گوشه‌های مژگان خادمی‌راد در گالری ژینوس

گوشه‌های مژگان خادمی راد در گالری ژینوس
گالری ژینوس
مجله هنرهای تجسمی آوام: به قلم مریم روشن‌فکر


پیتر وولن نظریه پرداز انگلیسی در مقاله‌ای پیرامون عکاسی با عنوان «آتش و یخ» به دلالت‌های نشانه‌ای عکاسی می‌پردازد و عکس‌های هنری و اکثر عکس‌های مستند را دلالت بر «وضعیت» می‌شمارد. این وضعیت که او از آن صحبت می‌کند، بر جهان واقع حاکم است و در مرز بین عینیت و ذهنیت عکاس پدیدار می‌شود.

در نمایشگاه مژگان خادمی‌راد با عنوان«ملحقات و ضمیمه‌ها» که در نگارخانه ژینوس به تماشا گذاشته شده، وضعیت از درون ذهن عکاس ابتدا به فضای درون قاب و سپس قاب و فضای بیرونی نمایشگاه تسری پیدا کرده‌است. خادمی‌راد در این کارنما مجموعه‌ای از گوشه‌های واقعیت زیستی خود را در کنار هم گذاشته و این گوشه‌ها را در گوشه‌های دیوار قرار داده، مجموعه فاقد روایت خطی است و مخاطب از کنجی به کنج دیگر می‌رود و تصاویر کوچک را دنبال می‌کند، تصاویری که گاهی یکدیگر را در فرم یا کلیتی محو دنبال می‌کنند. خادمی‌راد در چیدمان عکس‌های قاب شده که در اندازه‌ای کوچک در حاشیه‌ی سفید بزرگی محصور شده‌اند، گویی قطعات را از زوایای نادیدنی یا بی‌اهمیت اطراف جدا کرده و هیچ در صدد بزرگ کردن یا برجسته ‌کردن آن نیست، او حقیقت درون ذهن خود را در چشمش تکانده و تمام حشو و زائده‌های آن را بیرون ریخته و در عکسی به تصویر کشیده و بر قابی گذاشته است. گوشه‌های او فاقد روایت‌اند و فاقد دراما و قصه هستند. آنان از شخصیت‌پردازی تهی شده و به عینیت عریان و خالص تبدیل گشته‌اند.

خادمی‌راد همان‌گونه که پیتر وولن می‌گوید شارح وضعیت است، وضعیتی که ذهنی است و حد فاصل خود، حواس و جهان واقع و ملموس بیرونی است، یا به عبارت دیگر یک کل واحد ادراک شونده در ذهن است که از قطعات دریافت شده از جهان واقعیت تشکیل شده، اما اهمیت آن درچیست؟ یا به عبارت دقیق‌تر آیا این نوع عکاسی که خادمی‌راد برگزیده و در این کارنما ارائه داده‌است می‌تواند به واسطه عکاسی چیزی بر ادارک ما از جهان واقع می‌افزاید یا خیر؟ در واقع پاسخ مثبت است، این نگاهی جدید و خوانشی نوین است از رسانه‌ای که در عمر کوتاه خود پستی‌ها و بلندی‌های مختلفی را پشت سر گذاشته، اما قدرت ارتباطی آن همچنان پابرجاست و توان برانگیختن حواس پنجگانه یا واسط‌های فرمال در آن بسیار قوی است، به این معنی که عکس می‌تواند از طریق حس بینایی با قدرت زیاد به ذهن رسوخ کند و حتی تکانه‌های سایر حواس پنجگانه مانند لامسه، بویایی، شنوایی و حتی چشایی را برانگیزد.

خادمی‌راد از این رسانه استفاده می‌کند تا از درون جهان زیسته خود، خیال خود و همه آن‌چه درون تصّور خود دارد تصویری بیافریند که مخاطب را نیز برای خیال ورزی برانگیزد و بدون اینکه بخواهد با ارجاعی متنی یا حتی پدیدارشناسانه با او سخن بگوید، به سادگی بیان کننده ادراک خود است و به همین سادگی ادراک مخاطب را بر می‌انگیزد، مخاطب می‌تواند در این نمایشگاه پرسه بزند و از همه آن‌چه به چشم او وارد می‌شود تخیل، خاطره یا حسی را داشته باشد. می‌تواند با دیدن یک برگ در یک زمینه سفید که با کمی دقت معلوم می‌شود یک روشویی است به یاد پارچه‌ای طرحدار با شکل برگ بیافتد و یا خاطره‌ی روزی در یک باغ و غیره و غیره.

