دیدار با آشنای ابدی ازلی انسان در شکوه رنج مهسا کریمی‌زاده

دیدار با آشنای ابدی ازلی انسان در شکوه رنج مهسا کریمی‌زاده
نقدی بر نمایشگاه شکوه رنج مهسا کریمی زاده
گالری ایرانشهر
مجله هنرهای تجسمی آوام: به قلم مریم روشن‌فکر


 

نمایشگاه مهسا کریمی زاده در گالری ایرانشهر

فضا در هنرهای تجسمی یک کیفیت مهم است، کیفیتی که مکان و زمان و عناصر و اشیاء را در اثر هنری به یکدیگر متصل می‌کند. فضا محمل جریان انرژی در اثر است و فرم را تعریف می‌کند و فرم هیبت و صورت مادی اثر است که با حواس پنجگانه قابل درک است. در هنر چیدمان فضا بستر اصلی است و چیدمان این ویژگی را دارد که با ایجاد فضایی سه بعدی امکان تعامل بیشتر بین مخاطب و اثر هنری را به وجود می‌آورد در اثر چیدمان اغلب امکان ورود و حرکت در اثر هنری به بیننده داده می‌شود و به ترتیب است که فضا می‌تواند از اثر هنری به مخاطب منتقل شود و تعاملی مثبت بین این دو ایجاد نماید. در هنر چیدمان امکان تجربه گسترده‌ای از فرم برای مخاطب محیا می‌شود و او می‌تواند اثر هنری را لمس و تجربه کند.

نمایشگاه مهسا کریمی زاده در گالری ایرانشهر

مهسا کریمی‌زاده در اثر چیدمانی که در نگارخانه ایرانشهر به تماشا گذاشته است دو وجه قابل توجه را ارائه کرده، اولی ایجاد مهابت در اثر هنری است، اثری که ابعادی بزرگ دارد و مخاطب برای درک کامل آن نیازمند دور و نزدیک شدن و گردش در اثر است که همین امر موجب می‌شود مخاطب برای درک و دریافت کامل اثر مجبور باشد به تخیل خود رجوع کند به این دلیل که چون درک او از اثر ناخودآگاه، جزئی است و میدان دیدش به او اجازه ادارک یکباره و کامل اثر را نمی‌دهد بنابراین مجبوراست این قطعات را در ذهن خودش سرهم کند و از همین روزنه‌ی کوچک است که تخیل می‌تواند وارد شود و به اثر چیزی را بیافزاید. دومی استفاده از گالری به مثابه تکیه‌گاه و بستر اصلی کار است، در این اثر احجامی بزرگ که از میله‌هایی سیاه و پلاستیک تشکیل شده‌اند بر دیوار و ستون‌های گالری روییده‌اند. کریمی‌زاده در واقع با استفاده بهینه از نورپردازی، کارماده و فضای گالری کلیت اثر خود را خلق نموده. او در این کار از فضای گالری به مثابه یک بوم سه بعدی بهره برده است و توانسته با ایجاد احجامی با ابعادی بزرگ و کیفیات بصری که به فضا داخل و خارج می‌شوند فضای خالی گالری را نیز فعال گرداند. در ابتدای ورود به گالری کریمی‌زاده فضایی را ایجاد کرده که از دیوار بیرونی به سمت درون حرکت می‌کند. این حجم به واسطه پلاستیک شفافی ایجاد شده که از فاصله یک دیوار تا یک ستون کشیده‌شده‌اند. پلاستیکی که در اثر کشیدگی نیمه شفاف است و در بیرون یک برآمدگی کوچک دارد و حتی می‌توان در فضای مثلثی بین آن وارد شد و از درون حجم به بیرون نگریست. در این چیدمان که در ابتدای سالن واقع شده خبری از میله‌ها یا سیخ‌های سیاه رنگ نیست، این آغاز «رنج» است. عنوان این نمایشگاه «شکوه رنج است» و کریمی‌زاده در گزاره نمایشگاه که به قلم امید قجریان نوشته شده به درد به مثابه اولین آشنای ادراکی انسان اشاره کرده‌است که از آن متولد شده و دستاویز انسان برای دریافتن اهمیت زیستن است و آن را هم معنی با رنج قرار داده‌است.

