پرویز تناولی در میان دو جهان

یادداشتی به مناسبت زادروز استاد پرویز تناولی
تناولی در میان دو جهان
آوام مگ: به قلم جاوید رمضانی


مطلبی به مناسبت تولد پرویز تناولی

چه نسبتی بین شعر و زیبایی‌شناسی برقرار است؟ شعر در اوج عقلانیت و زبانیت زندگی می‌کند. شعر گستره‌ی بلاواسطه‌ی ذهن برای پیداکردنِ امکانات معناییِ جدیدتر است؛ شاعرانگی صفتی است که سوژه در برخورد با زیستن و عزیمت به عقلانیتِ خود آن را کسب می‌کند. اما زیبایی‌شناسی امری است وابسته به محسوسات، آن‌چنان‌که از قرن هفدهم به بعد منوط به هنر نبوده و پاسخ گسترده‌ای به امر والای اخلاقی و محسوساتِ  زیستی در آن دوران بوده است.

چه‌گونه هنرمندی که وابسته به محسوساتِ خود است می‌تواند جلوه‌های شاعرانگی را نمایان کند؟

به‌طور قطع، جستجو در این مسیر و پای‌گذاردن به این جهانِ ایده‌آل جرأتی می‌خواهد جدی و قابل‌اعتنا. پرویز تناولی از مهم‌ترین هنرمندان معاصر ایرانی است. او برای اولین‌بار روحی نو به کالبد اثر جسمیِ سه‌بعدیِ ایرانی دمید. بازگشت تناولی به معماری و ساده‌گویی در فرم و هم‌چنین سمبل‌های اولیه‌ی هندسی، در کنار بازخوانی نشانه‌های اسطوره‌ای، باعث زنده‌کردنِ حقایق و شخصیت‌هایی چون شاعر، عاشق و مجسمه‌ساز است. وی، با تکیه بر مفهوم گفتمان غالبِ دوران، هنرمندی مدرن است، مدرن ازآن‌جهت که به فرم و جسمیتِ اثر هنری رویکردی ذهنی دارد؛ اما این گذاره، زمانی که ما را متوجه ذات شاعرانگی یا عاشقانگی می‌کند، دچار پارادوکس عقل‌ستیزی می‌شود.

زمانی که به روند و تقدّم و تأخّرِ زمانیِ تولیدات مجسمه‌ساز توجه می‌کنیم، می‌توانیم به این نتیجه دست یابیم که تناولی از ذهن پیشینیِ خود رها شده است. خلق اولین «هیچ»های وی تحت‌تأثیر فضای زمانه و سپهر سرنمونیِ غالب در ناخودآگاهِ هنرمندانِ آن دوران بود؛ هنرمندانی چون بهزاد گلپایگانی، حسین زنده‌رودی و دیگران. اما تنها او بود که به این ایده تجسد بخشید و شاید پنجاه‌سال‌بعد در این مناقشه شرکت کرد که این هیچ انگاری است یا همه‌چیزانگاری.

امروزه او برکتی‌ست، با شاگردان بسیاری که تربیت کرده، و الگویی‌ست برای آنان که طی‌کردن مسیر هنر را آسان می‌پندارند. بر هر هنرمند، واجب کفایی‌ست که زیستنِ او را بازخوانی نماید. جستجو، پژوهش، تعلیم و تعلّم و شرکت در نبردهای سخیف و والا او را حقیقت جاریِ جهان هنر ما کرده است.

پیوسته جاودان باشد استاد ــــ با کتاب‌ها، مجسمه‌ها، نقاشی‌ها، شاگردان و خاطراتش.