هیچ اجباری از طرف عکاس برای مخاطب نیست تا برداشتی خارج از میل، نیاز و تخیل خود داشته باشد، او مجبور نیست رمزگانی را کشف و معمایی را حل کند، او قرار است با تخیل عکاس برانگیخته شود تا خود به وادی خیال برود و این یک دستاورد آزادانه است که به واسطه پرهیز از بزرگنمایی بیهوده و زیاده‌گویی یا کم‌گویی سبکی، پرهیز از بها دادن آشکار به فرار یا قرار در قواعد زیبایی‌شناختی تصویر عکاسانه (نورسنجی، عمق میدان، لحن لنز، ترکیب‌بندی و …) به دست آمده. پیداست که عکاس به کارماده خود تسلط دارد و از سر خطا عکس نگرفته و البته که توان تکنیکی او و تسلط بر ابزار ستون و استقرار یک و هر نمایشگاهی است که دیدنی باشد، اما این به معنی باقی ماندن در چهارچوب ابزار نیست، زیرا همان‌گونه که از نامش پیداست وسیله‌ایست برای نیل به مقصود نه اینکه هدف باشد.

مژگان خادمی‌راد متولد 1364 و دانش‌‌آموخته رشته عکاسی از دانشگاه هنر در مقطع کارشناسی ارشد است، و کارنمای او در گالری ژینوس اولین نمایشگاه انفرادی اوست.

نقدهای دیگر به همین قلم:

نقد نمایشگاه مهرداد فتحی

زخم‌های بی التیام در امتداد مفهوم فرهنگ

زخم‌های بی التیام در امتداد مفهوم فرهنگ نقدی بر نمایشگاه مهرداد فتحی در گالری تم مجله هنرهای تجسمی آوام: به قلم مریم روشن‌فکر فرهنگ، مفهومی چند لایه و غیر خطی است و نخستین کسی که تعریفی جامع و خارج از چهارچوب واژه از آن ارائه کرد مردم‌شناس انگلیسی ادوارد بانت تایلور[1] بود.  دکتر داریوش آشوری در کتاب تعریف‌ها و مفهوم فرهنگ می ‌گوید : تعریف تایلور از «فرهنگ» چنین است: « کلیت درهم تافته‌ای شامل دانش، دین، هنر، اخلاقیات، آداب و […]

بدون دیدگاه

نقد نمایشگاه لیلا سیبر در گالری ژاله

شعر و آنچه به جا مانده است در آثار لیلا سیبر

شعر و آنچه به جا مانده است در آثار لیلا سیبر نقدی بر نمایشگاه لیلا سیبر در گالری ژاله مجله هنرهای تجسمی آوام: به قلم مریم روشن‌فکر جستجوی شعر در انسان و شرق اسرار آمیز شرق جایگاه افسانه‌ها است، ادوارد سعید در کتاب ارزشمند شرق شناسی می گوید: « اصطلاح مشرق زمین تقریبا یک بدعت اروپایی بود و مشرق زمین از روزگار کهن سرزمین رویاها، موجودات عجیب و غریب، مناظر و خاطرات شبح مانند و رویدادهای به یاد ماندنی به شمار […]

بدون دیدگاه

ساسان ابری گالری محسن

روزگرد گالری محسن در آثار ساسان ابری

روزگردِ ساسان ابری در گالری محسن نقد نمایشگاه  مجله هنرهای تجسمی آوام: به قلم مریم روشن‌فکر فرم و کارماده در همه گونه‌های اثر هنری اولین سطح و مدخل ورودی مخاطب به اثر است. این فرم است که مانند چراغ راهنمایی جهت ورود را تعریف می‌کند و فرصتی است که مخاطب سرنخ‌های اصلی از محتوا و مفهوم اثر را دریابد. فرم آن‌چیزی است که با ادراک و حواس پنجگانه مخاطب ارتباط برقرار می‌کند و توجه او را نسبت به آنچه به عنوان اثر هنری […]

بدون دیدگاه

نمایشگاه مهسا کریمی زاده در گالری ایرانشهر

دیدار با آشنای ابدی ازلی انسان در شکوه رنج مهسا کریمی‌زاده

دیدار با آشنای ابدی ازلی انسان در شکوه رنج مهسا کریمی‌زاده نقدی بر نمایشگاه شکوه رنج مهسا کریمی زاده گالری ایرانشهر مجله هنرهای تجسمی آوام: به قلم مریم روشن‌فکر   فضا در هنرهای تجسمی یک کیفیت مهم است، کیفیتی که مکان و زمان و عناصر و اشیاء را در اثر هنری به یکدیگر متصل می‌کند. فضا محمل جریان انرژی در اثر است و فرم را تعریف می‌کند و فرم هیبت و صورت مادی اثر است که با حواس پنجگانه قابل درک […]

