چهارشنبه , ۳۰ مرداد ۱۳۹۸
خانه | پژوهش | مبحث نظریه‌ی تناسبات | خلاصه کتاب معنا در هنرهای تجسمی

بخش دوازدهم

مبحث نظریه‌ی تناسبات | خلاصه کتاب معنا در هنرهای تجسمی

خلاصه کتاب معنا در هنرهای تجسمی
بخش دوازدهم
تاریخ نظریه‌ی تناسبات بشری به مثابه‌ی بازتابی از تاریخ سبک‌ها
اروین پانوفسکی ترجمه ندا اخوان اقدم، نشر چشمه
آوام مگ: تلخیص نیلوفر تقی‌پور

«پانوفسکی» در این فصل به‌تفصیل توضیح می‌دهد که: نظریه‌ی بیزانسی تناسبات که مطابق با تأثیر عظیم هنر بیزانسی است، دارای اهمیتی فوق‌العاده برای غرب بود و پیامدهای کلاسیک در آن به چشم می‌آید که در چارچوب کلی خود را با در نظرگرفتن شکل‌دهی ارگانیک بدن انسان به‌عنوان نقطه‌ی آغاز طراحی می‌کرد: این واقعیت اساسی را باید پذیرفت که ذاتاً بخش‌هایی از بدن انسان به یکدیگر جلوه‌ی خاصی می‌بخشند؛ اما این کاملاً غیرکلاسیک بود که در ابعاد بخش‌های دیگر نه با تقسیم‌بندی‌های رایج، بلکه تا حدودی با کاربرد پیش‌پاافتاده از پیمانه و واحد بیان می‌شدند.

panofsky 1 1

پانوفسکی شک ندارد که منشأ این نظام یعنی همان روش شمارش برای دست‌یابی به اندازگیری را گویا باید در شرق یافت؛ اما قرون وسطا کاملاً با تفسیر متافیزیکی ساختار بدن آشنا بود و نمونه‌هایی از این شیوه‌ی تفکر را در نظریات «اخوان الصفا» و دیدگاه‌های کیهان‌شناختی می‌توان یافت که بر تناظر تقدیر الهی میان جهان و فرد متمرکز شده بود؛ اما نظریه‌ی قرون وسطایی تناسبات هیچ ارتباطی با هنر نداشت تا جایی‌ که از طرح کیهان‌شناختی موزون تبعیت می‌کرد و در ارتباط با هنر بود، به نظامی از قوانین کاربردی تنزل یافت که همه‌ی ارتباط خود را با هارمونی کیهان‌شناختی از دست داده بود.

panofsky 2 1

تنها در رنسانس ایتالیا این دو جریان دوباره درهم ادغام شد: دوره‌ای که در آن مجسمه و نقاشی به جایگاه هنرهای آزاد دست یافتند و هنرمندان تجربه‌ی جذب فرهنگ صرفاً علمی دوران خود را داشتند و این طبیعی بود که حتی تئوری کاربردی تناسبات باید با معنای متافیزیکی مجدداً دگرگون می‌شد.

تئوری تناسبات بشری به‌عنوان پیش‌نیازی از آفرینش هنری و نیز بیانی از هماهنگی ازپیش‌تعیین‌شده میان عالم صغیر و کبیر در نظر گرفته می‌شد. پانوفسکی معتقد است: «علاوه بر این به‌عنوان یک مبنای زیبایی معقول تعبیر می‌شد. می‌توان گفت رنسانس تفسیر کیهان‌شناختی مربوط به نظریه‌ی تناسبات جاری در دوران یونانی‌مآبی و قرون وسطی را با مفهوم کلاسیک تقارن اصل اساسی از کمال زیبایی‌شناسی در هم آمیخت.»

panofsky 3 1

به مثابه‌ی یک تلفیق میان روان ‌رمزی و عقلانی که میان مکتب نوافلاطونی و ارسطویی محسوب شده، نظریه‌ی تناسبات هم از منظر کیها‌ن‌شناسی تطبیقی و زیبایی  به‌هنجار تفسیر می‌شد؛ به نظر می‌رسد که میان باورِ اواخر دوران یونانی‌مآبی و نظام کلاسیک «پولوکلیتوسی» پلی زد. شاید نظریه‌ی تناسبات به نسبت تفکر رنسانس بی‌نهایت ارزشمند به نظر می‌آمد، زیرا تنها این نظریه می‌توانست همزمانیِ ریاضی‌وار و نظریه‌پردازانه‌ی نیازهای معنوی متفاوت زمانه را برآورده سازد.

