروین امدادیان

تصاویری از رنج و لذت در صعود شروین امدادیان

تصاویری از رنج و لذت در صعود شروین امدادیان نگاهی به مجموعه عکس‌های «صعود»، شروین امدادیان گالری ای جی مجله هنرهای تجسمی آوام: به قلم مریم روشن‌فکر  در دل مناظری بکر و تصاویری زیبا از قله‌هایی که این سرزمین کوهستانی و یکه را پوشانده‌اند، در وصف صعود و آرامش و خلسه‌ی ارتفاع، جایی که آسمان به زمین نزدیک است و ابرها را گویی می‌توان با دست گرفت، شروین امدادیان دوربین خود را به کار انداخته و پس از پشت سر گذاشتن […]

بدون دیدگاه

نقد نمایشگاه استعداد در گالری ای.جی

خیال‌انگیز یا بیان‌گر، در نمایش استعداد شاهین دانشفر و آرش قاضی

خیال‌انگیز یا بیان‌گر، در نمایش استعداد شاهین دانشفر و آرش قاضی یادداشتی بر نمایشگاه «استعداد» در گالری «ای.جی» مجله هنرهای تجسمی آوام: به قلم مریم روشن‌فکر از نظر من آن‌چه عکاسی به ارمغان آورده است، امکان پیشرفته‌ای در حیطه‌ی دیداری است که فاصله‌ی تصویر و تصور را کوتاه می‌کند. فاصله‌ای که در رسانه‌های دیگر تصویری، مانند: نقاشی و سینما دورتر و صعب‌العبورتر است؛ این درحالی است که عکاسی می‌تواند در جایگاه راوی یا سندساز نیز قرار گیرد؛ یا حتی در […]

بدون دیدگاه

امیرحسین شایگان گالری والی

«نامرئی‌ها» سه هزار بار به طبیعت نزدیک‌ترند

«نامرئی‌ها» سه هزار بار به طبیعت نزدیک‌ترند نقدی بر نمایشگاه «نامرئی‌ها» مجموعه عکس امیرحسین شایگان مجله هنرهای تجسمی آوام: به قلم مریم روش‌فکر در عصر اولین جمعه‌ی مردادماه، گالری «والی» میزبان نمایشگاهی از آثار هنرمند جوان، «امیرحسین شایگان»، است. مجموعه‌ی عکسی با عنوان «نامرئی‌ها» که در ابعاد متنوع و سیاه‌وسفید به تماشا گذاشته شده است. شایگان متولد سال 1359، در رشته‌ی مهندسی کشاورزی تحصیل کرده است؛ او زندگی خود را به واسطه‌ی شغل پدرش به‌عنوان یک فعال محیط‌ زیست و حشره‌شناس در […]

بدون دیدگاه

یادواره کیارستمی در مرکز نبشی

چند روزی در میان مرکز نبشی و یادواره‌ی عباس کیارستمی

چند روزی در میان مرکز نبشی و یادواره‌ی عباس کیارستمی نقدی بر نمایشگاه «چند روزی در میان مرکز نبشی» یادواره‌ی عباس کیارستمی آوام مگ: به قلم مریم روش‌فکر چند روزی است که دومین نمایشگاهی که «پرهام دیده‌ور»، به یادبود عباس کیارستمی، گردآوری کرده، در حال برگزاری است. نمایشگاهی از هفتاد‌و‌نه عکاس به مناسبت هفتاد‌و‌نهمین سالروز تولد او. هفتاد‌و‌نه عکس سیاه‌وسفید با چاپ آرت‌پرینت روی کاغذ و در اندازه‌ی 30در40 با قاب‌های یکسان و سیاهه‌ای از برجسته‌ترین عکاسان ایران. مهم‌ترین ویژگی […]

بدون دیدگاه

نمایشگاه «دو شهر» - نگارخانه‌ی دانشگاه هنر

تهران از نگاه دانشجویان ایرانی و آلمانی در نگارخانه‌ی دانشگاه هنر

تهران از نگاه دانشجویان ایرانی و آلمانی نگاهی به نمایشگاه «دو شهر» در نگارخانه‌ی دانشگاه هنر به همت دکتر «محمد مترجم‌زاده» و پروفسور «یورگ وینده» آوام مگ: به قلم مریم روشن‌فکر «دو شهر»، عنوان نمایشگاهی است که حاصل بخشی از برنامه‌ی سه‌ساله‌ی تبادل دانشگاهی بین گروه عکاسی دانشگاه هنر و دانشگاه دورتموند بوده که با حمایت مادی بنیاد «DAAD» برگزار شده است. مدیریت این دوره بر عهده‌ی دکتر «محمد مترجم‌زاده»، مدیر گروه عکاسی دانشگاه هنر، و پروفسور «یورگ وینده» از دانشگاه […]

بدون دیدگاه

یحیی دهقانپور گالری آران

یحیی دهقانپور | بازیابیِ ارزشِ عکاسی‌شدن

بازیابیِ ارزشِ عکاسی‌شدن نقدی بر نمایشگاه «بهاریه‌»‌ی یحیی دهقانپور | گالری پروژه‌های آران آوام مگ: به قلم مریم روشن‌فکر عکاسیِ هنری در ایران تاریخی سردرگم و ناشناخته دارد که تاکنون سامانی به آن داده نشده ‌است، اما از میان نام‌هایی که بی‌شک در روند شکل‌گیری و بالیدن آن مؤثر بوده‌اند، یحیی دهقانپور یکی از مؤثرترین افراد است. او معلمی متفاوت است و نسل‌های متمادیِ عکاسان ایران از کلاس‌های او بیرون آمده‌اند که تعداد اسامی شناخته‌شده در میانشان بسیار زیاد است. […]

2 comments

آرش بهرامی گالری اعتماد نگارستان

یادداشتی بر نمایشگاه آرش بهرامی در گالری اعتماد نگارستان

یادداشتی بر نمایشگاه آرش بهرامی در گالری اعتماد نگارستان هنر سیلوئت بدوی آوام مگ: به قلم مریم روشن‌فکر در اولین هفته‌ی آغاز به کار گالری‌ها در سال جدید، سالن گالری اعتماد در باغ‌موزه‌ی نگارستانِ تهران میزبان آثار آرش بهرامی است، هنرمندی که زیست‌گرایی و زیست‌هراسی را نقطه‌ی عزیمتِ فکریِ نمایشگاهِ خود قرار داده ‌است. این نمایشگاه با عنوان «چهل‌و‌یک» دربرگیرنده‌ی آثار نقاشی اوست که به‌طور کلی به چهار بخش تقسیم می‌شود و روایت‌گر داستانِ سفر و جست‌وجوست. این مجموعه داستان […]

1 comment

مریم روشنفکر منتقد

پرونده نقد نمایشگاه‌های سال 97 به قلم مریم روشن‌فکر

پرونده نقد نمایشگاه‌های سال 97 به قلم مریم روشن‌فکر در این پرونده مروری داریم بر نقد نمایشگاه‌هایی که مریم روشن‌فکر در سال 97 نگاشته است که مشتمل بر 26 نقد است که قریب به اتفاق آن در حیطه‌ی عکاسی، نقاشی و چیدمان نوشته شده است. مریم روشن‌فکر از منتقدان برنامه‌ی هنرنامه، پر مخاطب‌ترین رویداد تخصصی هنرهای تجسمی است که چهارمین سال خود را سپری می‌کند و هرهفته جمعه‌ها از شبکه ۴ سیما پخش می‌شود. لیست زیر به لحاظ زمانی از […]

بدون دیدگاه