نقد نمایشگاه‌های قبل به قلم جاوید رمضانی را اینجا بخوانید:

[su_posts id=”67169″ tax_operator=”0″ order=”desc” orderby=”none”][su_posts id=”47315″ tax_operator=”0″ order=”desc”][/su_posts]

[su_posts id=”67142″ tax_operator=”0″ order=”desc” orderby=”none”][su_posts id=”47315″ tax_operator=”0″ order=”desc”][/su_posts]

[su_posts id=”67033″ tax_operator=”0″ order=”desc” orderby=”none”][su_posts id=”47315″ tax_operator=”0″ order=”desc”][/su_posts]

[su_posts id=”66246″ tax_operator=”0″ order=”desc” orderby=”none”][su_posts id=”47315″ tax_operator=”0″ order=”desc”][/su_posts]

[su_posts id=”65931″ tax_operator=”0″ order=”desc” orderby=”none”][su_posts id=”47315″ tax_operator=”0″ order=”desc”][/su_posts]

[su_posts id=”65526″ tax_operator=”0″ order=”desc” orderby=”none”][su_posts id=”47315″ tax_operator=”0″ order=”desc”][/su_posts]

[su_posts id=”65324″ tax_operator=”0″ order=”desc” orderby=”none”][su_posts id=”47315″ tax_operator=”0″ order=”desc”][/su_posts]

[su_posts id=”65119″ tax_operator=”0″ order=”desc” orderby=”none”][su_posts id=”47315″ tax_operator=”0″ order=”desc”][/su_posts]

[su_posts id=”64954″ tax_operator=”0″ order=”desc” orderby=”none”][su_posts id=”47315″ tax_operator=”0″ order=”desc”][/su_posts]

[su_posts id=”64599″ tax_operator=”0″ order=”desc” orderby=”none”][su_posts id=”47315″ tax_operator=”0″ order=”desc”][/su_posts]

[su_posts id=”64511″ tax_operator=”0″ order=”desc” orderby=”none”][su_posts id=”47315″ tax_operator=”0″ order=”desc”][/su_posts]

[su_posts id=”64401″ tax_operator=”0″ order=”desc” orderby=”none”][su_posts id=”47315″ tax_operator=”0″ order=”desc”][/su_posts]

[su_posts id=”64186″ tax_operator=”0″ order=”desc” orderby=”none”][su_posts id=”47315″ tax_operator=”0″ order=”desc”][/su_posts]

[su_posts id=”63959″ tax_operator=”0″ order=”desc” orderby=”none”][su_posts id=”47315″ tax_operator=”0″ order=”desc”][/su_posts]

[su_posts id=”63883″ tax_operator=”0″ order=”desc” orderby=”none”][su_posts id=”47315″ tax_operator=”0″ order=”desc”][/su_posts]

[su_posts id=”63774″ tax_operator=”0″ order=”desc” orderby=”none”][su_posts id=”47315″ tax_operator=”0″ order=”desc”][/su_posts]

[su_posts id=”63389″ tax_operator=”0″ order=”desc” orderby=”none”][su_posts id=”47315″ tax_operator=”0″ order=”desc”][/su_posts]

[su_posts id=”63169″ tax_operator=”0″ order=”desc” orderby=”none”][su_posts id=”47315″ tax_operator=”0″ order=”desc”][/su_posts]

[su_posts id=”61676″ tax_operator=”0″ order=”desc” orderby=”none”][su_posts id=”47315″ tax_operator=”0″ order=”desc”][/su_posts]

[su_posts id=”60822″ tax_operator=”0″ order=”desc” orderby=”none”][su_posts id=”47315″ tax_operator=”0″ order=”desc”][/su_posts]

[su_posts id=”60547″ tax_operator=”0″ order=”desc” orderby=”none”][su_posts id=”47315″ tax_operator=”0″ order=”desc”][/su_posts]

[su_posts id=”58001″ tax_operator=”0″ order=”desc” orderby=”none”][su_posts id=”47315″ tax_operator=”0″ order=”desc”][/su_posts]

[su_posts id=”57977″ tax_operator=”0″ order=”desc” orderby=”none”][su_posts id=”47315″ tax_operator=”0″ order=”desc”][/su_posts]

[su_posts id=”58598″ tax_operator=”0″ order=”desc” orderby=”none”][su_posts id=”47315″ tax_operator=”0″ order=”desc”][/su_posts]