panofsky 4 1

نظریه‌ی تناسبات، به یک اعتبارِ بی‌سابقه در رنسانس دست یافت. تناسبات بدن انسان به مثابه‌ی یک‌ فهم بصری از هارمونی موسیقی تحسین می‌شد که اصول هندسی یا اصول معمول عددی ساده‌شده بودند؛ به‌خصوص نسبت طلایی که از دوره‌ی طلایی افلاطون، اهمیت کاملاً مضاعفی را بدان افزود. تناسبات به ایزدان گوناگون کلاسیک مرتبط شدند؛ از این‌رو به نظر می‌رسید به اهمیتی باستانی و تاریخی و نیز اساطیری و کیهان‌شناختی مزین شده‌اند.

panofsky 5 1

شماره های قبلی این پرونده را در لینک‌های زیر مشاهده کنید:

1panofsky 1

تاریخ نظریه‌ی تناسبات بشری | خلاصه کتاب معنا در هنرهای تجسمی

خلاصه کتاب معنا در هنرهای تجسمی بخش یازدهم تاریخ نظریه‌ی تناسبات بشری به مثابه‌ی بازتابی از تاریخ سبک‌ها اروین پانوفسکی ترجمه ندا اخوان اقدم، نشر چشمه آوام مگ: تلخیص نیلوفر تقی‌پور «پانوفسکی» در ادامه‌ی مبحث نظریه‌ی تناسبات ضمن مقایسه‌ی نمونه‌ها برای تفهیم بیشتر مطلب این‌گونه می‌نویسد: سبک هنر قرون وسطایی (شاید به‌جز آن‌چه به اوج هنر …

۰ comments

panofsky 4

خلاصه کتاب معنا در هنرهای تجسمی | تناسبات در هنر مصر و یونان

خلاصه کتاب معنا در هنرهای تجسمی بخش دهم تاریخ نظریه‌ی تناسبات بشری به مثابه‌ی بازتابی از تاریخ سبک‌ها اروین پانوفسکی ترجمه ندا اخوان اقدم، نشر چشمه آوام مگ: تلخیص نیلوفر تقی‌پور «پانوفسکی» معتقد است که سه وضعیت وجود دارد که مانع تطبیق ابعاد تکنیکی و عینی می‌شود و تا جایی که شرایط خاص و استثنائات …

۰ comments

meaning in visual art4

تاریخ نظریه‌ی تناسبات بشری به مثابه‌ی بازتابی از تاریخ سبک‌ها

خلاصه کتاب معنا در هنرهای تجسمی بخش نهم| تاریخ نظریه‌ی تناسبات بشری به مثابه‌ی بازتابی از تاریخ سبک‌ها اروین پانوفسکی ترجمه ندا اخوان اقدم، نشر چشمه آوام مگ: تلخیص نیلوفر تقی‌پور «پانوفسکی» فصل سوم کتاب خود را این‌گونه شروع می‌کند که: «مطالعه درباره‌ی موضوع تناسبات اغلب با تردید یا در بهترین حالت با اشتیاق اندکی …

۰ comments

panofsky 3 1

جهانِ کلاسیک | خلاصه کتاب معنا در هنرهای تجسمی

خلاصه کتاب معنا در هنرهای تجسمی بخش هشتم| شمایل‌نگاری و شمایل‌شناسی (درآمدی بر مطالعه‌ی هنر رنسانس) اروین پانوفسکی ترجمه ندا اخوان اقدم، نشر چشمه آوام مگ: تلخیص نیلوفر تقی‌پور پانوفسکی در میانه‌ی فصل مبحث را این‌گونه ادامه می‌دهد که قرون وسطا به‌هیچ‌وجه نسبت به ارزش‌های بصریِ هنر کلاسیک بی‌توجه نبود. آنان عمیقاً به ارزش‌های شاعرانه …

۰ comments

panofsky 1

شمایل‌شناسی | خلاصه کتاب معنا در هنرهای تجسمی

خلاصه کتاب معنا در هنرهای تجسمی بخش هفتم | شمایل‌نگاری و شمایل‌شناسی (درآمدی بر مطالعه‌ی هنر رنسانس) اروین پانوفسکی ترجمه ندا اخوان اقدم، نشر چشمه آوام مگ: تلخیص نیلوفر تقی‌پور پانوفسکی در این بخش از نوشته‌هایش با آوردن مثال‌های متعدد این‌گونه نتیجه می‌گیرد که: تفسیر شمایل‌شناسانه نیازمندِ چیزی بیش‌تر از آشنایی با مضامین و مفاهیم …