بدون دیدگاه

کرم خراط گالری راه ابریشم

کرم خراط | روایتی از بابک کاظمی و پرگل عینالو

روایت گالری راه ابریشم از کرم خراط و پوسیدگی درون نقدی بر نمایشگاه کرم خراط بابک کاظمی و پرگل عینالو گالری راه ابریشم مجله هنرهای تجسمی آوام: به قلم مریم روشن‌فکر کرم خراط آفتی گیاهی است که به درختان مختلف آسیب می‌زند، این کرم تا مدتی حدود دو سال در درون تنه درخت می‌ماند و از درون آن را می‌خورد و به این ترتیب است که درختی سبز به ناگاه خشک می‌شود و از بین می‌رود. افزایش دما و کاهش رطوبت در تضعیف بنیه […]

بدون دیدگاه

نقد نمایشگاه صعود شروین امدادیان

تصاویری از رنج و لذت در صعود شروین امدادیان

تصاویری از رنج و لذت در صعود شروین امدادیان نگاهی به مجموعه عکس‌های «صعود»، شروین امدادیان گالری ای جی مجله هنرهای تجسمی آوام: به قلم مریم روشن‌فکر  در دل مناظری بکر و تصاویری زیبا از قله‌هایی که این سرزمین کوهستانی و یکه را پوشانده‌اند، در وصف صعود و آرامش و خلسه‌ی ارتفاع، جایی که آسمان به زمین نزدیک است و ابرها را گویی می‌توان با دست گرفت، شروین امدادیان دوربین خود را به کار انداخته و پس از پشت سر گذاشتن […]

بدون دیدگاه

نقد نمایشگاه استعداد در گالری ای.جی

خیال‌انگیز یا بیان‌گر، در نمایش استعداد شاهین دانشفر و آرش قاضی

خیال‌انگیز یا بیان‌گر، در نمایش استعداد شاهین دانشفر و آرش قاضی یادداشتی بر نمایشگاه «استعداد» در گالری «ای.جی» مجله هنرهای تجسمی آوام: به قلم مریم روشن‌فکر از نظر من آن‌چه عکاسی به ارمغان آورده است، امکان پیشرفته‌ای در حیطه‌ی دیداری است که فاصله‌ی تصویر و تصور را کوتاه می‌کند. فاصله‌ای که در رسانه‌های دیگر تصویری، مانند: نقاشی و سینما دورتر و صعب‌العبورتر است؛ این درحالی است که عکاسی می‌تواند در جایگاه راوی یا سندساز نیز قرار گیرد؛ یا حتی در […]

بدون دیدگاه

امیرحسین شایگان گالری والی

«نامرئی‌ها» سه هزار بار به طبیعت نزدیک‌ترند

«نامرئی‌ها» سه هزار بار به طبیعت نزدیک‌ترند نقدی بر نمایشگاه «نامرئی‌ها» مجموعه عکس امیرحسین شایگان مجله هنرهای تجسمی آوام: به قلم مریم روش‌فکر در عصر اولین جمعه‌ی مردادماه، گالری «والی» میزبان نمایشگاهی از آثار هنرمند جوان، «امیرحسین شایگان»، است. مجموعه‌ی عکسی با عنوان «نامرئی‌ها» که در ابعاد متنوع و سیاه‌وسفید به تماشا گذاشته شده است. شایگان متولد سال 1359، در رشته‌ی مهندسی کشاورزی تحصیل کرده است؛ او زندگی خود را به واسطه‌ی شغل پدرش به‌عنوان یک فعال محیط‌ زیست و حشره‌شناس در […]