نمایشگاه مهسا کریمی زاده در گالری ایرانشهر

رنج در آثار کریمی‌زاده دگردیسی را تجربه می‌کند، از آغاز که حجمی بی‌رنگ و شکل است تا انتها که به صورت میله‌های تیز و سیاه رنگ از دل هستیِ آغازشده بیرون زده‌است. در واقع او روند پیچیده شدن و شکل گرفتن رنج را به صورت  چیدمان بزرگی تجسم بخشیده که می‌توان و باید در آن زمانی را سپری کرد و بود و نبود آن را تجربه نمود. در این اثر کریمی‌زاده موفق شده لایه‌های مختلف رنج را در فضا شبیه‌سازی کند. از بازی نور و سایه و ایجاد بافت‌های بصری که پلاستیک‌های کشیده و پیچیده شده ایجاد می‌کنند تا تیزی‌هایی که می‌توانند به تن مخاطب فرو روند و متراکم و پخش می‌شوند.

فرم‌های بصری که کریمی‌زاده ایجاد می‌کند، متکی بر اشکالی است که به فرم‌ها و حیات ارگانیک و سلولی بدن موجودات شبیه هستند. مثلا پلاستیک‌ها مانند بافت همبند رباط‌ها و قلاف‌های ماهیچه‌ای است و احجام تیغ دار سیاه نیز بی شباهت به ویروس نیستند.

این استراتژی عمومی کریمی‌زاده‌ است که در نمایشگاه پیشین او نیز وجود داشت، به عبارتی آثار او بر مبنای الهامی مستقیم و غیر مستقیم از اشکال طبیعی خلق می‌شوند، که گاهی بسیار به آن نزدیک می‌شود و تا شکل ساختاری پایه و سلولی پیش می‌رود و گاهی در بیرون آن می‌ایستد و از دور به فرم‌ها و اشکال عمومی‌تر حیاتی توجه می‌کند.

در این نمایشگاه به عقیده من او وجه سمبلیک رنج را در نظر گرفته و با یک فضاسازی ماهرانه مخاطب را به درون می‌برد و اشکالی را پیش چشم او می‌گستراند که به حیات میکروسکوپی شبیه هستند. این شباهت دو پهلو را کریمی به صورتی سمبلیک نیز مصرف می‌کند. او از بزرگ کردن و ایجاد چیدمانی طراحی شده برای یک فضای خاص استفاده می‌کند تا مخاطب خود را با تجربه دو پهلوی درد و رنج به مثابه ناراحتی و همچنین جزئی جدایی‌ناپذیر و واقعیتی همیشه حاضر روبرو کند. از همین رو نیز هست که نمایشگاه او روندی تجربه شونده است و منوط به برانگیختن حسّانی (لمس و بینایی)، مواجهه با خاطره و تصورات پیشنین و همچنین اگر بتوان بین دو تجربه حسی و برانگیخته شدن رویاها و خاطرات ارتباط را برقرار کرد، تفکر عقلانی است که می‌تواند درگیر عمومیت بخشیدن به مقوله انسان و رابطه ابدی ازلی او با رنج باشد.

نقدهای دیگر به همین قلم:

[su_posts id=”72233″ tax_operator=”0″ order=”desc” orderby=”none”][su_posts id=”47315″ tax_operator=”0″ order=”desc”][/su_posts]

[su_posts id=”72138″ tax_operator=”0″ order=”desc” orderby=”none”][su_posts id=”47315″ tax_operator=”0″ order=”desc”][/su_posts]

[su_posts id=”71349″ tax_operator=”0″ order=”desc” orderby=”none”][su_posts id=”47315″ tax_operator=”0″ order=”desc”][/su_posts]

[su_posts id=”71049″ tax_operator=”0″ order=”desc” orderby=”none”][su_posts id=”47315″ tax_operator=”0″ order=”desc”][/su_posts]

[su_posts id=”70349″ tax_operator=”0″ order=”desc” orderby=”none”][su_posts id=”47315″ tax_operator=”0″ order=”desc”][/su_posts]

[su_posts id=”68600″ tax_operator=”0″ order=”desc” orderby=”none”][su_posts id=”47315″ tax_operator=”0″ order=”desc”][/su_posts]

[su_posts id=”68330″ tax_operator=”0″ order=”desc” orderby=”none”][su_posts id=”47315″ tax_operator=”0″ order=”desc”][/su_posts]

[su_posts id=”68148″ tax_operator=”0″ order=”desc” orderby=”none”][su_posts id=”47315″ tax_operator=”0″ order=”desc”][/su_posts]

[su_posts id=”68922″ tax_operator=”0″ order=”desc” orderby=”none”][su_posts id=”47315″ tax_operator=”0″ order=”desc”][/su_posts]