یادداشتی بر نمایش معبد انجیر محمد پیریایی در سالن مدار موازی گالری دستان
در دوران‌های بحرانی تاریخ ایران، زمانی که ساختار و شاکله‌ها بر اثر تهاجم بیگانگان دچار نقصان و کمبود می‌گردد و جریان زیستن در این فلات در معرض خطر است، بازنمایی گفتمان ایرانشهری واکنش عقل جمعی به این روند خواهد بود.
امروزه هم شاهد بازنگری همین روند و شکل گیری نمایشگاه‌هایی با محوریت و مدح ایران با بازنمایی گفته‌های روشنفکرانی که تا دیروز مطرود و منزوی بوده و سخن گفتن از آنان دنبال کننده‌ای نداشت. همچنین بزرگانی رو به پهلوی خوانی آورده‌اند و بازار آموزش زبان‌های باستانی گرم شده و زبان شناسان رو به گسترش هستند.
ما در مقام قضاوت نیستیم اما تا کی می‌توان با فرمول‌های واکنشی به جهان اطراف پاسخ داد و تفکر را قربانی کمیت عوام‌پسند کرد و در امتداد جریان سخن گفت.
در این دوران کسانی با زبان رمز و تمثیل و هنر اصیل در پی پاسخگویی و بازنمایی رنج و احساس مردمان دارند. شکایت از روزگار و یا راه‌کار گریز از این بلایا نیازمند زبان امروز است تا آیندگان بتوانند به حقیقت تاریخ دست پیدا کرده و امروز را چراغ راه کنند.
محمد پیریایی آثارش را در آذرماه امسال در نمایشی یک‌ماهه در گالری دستان در معرض دید عموم قرار داد. وی مجسمه‌سازی است که به کمک مدیای دوم خود یعنی نقاشی سعی در تأکید اصالت ایده و حقانیت تفکر خود دارد.
آثار گذشته پیریایی که درگیر پیدا کردن اصالت وجودی هستی تاریخی ایران داشت، در این نمایش آیکون‌های حجمی خود را با آرایه‌های جدیدی تولید کرده و با قرار دادن تصاویر دوبعدی خود و تکنیک قابل‌تأمل‌اش اشاره‌ای بینامتنی به جنگ و ویرانی تمدن ایرانی دارد.
تطابق تجربه زیسته اکنون در آثار وی به همراه صحنه‌آرایی موردپذیرش مخاطبان و مجموعه‌داران بسیاری گردید تا جایی که در دوران بحران اقتصادی موفق به فروش کل آثارش شد. این درخشش بیانگر این است که حقیقت احساسی و سمبلیک موجب کاتارسیس و هم‌دلی مخاطبان گردیده است.
پیریایی که هنرمندی خودانگیخته و سخت‌کوش است، رؤیای وطنی آباد در سر دارد که در دام شعار و سطح انگاری برای ایجاد رابطه با مخاطبان خود نیفتاده است؛ اگرچه در استانداردهای تولید و صحنه‌آرایی نمایش خود دچار نقصان است که در شرایط اکنون می‌توان از آن اغماض نمود. چراکه این صحنه‌آرایی خود ابتکاری ارزشمند و هزینه مازادی است که پیریایی برای انتقال مفهوم خود به جان خریده است. البته نباید از هم‌دلی گالری که سعی در بالا بردن استانداردهای نمایش دارد گذشت همچنان که این شرایط سخت برای گالری نیز متصور است.
در این روزهای سخت تهاجم خارجی و سختی معیشت و روان‌های رنجورمان رفتن به نمایشگاه و دیدن نمایشی پروپیمان که با سخت‌کوشی هنرمند و گالری دار فارغ از عسرت روزگار و صرفه‌جویی تولید شده، باعث امید و هم‌دلی است.
استقبال از نمایش، پاسخی است که هنردوستان و هم‌وطنان به این حسن نیت و تلاش داده‌اند.
این یادداشت و گزارش تصوری برای ثبت در جریده تاریخ نگاشته شد تا تأثیر کار صادقانه و ازخودگذشتگی را با تحرکات اینستاگرامی تمایز دهد و فرق کنش با واکنش مشهود گردد.
پانویس: «بهشتی برای گونگادین نیست» عنوان کتابی از علی میردریکوندی نویسنده‌ای که ترجیح می‌دهد با نام گونگادین خوانده شود. علی میردریکوندی دهقان ایرانی بود که به صورت خود آموخته خواندن و نوشتن زبان فارسی را فرا گرفت و بعد از آن زبان انگلیسی بریتانیایی و آمریکایی را با کمک سربازانی که در جنگ جهانی دوم به ایران آمده بودند یادگرفت. همچنین مستندی از این نویسنده توسط غلامرضا نعمت‌پور دربارهٔ زندگی این نویسنده نیز ساخته شده است.
در همین ارتباط بخوانید:
یادداشت‌هایی بر نقاشی‌های پایان قرن
یادداشت‌هایی بر نقاشی‌های پایان قرن جلد دوم
گفتگو و نقد نمایشگاه‌ها به قلم جاوید رمضانی:
گفتگو با هستی و نگاه به زیست بوم در آثار محمد زحمتکش
اصغر اهری پور | زمانمندی و زیست هنری فارغ از دنیای حرفه ای
منطقه خاکستری فهیمه مومنی در گالری نگر
قصه می‌گوییم که بخوابانیم یا بیدار کنیم؟
علیرضا اسکندری راوی بی‌پروای زمان اکنون
کهنه دکمه‌های نازلی عباسی و پونکتوم‌ها | رمان قطوری از تاریخ یک خانواده
لابیرنتز عاطفه مجیدی نژاد | انهدام سنت یا فرادهش؟
دریچه‌ای در بازتاب | آثار شقایق سعیدی با رویکردی پدیدارشناسانه
جایگاه نقد هنر در ایران، شغل یا فراغت؟
حلقه‌ی گم‌شده‌ی دیزاین و طراحی در فضای معاصر
فقدان فرهاد مشیری | شوخی مهیب و نفرین تجدد
فاطمه ژاله و سرزمین تروماهای پلاستیکی
نیم تنه‌های غریب مانده قدرت الله عاقلی در گالری اعتماد
در انتظار قطعیت جهان جدید در آثار ژیلا کامیاب