بدون دیدگاه

یادواره کیارستمی در مرکز نبشی

چند روزی در میان مرکز نبشی و یادواره‌ی عباس کیارستمی

چند روزی در میان مرکز نبشی و یادواره‌ی عباس کیارستمی نقدی بر نمایشگاه «چند روزی در میان مرکز نبشی» یادواره‌ی عباس کیارستمی آوام مگ: به قلم مریم روش‌فکر چند روزی است که دومین نمایشگاهی که «پرهام دیده‌ور»، به یادبود عباس کیارستمی، گردآوری کرده، در حال برگزاری است. نمایشگاهی از هفتاد‌و‌نه عکاس به مناسبت هفتاد‌و‌نهمین سالروز تولد او. هفتاد‌و‌نه عکس سیاه‌وسفید با چاپ آرت‌پرینت روی کاغذ و در اندازه‌ی 30در40 با قاب‌های یکسان و سیاهه‌ای از برجسته‌ترین عکاسان ایران. مهم‌ترین ویژگی […]

بدون دیدگاه

نمایشگاه «دو شهر» - نگارخانه‌ی دانشگاه هنر

تهران از نگاه دانشجویان ایرانی و آلمانی در نگارخانه‌ی دانشگاه هنر

تهران از نگاه دانشجویان ایرانی و آلمانی نگاهی به نمایشگاه «دو شهر» در نگارخانه‌ی دانشگاه هنر به همت دکتر «محمد مترجم‌زاده» و پروفسور «یورگ وینده» آوام مگ: به قلم مریم روشن‌فکر «دو شهر»، عنوان نمایشگاهی است که حاصل بخشی از برنامه‌ی سه‌ساله‌ی تبادل دانشگاهی بین گروه عکاسی دانشگاه هنر و دانشگاه دورتموند بوده که با حمایت مادی بنیاد «DAAD» برگزار شده است. مدیریت این دوره بر عهده‌ی دکتر «محمد مترجم‌زاده»، مدیر گروه عکاسی دانشگاه هنر، و پروفسور «یورگ وینده» از دانشگاه […]

بدون دیدگاه

یحیی دهقانپور گالری آران

یحیی دهقانپور | بازیابیِ ارزشِ عکاسی‌شدن

بازیابیِ ارزشِ عکاسی‌شدن نقدی بر نمایشگاه «بهاریه‌»‌ی یحیی دهقانپور | گالری پروژه‌های آران آوام مگ: به قلم مریم روشن‌فکر عکاسیِ هنری در ایران تاریخی سردرگم و ناشناخته دارد که تاکنون سامانی به آن داده نشده ‌است، اما از میان نام‌هایی که بی‌شک در روند شکل‌گیری و بالیدن آن مؤثر بوده‌اند، یحیی دهقانپور یکی از مؤثرترین افراد است. او معلمی متفاوت است و نسل‌های متمادیِ عکاسان ایران از کلاس‌های او بیرون آمده‌اند که تعداد اسامی شناخته‌شده در میانشان بسیار زیاد است. […]

2 comments

آرش بهرامی گالری اعتماد نگارستان

یادداشتی بر نمایشگاه آرش بهرامی در گالری اعتماد نگارستان

یادداشتی بر نمایشگاه آرش بهرامی در گالری اعتماد نگارستان هنر سیلوئت بدوی آوام مگ: به قلم مریم روشن‌فکر در اولین هفته‌ی آغاز به کار گالری‌ها در سال جدید، سالن گالری اعتماد در باغ‌موزه‌ی نگارستانِ تهران میزبان آثار آرش بهرامی است، هنرمندی که زیست‌گرایی و زیست‌هراسی را نقطه‌ی عزیمتِ فکریِ نمایشگاهِ خود قرار داده ‌است. این نمایشگاه با عنوان «چهل‌و‌یک» دربرگیرنده‌ی آثار نقاشی اوست که به‌طور کلی به چهار بخش تقسیم می‌شود و روایت‌گر داستانِ سفر و جست‌وجوست. این مجموعه داستان […]

1 comment

مریم روشنفکر منتقد

پرونده نقد نمایشگاه‌های سال 97 به قلم مریم روشن‌فکر

پرونده نقد نمایشگاه‌های سال 97 به قلم مریم روشن‌فکر در این پرونده مروری داریم بر نقد نمایشگاه‌هایی که مریم روشن‌فکر در سال 97 نگاشته است که مشتمل بر 26 نقد است که قریب به اتفاق آن در حیطه‌ی عکاسی، نقاشی و چیدمان نوشته شده است. مریم روشن‌فکر از منتقدان برنامه‌ی هنرنامه، پر مخاطب‌ترین رویداد تخصصی هنرهای تجسمی است که چهارمین سال خود را سپری می‌کند و هرهفته جمعه‌ها از شبکه ۴ سیما پخش می‌شود. لیست زیر به لحاظ زمانی از […]

بدون دیدگاه

 

 

نویسنده