۰ comments

شمایل‌شناسی | خلاصه کتاب معنا در هنرهای تجسمی

خلاصه کتاب معنا در هنرهای تجسمی اروین پانوفسکی ترجمه ندا اخوان اقدم، نشر چشمه، ۱۳۹۵ بخش ششم | شمایل‌نگاری و شمایل‌شناسی (درآمدی بر مطالعۀ هنر رنسانس) سایت تندیس: تلخیص نیلوفر تقی‌پور در این بخش پانوفسکی بحث را این‌گونه آغاز می‌کند که پیشوند «لوژی» از LOGOS مشتق شده و با معنای اندیشه و خرد که بر …

۰ comments

1 1

شمایل‌نگاری و شمایل‌شناسی | خلاصه کتاب معنا در هنرهای تجسمی

شمایل‌نگاری و شمایل‌شناسی | خلاصه کتاب معنا در هنرهای تجسمی اروین پانوفسکی ترجمه ندا اخوان اقدم، نشر چشمه، ۱۳۹۵ شمایل‌نگاری و شمایل‌شناسی (درآمدی بر مطالعۀ هنر رنسانس) | بخش پنجم سایت تندیس: تلخیص نیلوفر تقی‌پور شمایل‌نگاری[۱] شاخه‌ای از مطالعات تاریخ هنر است که به مضمون یا معنای آثار هنری در تقابل با فرم آن می‌پردازد. …

۰ comments

Erwin Panofsky art 3

ابژه‌های تاریخ هنر چگونه توصیف می‌شوند | معنا در هنرهای تجسمی

ابژه‌های تاریخ هنر چگونه توصیف می‌شوند | خلاصه کتاب معنا در هنرهای تجسمی اروین پانوفسکی ترجمه ندا اخوان اقدم، نشر چشمه، ۱۳۹۵ تاریخ هنر به مثابۀ یک شیوۀ اومانیستی | بخش چهارم سایت تندیس: تلخیص نیلوفر تقی‌پور به سبب این واقعیت که ابژه‌های تاریخ هنر به واسطۀ فرآیند بازآفرینیِ زیبایی‌شناختی خلق می‌شوند، مورخ هنر هنگام …

۰ comments

Erwin Panofsky 2

سنتزِ بازآفرینی | خلاصه کتاب معنا در هنرهای تجسمی

سنتزِ بازآفرینی | خلاصه کتاب معنا در هنرهای تجسمی اروین پانوفسکی ترجمه ندا اخوان اقدم، نشر چشمه، ۱۳۹۵ تاریخ هنر به مثابۀ یک شیوۀ اومانیستی | بخش سوم سایت تندیس: تلخیص  نیلوفر تقی‌پور کارکردباوری مقدمه‌ای به اصول جدید زیبایی‌شناسی نیست بلکه محدودۀ کوچک‌تری از فضای زیبایی‌شناسی است. ما همگی شاهد انتقال قاشق‌ها و بت‌های قبایل آفریقایی …

۰ comments

2 2

پایان هنر لذت است؟ خلاصه کتاب معنا در هنرهای تجسمی

پایان هنر لذت است؟ خلاصه کتاب معنا در هنرهای تجسمی اروین پانوفسکی ترجمه ندا اخوان اقدم، نشر چشمه، ۱۳۹۵ تاریخ هنر به مثابۀ یک شیوۀ اومانیستی | بخش دوم سایت تندیس: تلخیص  نیلوفر تقی‌پور از نظر پانوفسکی مرحله نخست، مشاهدۀ پدیده‌های طبیعی و بررسی سوابق آثار بشری است. سپس آثار باید رمزگشایی و تفسیر شوند و …

۰ comments

5 1

تاریخ هنر به مثابۀ یک شیوۀ اومانیستی، خلاصه کتاب معنا در هنرهای تجسمی

تاریخ هنر به مثابۀ یک شیوۀ اومانیستی  خلاصه کتاب معنا در هنرهای تجسمی| بخش اول نوشته اروین پانوفسکی | ترجمه ندا اخوان اقدم | نشر چشمه تلخیص نیلوفر تقی‌پور در سال گذشته ۴ قسمت از این خلاصه کتاب منتشر شد که لینک قسمت های بعد را در پایان این شماره میتوانید دنبال کنید و در …

۰ comments

نوشته‌های پیشنهادی

تبریک عید غدیر

عید غدیر خم بر جهانیان مبارک‌باد

///عید غدیر خم بر جهانیان مبارک‌باد/// مجله هنرهای تجسمی آوام فرا رسیدن عید سعید غدیر ...

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.

مزایای عضویت در خبرنامه آوام‌مگ را میدانید؟
دریافت بهترین مطالب وب سایت آوام مگ
ما هم از اسپم متنفریم و مطمئن باشد مشخصات شما امن خواهد بود.